پۆست مۆدهرنیزم
لیبرالیزم
كوردایهتی
گۆڤارێكي ئهلكترۆنييه بايهخ به ستراتیجیی كورد دهدات له سياسهت و فيكرو ئهدهب و هونهردا
به سهرپهرشتيي: سهڵاح شوان
|
پۆست مۆدهرنیزم لیبرالیزم كوردایهتی |
|
گۆڤارێكي ئهلكترۆنييه بايهخ به ستراتیجیی كورد دهدات له سياسهت و فيكرو ئهدهب و هونهردا به سهرپهرشتيي: سهڵاح شوان |
|
|
|---|
کورد چییه؟ پێداچوونهوهو ههڵسهنگاندنی بوێرانهی ههنگاوهکانی پێشوو بۆ ههموو کهسو میللهتێک پێویسته، تا بهرهو پێشهوه بچێت، میللهتێک سوود له ههڵهو ژێرکهوتنو زیانهکانی خۆیو خهڵکی وهرنهگرێ، ههر دواکهوتووو زیانمهندو ژێرکهوتوو دهمێنێتهوه، وهک کورد. کورد لهوهتهی ههیه ههر زیانمهندو دواکهوتووو ژێرکهوتووه، نه گهله، نه نهتهوهیه، نه دهوڵهتێکی ههیه نه دهوڵهتێکی دامهزراندووهو نه ئیمپراتۆرییهتێکی ههبووهو نه میللهتێکی داگیرکردووهو نه شارستانییهکی ههبووهو نه ئایینهکهی خۆی پاراستووه، نه بهرگرییهکی مهردانهی له خاکو شهرهفو خۆیو نامووسی ژنانی کردووهو، نهزمانێکی دانپێدانراوی ههیهو نه پیاوێکی مهرد یان ئاقڵی تیا ههڵکهوتووه، لهوهتهی ههیه ههر ژێردهستهو داگیرکراوو ماکهری دوژمنانی خۆی بووه تا ئهمڕۆکهش، له دهستهڵاتو ئایینو زمانو وڵاتو ههموو شتێکدا ههر ماکهربووه ماکهره، ئهوهی چوو دهبێ حیسابی لهگهڵدا بکرێ، بۆ ئهوهی گهورهکانی ئهمڕۆش وهک ئهوانهی رابوردوو ماکهر نهبنو تۆزێ غیرهتو شهرهفو پیاوهتییان ههبێ. ئهمه به خۆڕایی ناڵێین، بهڵکو وا به چاوی خۆمان دهبینین ئهمڕۆکه، که یهکێکه لهو ههزاران ههلو فرسهتانهی که کورد ههمیشه لهدهستی داوهو هیچ سوودێکی لێنهبینیوه، سهرانی کورد ئهمڕۆکه گهمژهیانهو بێغیرهتانهو نامهردانهو نهزانانه رهفتاری لهگهڵدا دهکهن. تا دهماریان ببزوێ ئهمه وهک کوردێکی دڵسۆز دهڵێم
جاشهکانی بهغدا دوژمنانی کورد یهکدهخهن! کورد دومنی خۆیو دۆستی یان جاشی دوژمنانێتی، ئهگینا دوایین نهتهوه نابوو له دنیادا که داگیرکراوو ژێردهستهو دیل بێت تا ئێستا، دیاریترین ئهم دیاردهیه ئهمڕۆکه له رهفتاری گێلانهو گهمژانهی سهرانی کوردا خۆی دهنوێنێت، به تایبهتی ئهوانهی به ههموو هێزێکیانهوه ههوڵدهدهن رژێمه دوژمنه داگیرکهرهکانی کورد بههێز بکهن، له سهرووی ههمووشیانهوه جهلال تاڵهبانیو هۆشـــــبار زێباری، ئهمانه ئهگهر خاینو خۆفرۆشو کوردفرۆشو وڵات فرۆشو شهرهف فرۆش نهبن، بێگومان گهمژهو گێلو ملهوڕن، له ههردوو حاڵهتیشدا تڕۆکردنو تێههڵدانو رووڕهشکردنیان پێویسته. له کاتێکدا ئهمڕۆکه عیراق بهرهو پارچه پارچه بوون دهچێت، که ئومێدی سهربهخۆیی بوونی باشووری کوردستانی بهدوادایهو، له کاتێکدا سووریاو ئێران بێزراوو قێزهونی نێودهڵهتاننو بهرهو بێهێزبوونو تڕۆکردنو لهناوچوون دهچن، لهم کاتانهدا سهرانی بۆگهنی کورد ههموو هێزێکیان دهخهنه گهڕ بۆ رزگارکردنو بههێزکردنیان تا نهوهک کورد رزگاری ببێ! کاتێ سهرانی بۆگهنی کورد، سووریاو عیراقو تورکیای دوژمنانو داگیرکهرانی کوردو کوردستان پێکدههێنن، بۆ ئهوهیانه تا ئهو دوژمنانه بههێز ببن بۆ لهناوبرنی کورد، جا ئهگهر نهتهوهی کورد یهک تۆز غیرهتو شهرهفی ههبێت، ئهو سهره بۆگهنانه دهبڕێتو پان دهکاتهوه.
کهی پێشمهرگه دهست دهکا به ڕاوه مارینیز؟ پاش ئهوهی جرج بۆش له چاوپێکهوتنه تهلهڤیزیۆنییهکهیدا لهگهڵ فۆکس نیووزدا به راشکاوی رایگهیاند که رێگه نادات عیراق بکرێت به سێ ئۆتۆنۆمی، نهک فیدراڵی، بۆ کوردو شیعهو سوننه، چونکه کوردهکان گێچهڵ بۆ تورکیاو سووریا درووست دهکهن، واته ئهوهی سهدامیش به کورد رهوا نابینێت، نهک فیدراڵیزم، که ههر باسیشی له ناودا نبیه، دوای ئهوه پێویسته پێشمهرگهی کورد چاوهڕوانی سهرکرده خۆفرۆشو وڵات فرۆشهکانیان نهبنو به زووترین کات ههندێ دهستی مهردانهو کوردانه له هێزهکانی ئهمهریکی له کوردستان بوهشێنن، بۆ چاوترساندنی بۆشی سهرهکیانو ئهودوای دوژمنانی نهتهوهی کورد، له عارهبو تورکو فارس، تا تێیان بگهنن کورد ئهو ههموو خوێنهی به خۆڕایی نهڕشتووه تا ههر داگیرکهرێک بێتو دهست له چارهنووسی کورددا وهربدات. بارودۆخی ئهمڕۆی عیراقی رووخاو وێرانه، زۆر لهباره بۆ ئهوهی کورد قهوارهیهکی سهربهخۆی کوردی له باشووری کوردستاندا پهێکبهێنێت، یان ههر هیچ نهبێ ترسی پشتگیری کردنی دوژمنانی ئهمهریکا وهک ئێرانو سووریاو، شوننهو شیعهی عیراقی بخاته دلی ئهمهریکاوه، ئهگهر بۆ تاکتیکیش بێت، چونکه به پێی ئهو وتانهی بۆش دهردهکهوێ که ئهمهریکا هیچ پاداشتێکی بۆ کورد دانهناوهو هیچ نیازێکی چاکی بۆ کورد پێنییه، سهرکرده چاوشۆڕهکانی کوردیش لهوه زیاتریان لهباردا نییه که دهیبینین، ترسنۆکیش ههرگیز مایهی رێزی هیچ کهسێک نییهو کهس به ترسنۆکی خوێڕی ناڵێت فهرموو، به تایبهتی ئهوه سێو چوار رۆژه هیچ کامێکیان فززهیان لێوه نههاتووه بۆ بهرپهرچدانهوهی ئهو قسانهی بۆش، چونکه کهسیان لهخۆیان رانابینن ببن به تهنانهت سهرۆکیکی وهک فوئاد سهنیۆرهی لبنانیش، که به کۆندهلیزا رایسی وهزیری دهرهوهی ئهمهریکای راگهیاند که ئاماده نییه پێشوازیی بکات. بهرهنگاریی داگیرکهریش به ههموو شێوهیهک، کارێکی رهوایه به پێی ههموو یاسایهکی نێودهوڵهتانو، کورد نابێ ئهمڕۆ له ههندێ موسڵمانی گێکلو گهمژهی دواکهوتووی فهلووجه کهمتر بێتو نهتوانێت هیچ دهستێ له ئهمهریکاییه داگیکهرهکان بوهشێنێت، ئهگهر به مهبهستی تاکتیکیش بێت بۆ خۆپیشاندانو ههڕهشهکردن بهرامبهر ئهو وته بۆگهنانهی بۆش. زیاتر پهشۆکاندنی هێزهکانی ئهمهریکا له عیراقدا، کشانهوهی خێراتر دهکات، بۆڕخواردنی ئهو هێزانهو دهرکردنیان له عیراق دهبێته هۆی پارچه پارچهکردنی عیراق، ئهوهیش ههنگاوێکی زۆر گرنگه بۆ سهربهخۆیی کورد له ههموو ئهگهرهکانیدا، جگه لهوهی رهنگبێ ببێته هۆی سهرله نێو نهخشهکێشانهوهی ههموو ناوچهکه، که ئهویش باشترین ههنگاوه بۆ سهربهخۆبوونی ههموو نهتهوهی کورد له ههر چوار پارچهکهیدا. ئهمڕۆ، لهم بارو دۆخهی عراقو دنیادا، دهست وهشاندن له مارینیزمی ئهمهریکایی هیچ لایهک له کورد راست ناکاتهوه، بهڵکو مایهی پێخۆشیو لایهنگیریی ئێرانو سووریاو شیعهو سوننهی عیراقو بگره ههموو دنیا دهبێتو وێنهیهکی مهردانهی کورد به دنیا پیشان دهدات. ڕاپهڕین دژ بهو وتانه کارێکی زۆر گرنگه بۆ کورد، که پێویسته پێشمهرگهی کورد نههێڵێت ههروا به ئاسانی تێبپهڕێت، چونکه وهها قسهیهکی دژوار دهبێته تاقیکردنهوهیهکی زۆر خراپ بۆ راستگۆیی کوردو سووربوونی لهسهر مافه رهواکانیو بۆ سهرکۆنهی کورد له ههر ههنگاوێکی داهاتوودا. ئهمڕۆ ههموو نهتهوه چاوهڕوانی دهستو بازووی کوردانهی پێشمهرگهن بۆ وهڵامدانهوهی ئهو قسه پڕوپووچانهی بۆش پێش ئهوهی لهبیر بچێتهوه، ههر لایهنێکیش کارێکی وهها مهردانه بکات، دهبێته نموونهی ئازایهتی کوردو هێزێکی ئهڵتهرناتیڤی ئهو دوو زلهێزه پووچهی کورد، که تا ئێستا له دۆڕاندنی دهستکهوتهکانی شۆڕشو راپهڕینو له خۆبردنه پێشهوهو دهستکهوت بۆ خۆیان زیاتر هیچی تریان بۆ کورد بهدهست نههێناوه، لهوه زیاتر که ههموو هێلکهی خۆیان خستۆته ناو سهبهتهی ئهمهریکاوه، که به یهک ساتمه ههمووی دهشکێتو خۆیان مایهپووچو کوردیش دهگهڕێتهوه سفر هیچ بهدهست، رێگای جیاجیا بۆ گهیشتن به ئامانجی سهرهکی کارێکی زۆر پێوسته بۆ ههموو سیاسهتێکه، که ئهمڕۆ ئهم ههله خۆی هاتۆته پێشو نابێ به فیڕۆ بدرێ، لهکاتێکدا ئاشکرابوو که هیچ شتێکی مسۆگهر بۆ کورد بهدهست نههاتووهو، ههموو ئهگهرهکان هێشتا له ئاردانو، به تهمهنهکانی وهک من له بیریانه که ئهمڕۆ چهند له ساڵی 1970 دهچێت، که ئهنفالو کیمیابارانو ئهو ههموو کارهساته گهورانهی بهدوادا بهسهر کورددا هات.
دۆکتور فازیل جاف حيوية المسرح تتجسد في نقل الافكار الى فعل ملموس د. حسين الانصاري شانۆگهریی مهرگو كچ ناله حهفيد
(سی.دی)یهكی نوێی هونهرمهندی گهوره حهسهن گهرمیانی
وتارێكه سهڵاح شوان به بۆنهی ساڵڕۆژی (107) ساڵهی رۆژنامهگهریی كوردییهوه نووسیویهتی
Voices from Kurdistanكتێبی: ئاگرو بهفرو ههنگوین نووسینی: خاتو جینا لینۆكس كتێبێكی 700 لاپهڕهییه دهربارهی كوردو كێشهی هاوچهرخی كوردو كوردهكانی ئوستوراڵیا به زمانی ئینگلیزی Modern Kurdish Poetry Selected and Translated by: Nemat Sharif كۆمهڵه شیعرێكی هاوچهرخی كوردییه شاعیرو نووسهری كوردی ئینگلیزی زمان نیعمهت شهریف وانلی ههڵیبژاردووهو كردوویه به ئینگلیزی http://www.barzan.com/modern2.htm http://medlem.spray.se/kirkuk2005
کورده جووهکانی ئیسرائیل http://www.kurdishjewry.oeg.il
ستالین و لێچووهکهی ههژاري موكريان و شووعي له ياداشتنامهكهيدا دهگێڕێتهوه كه دواي چوونهوهی بؤ ئێران ئهفسهرێكي ئێراني له كاتي تهحقيق كردني لهگهڵيدا لێي دهپرسێت ئايا شووعی بوو، ههژاريش له وهلآمدا دهڵێت: ـ بزانه ئاغا، من پێشمهرگایهتيم كردووهو چهكم ههڵگرتووهو بست به بستي كوردستان گهڕاوم، ئهوهی پێت خؤش بێو پێت ناخؤش بێ كردوومه، بهلآم ههرگيز ئهوهنده خويڕی نهبوومه ببم به شووعي.
|
قانعی فهردو ململانێ لهگهڵ بهڵگهكانی میًژووی كورد له ئهرشیفدا چاوپێكهوتنی : سهلمان كۆچهری
١٨\١٢\٢٠١١
كوردستانیوز: كتابهكهت 60 خهباتی مام. جهلال ناوبانگێكی زۆری دروست كردو لهگهڵ ئهوهشدا ههندێك ململانێی له نێوان یهكێتی و پارتی دروست كرد، تۆ بۆچی له نێو ههموو سهركرده كوردهكان كه شۆڕش و خهباتیان كردووه مام جهلالت ههڵبژارد؟ قانعی فهرد: ههموو سهركردهیهك كه شۆِڕشی كردبێت لای من خۆشهویستهو جێگهی ڕێزه و حورمه ت، وه سهركردهیهك كه بۆ من زۆر جێگهی ڕێزو خۆشهویستیه و که متر خهڵێكی لاواز له شۆِرش و خهباتیدا نابینم (قازی محمد) ه، قازی محمد سهركردهیهك بوو كه لهگهڵ دروستبوونی كۆمارهكهی نهیهێشت تاكه مهدرسهیهك بۆ تهنها ڕۆژێك بوهستێت، پهرهی بهزمانی كوردیدا، پارهی به ژمارهیهك زۆری له خوێندكاران دا كه بچنه دهرهوهی ولات و دهرس بخوێنن ئهوهش شتێكی زور گرنگه. نهات وهكو A خوێندكار له قوتابخانه دهربهێنێت، وهكو B نهیوت خهڵكینه له قوتابخانه وهرنه دهرهوهو شۆڕش بكهن، لهبهر ئهو هۆیانه زۆرم قازی محمد خۆش ئهوێت. مام جهلالیش سهركردهیهكی بهتوانایه و به وتهیهكی ئهو كه له ساڵڕۆژی دامهزراندنی یهكێتیدا كه خۆشم ئه مسال ، له سلیمانی بووم وتی " من له ساڵی 1975 دا پهرچهمداری عهلهمی گۆڕانم بهدهستهوه گرت و نهموێست تاكه بنهماڵهیهك یان تاكه كهسێك، حكوم له گوره پانی سیاسه ت بكات...". من تهنیا لهو ڕوانگهوه لهسهر مام جهلالم نهنوسیوه نه كهوا ئێستا سهرۆك كۆمارهو كهسێكه پۆستی سیادی زۆری وهرگرتووه، بهڵكو بو ئه وه ی كهسێكی له مێژووی هاوچهرخدایه و شارهزایی ههیه. ئهوهی بهلای منهوه گرنگ بوو لهسهر نوسینی ئهو كتابه ئهوهبوو كه مێژوو بهشێوه زانست و ڕهخنهیهكهیی و Analytical بگێرمهوه، ویستم مێژوویهك بگێرمهوه كه جیاوازی زۆری ههیه لهوهی ههردوو میدیای حیزبی گێڕاویانهوه، من مێژوو بهشێوازی چهندییهتی و چه ن بیرورایی دهگێڕمهوه. من ویستومه گهنج و نهوهی نوێ بهشێوهیهكی ڕاستی بهمێژووی ڕاستهقینهی كورد بناسێنم و لهسره شیوازی پلوڕالیزم و چه ن ده نگی ، و بیر و رای جیاواز جیاواز. كوردستانیوز: تۆ لات وایه مێژووی كوردی وهك خۆی نهناسێنراوهو گۆڕانكاری بهسهردا هاتووه؟ قانعی فهرد: بهڵێ! ، من لاموایه له کورده واری دا ، مێژوو وهك خۆی نهگێڕدراوهتهوهو نهشنوسراوهتهوه، له ساڵی 1975 شۆڕشی ئهیلول شكا و روخا و یان بڵێن ئاش بهتاڵی پێكرا ئهوامن من بهو تاریخه ناڵێم نسكۆ، بهڵكو ئهڵێم سهردهمی چارهرهِشی و نههامهتی كورد، چونكه شۆِرشی ئهیلول نهڕوخێنراوه بهڵكو ئاشبهتاڵی پێكراوه باشترین بهڵگهش ئهوهیه كه له 11ی ئازاری 1970 كاتێك ڕابهڕأنی شۆڕشی ئهیلول لهگهڵ حكومهت ڕێككهوتن زۆربهیان زێڕ و ئاڵتون و پارهیان وهرگرت ههروهها زهوی و پارهیان وهرگرت. یا بریک تر له و به لگانه ده لی خودی سه روکایه تی، حه زی کرد، دلی شاه نه شکی، به لام توانای شورش هه بوه من ڕێزی و قهدری زۆرم بۆ ئهو كهسانه ههیه كه بهڕوحیهتی شۆڕشهوه بهشداریان لهو شۆڕشهدا كرد بهڵام با باش بزانین بریک لیکولینه ر ده لی ئهو شۆڕشه لهلایهن چهند كهسێكی بنهماڵهوه بۆ بهرژهوهندی تایبهت بهكارهێنراو قۆسترایهوه، بهڵام خهڵێكی دڵسۆز ههبووه به ڕوحیهتێكی پاكهوه بهشدارییان لهو شۆِڕهدا كردووه. ئاغای كسنجر سهرۆك وهزیرانی پێشووی USA خۆی مپلا به د. بهرههمی وتووه " تكایه لهسهر مێژوو تاریخی 1975 شۆڕشی ئهیلول پرسیارم لێ مهكه" به منیش ده لی ، باشه پاره مان دا به شورش ! ، بۆیه دهبێت جیاوازی لهنێوان جهماوهری شۆِڕش و سهركردهدا بكهین، جهماوهر بهدڵسۆزیهوه بهرهو شۆڕش چوو بهلام سكردایهتی 60 ملیۆن پارهی له USA گرتبو . دوای ئهوهی چۆن ئهو جولانهوهیه له لایهن ساواكهوه له 1961 دهستی پێكرد له ساڵی 1975 ههر له لایهن ساواكی ئێرانهوه كۆتایی پی هێنرا. و ئه بیت میژونوسه کان، له سه ر خاله کانی ئه م رووداوه گرنگه، لیکولینه ویان ببیت. كوردستانیوز: تۆ دهڵێت شۆڕشی ئهیلول له لایهن دهستی ناوهكی دهرهكیهوه روخێنرا، دهستی دهرهكی كێ بوو؟ قانعی فهرد: بهڵی شۆرشی ئهیلول له لایهن سكردرهكانی شۆڕشهكه و دهستی دهرهكی و ساواكهوه روخێنرا و ساواكیش پارهی به سهركردهكان داوه. و دوایی وتی واز بینن ، واز یان هینا ! تۆ دهڵێت مهلا موستهفا جهنهڕاڵ نهبووه؟ جا خو من له خومه وه نه م کوتوه ! ، موستهفا بارزانی به قسهی بیرماكۆف كه سهركردهیهكی KGB روسی بووه خۆشی چۆته لای سهرۆكی ههرێم و پێوتووه " موستهفا بارزانی جهنهراڵ نهبووهو ئێمه هیچ پلهیهكمان به ئهوه نهداوهو گهر بڵێن ئهو پیاوه جهنهڕاڵ بووه یان نهبووه هیچ شتێك له كهسایهتیهكهی كهم ناكات" پاشان موستهفا بارزانی مهلاش نهبووه چونكه تا ئێستا غه یر له تاكه واژۆیهك، هیچ نوسینێك و بهڵگهیكی نییه ! ، جا خۆ مهلا دهبێت خوێندهواری ههبێت و جا قه یدی نیه، ئه وه راس بوه، پیاو بیخوینه ته وه، جا درو ده بی به چی ؟. كوردستانیوز: دهتوانین كام له شۆڕشه كوردییهكات له شۆڕشی شیخ محمود، شێخ سهعدی پیران، قازی محمد و شۆڕشی ئهیلول بهشۆڕشی تهواو یا Perfect بناسێنین؟ قانعی فهرد: شۆڕشی تهواو كامڵمان نییه و له ڕووی مێژوویی و شۆڕشێك نییه كه له ههموو ڕوانگهكانهوه تهواو و بێ ڕهخنه بن، بهڵكو ههر شۆڕشه و بهپێی زهمان و مكان و قوناغی سیاسی، گرنگیی و تایبهتامهندی به خۆی ههبووه. مپلا گهر شۆڕشی شێخ محمود بهڕێوبهرایهتی ههبووایه و تاكه كهسێك بڕیاری نهدابایه، تاڕاددهیهك شۆڕشێكی سهركهوتوو دهبوو. كوردستانیوز: لهناو شۆڕشه كوردیهكاندا تۆلیتاری و دۆگمایی بوونی ههبووه؟ قانعی فهرد: بهڵێ لهنێو شۆڕشه كوردیهكاندا تۆتالیتاری و خۆپهرستی تاكڕهوی ههبووه ئهوهش گرفتێكی گهوره بووه، بۆ نمونه شۆِرشهكهی قازی محمد به هۆی دهستی ناوهكی خۆپهرستی یه کیک له سهركرده خوسه پینرداوه کانی ، فرۆش راو خهیانهت كرا، كێشهیهكی گهورهی شۆِرشه كوردیهكان ئهوهیه كه قاید كهمتر باوهڕی به جهماوهری خۆی ههبووه و پشتی پێ بهستووه، بهڵكو زیاتر سهركرده پشتی به بێگانه بهستووه، خۆ گهر سهركرده پشتی بهجهماوهر بهستباو بڕوای پێ هاتبا ، ئێستا لهو بارودۆخهدا نهدهبووین بهلام قازی محمد پشتی به جهماوهرهكی خۆی دهبهست بۆیهشه من و خهڵكیش خۆشی دهوێت. كوردستانیوز: تۆ له لڤیین وتبووت " مهلا موستهفا بۆ تێكدانی شۆڕشی قازی محمد چۆته ناو شۆڕشهكه"؟ قانعی فهرد: ئهوهی من به لڤینم وت كهوا مهلا موستهفا بۆ تێكدانی شۆڕشی قازی محمد چۆته ناو شۆڕشهكه من وتومه و ئێستاش ههر ئهوه دهڵێم. Wadie Jwaideh له ئه مریکایش ، له کتیبه کیدا باسی ئه وه ی کردوه و حه تی برایم احمد له وت و ویۆه که ی دا ده لی که قازی پی وا بو که له لایه ن انگلیس وه هاتوه. قازی محمد زۆر كاری لهسهر ناسنامهی كورد و دهكردو دهیویست IDIENTITY كورد به رشهسمی وهكو ره سمی بناسێنێت، بهڵام ئهو پرسیاره له گۆرشێا ههبوو ئایا تورك و فارس و عهرهب ئهوه قبوڵ دهكهن؟ بهڵام ئهوه ههستهمه ههرچهنده بهپێی رێككهوتنامهیهك له دوای ساڵه کانی 1960 له نێوان كورد و عهرهبدا بهستراوه ئهو دوو میللهته لهسهر خاكی عێڕاق له ههموو ڕویهكهوه هاوبهشن. كوردستانیوز: به بڕوای تۆ ئێستا كام لهو وڵاتانه توركیا، ئێران، ولاته عهرهبیهكان یان ئهمریكا پشتگیری له كوردی به ناسنامهبوونی سهبهخۆیی بوونی كورد دهكات؟ قانعی فهرد: ئێمهی كورد لهگهڵ خۆمان و بێگانهش دا زور ڕاست نهبووین. دهمانوت ڕوسیا دۆستی كورده، پاشان ئهمان وت ئهمریكا یان بهریتانیا دۆستی كورده، تا ئێستا لۆبی LOBBY كوردیمان نییهو به باشی لۆبی كورد و ناسنامهكهی خۆمان نهناسیوه، گهر بهاتبایه كورد لۆبی خۆی ههبوایه ئهوا مهسهلهكان ئاسانتر دهبوون. بهبڕوای من تورك و فارس و عهرهب پێویستیان به كورد ههیه بۆیه مامهڵه لهگهڵ كوردا دهكهن، پێویستیش كورد بهشداری له سیستهم و حكومڕانی ئهو وڵاتانهدا بكات و به بروای من ، ناكرێت بڵێن ئهو ولاتانه دهبێت بڕوخێن ئینجا دهچینه دهسهڵات ئهوه ههڵهیهكی گهورهیه. كوردستانیوز: پهیوهندی مهلا موستهفا و كورد به ڕوسیاوه چۆن بووه؟ من ڕیزو حورمهتێكی زۆرم بۆ ههموو كهسایهتیهك و شهخسیهتێك ههیه ، بهڵام ههمیشه شیوعیهكان و چهپهكان گهرهكیان بووه كهسیَك زۆر گهوره بكهن و پروپاگهندهشی بۆ بكهن. مپلا مام جهلال و ابڕاهیم احمد و ... پروپاگهندهییان – شایه د دلسوزانه - بۆ موستهفا بارزانی كردووهو وهسفیان كردووه، ههندێك له مێژوونوسان دهڵێن موستهفا بارزانی بهشداری له تهمارینی سهرفازیدا كردووه بهڵام ههندێكی تر له مێژوونووان دهڵێن ئه و له ڕوسیا له قهصابی ئیشی كردووه. مپلا بهگوێرهی بیرهوهریهكانی زرار سلێمان بهگ ، موستهفا بارزانی له ڕوسیا ژنی هێناوهو دواتر بۆ میصر چووهو لهوێشهوه بهرهو عێڕاق چووه. ابڕاهیم احمد له بیرهوهریهكانی خۆیدا لهگهڵ من و نوسهرێكی تریش به ناوی " پێنج کاتژمیر لهگهڵ ابڕاهیم احمد" كه - بهداخهوه بیرهوهریهكانی ئهو پیاوه دیاره نهماون یان ون كراون - باسی لهوه كردووه كهوا ئهو تێگهیشتووه لهوهی موستهفا بارزانی ئهو سهركردهیه گهورهیه نییه پروپاگهندهی بۆ بكهین، به بڕوای من ئهو قسهیهی ابڕاهیم احمد جێگهی بایهغه بۆ گهنج و جهوانی ئه مروی ، كوردیش بۆ ئهوهی سهركرده تهقدیس نهكهن ، پاشان پریماکوف ، دووساڵ لهمهو بر كه هاته لای مسعود بارزانی پێوتووه " موستهفا بارزانی، جهنهراڵ نهبووهو ئێمه هیچ پلهیهكمان به ئهوه نهداوهو گهر بڵێن ئهو پیاوه جهنهڕاڵ بووه یان نهبووه هیچ شتێك له كهسایهتیهكهی كهم ناكات" لهوه ما جهلالیش له ساڵی 1965 له یهكێك له ڕۆژنامهكان دهڵێت " جهنهڕاڵ بارزانی" ئهوه تهنیا پڕوپاگهندهیه به مه عنای ره بری شورش و به س. كوردستانیوز: باس لهوه دهكرێت كهوا پارتی پهیوهندی له مێژینهی لهگهڵ ئیسڕائیلدا ههیهن هیچ بهڵگهنامهیهك لهسهر ئهوه ههیه؟ قانعی فهرد: له ساڵی 1967 ساواك چهند ئهفسهرێكی ئیسڕائیلی هێنایه كوردستان بۆ ئهوهی مهشقی عهسكهری به كوردهكان بكهن پاشان به گویره ی یه کیک له سه رکرده کانی ساواک – نه من - ههر ساواك، مسعود بارزانی بهمهبهستی مهشقی ئه منی نارده ئیسرائیل لهوێ مسعود بارزانی مهشقی ئه منی كردووه. لهدوای ئهم تاریخه بهدواوه پهیوهندی لهنێوان بنهماڵهی بارزانی و ئیسڕائیل دا دروست بووه پاشان ئیسڕائیل و ساواك بنکه ی پاراستنیان دروست كرد ئهوه یهكیچك له دهستكهوتهكانی ئهو پهیوهندییه ، ئهوهش شتێكی باشه. بوونی دهزگای زانیاری و ئهمنی شتێكی باشه ، لهههر وڵاتێكدا دامهزراندنی بنكهیهكی زانیاری وهكو پاراستن شتێكی باشه، بهلام پاراستن بوو به دووبهشهوه بهشێكیان كهوتنه لێدان و ڕفاندن و كوتانی خهڵكی و بهشێكیش بوونه كهسی شارهزاو بهتوانا كه ئهوانه دهسهڵاتیان كهمه و که م بوه. كوردستانیوز: له گفتوگۆیهكی لهگهڵ مندا محمود عوسمان وتی " ئێمه سهردانی محمد رهزا شامان كردووه بۆ ئهوهی یارمهتی بۆ شۆڕش لێوهرگرین و اتفاق ههبێت، هیچ شتێكی تر نهبووه". قانعی فهرد: بهڵی محمود عوسمان ڕاست دهكات و پارتی دهیانویست بههۆی محمد رهزا شاوه له ئهمریكا و ئیسڕائیل نزیك بنهوه بۆ ئهوهی هاریكاریان بكهن، محمد عوسمان له یادهوهریهكانیدا وتویهتی " من له ساڵی 1975 به محمد ڕهزا شام وت تۆ شۆڕش و ئێمهت فرۆشتووه" من بڕوا ناكهم ئهو قسهیهیی لهو كاتهدا كردبێت، محمود عوسمان له وتوێژێكی لهگهڵ مندا وتی باوهڕم بهو كتابه که ی خوم هیشتا ههیه به لام له لڤینیش وتبووی ئهو قاسنهی قانعی فهرد لهبهرژهوهندی دوژمناندایه ؛ ئهوه دو قسی، دژ به یهكن. بارزانیش له كتابهكهیدا نووسیویهتی كهوا ئهو لهكاتی ڕوخانی كۆماری مههابادا چاوی به محمد ڕهزا شا كهوتووه و سهفیری ئهمریكاش ی بینیوه ، به پی به لگه کانی ئیران و ئامریکا ، ئهوه ڕاست نییه، بهڵكو له ساڵی 1963 بهدواوه بارزانی هاتۆته ئێران و چاوی بهچهند بهرپرسێكی ئێرانی له ساواک و دواتر به شاه كهوتووه. كوردستانیوز: لهو ماوهیهدا ههندێك بهڵگهنامه و پهیوهندی لهنێوان حكومهتی ههرێم و ئێراندا ئاشكرابوون تۆ پێتوایه ئێران دهستهڵاتداره بهسهر حكومهتی ههرێمهوه؟ قانعی فهرد: ئهگهر مام جهلال سهرۆك كۆماری پر تحرکی عیراقه، ئهوه ره زامه ندی و پالپشتی دراو سی کان وه ک ئێرانهوه ههوه وه سهرۆكی ههرێمیشهوه، مهقسهدم ئهوهیه ئێران كاریگهریهكی گهورهی بهسهر كوردستان و عیڕاقهوه ههیه، ههر ئهوهشه وای له ئهمریكا كردووه لهسهر عێڕاق وتوێژ لهگهڵ ئێراندا بكات. پاڵپشتی ئێراندا یه کیک له و ناکته رانه یه که ئهوا له بوونی مام جهلال بو سهرۆك كۆماری و مسعود بارزانیش بو سهرۆكی ههرێم، ده وری باشی بوه. كوردستانیوز: ئهو قسهیه زۆر دهكرێت و دهڵێن " مام جهلال و یهكێتی و كۆمهڵ و یهكگرتوو پڕۆژهی ئێرانن و عهلاوی سوونهو پارتیش پڕۆژهی ئهمریكان" تا چهند لهگهڵ ئهو قسهیهدایت؟ قانعی فهرد: وه ک کاک نوشیروان مسته فا فه ر موی " ئه و قسهیهكی زۆر بێشهرمانهیه ! " ، ئهو قسهیه ئهوه دهگهێنێت كهوا سهركرده كوردیهكان و ئهو سهركردانه یاری دهستی ئهو دو وڵاتهن . من به براوی شه خسی خوم که شایه دیش هه له بم، لهگهڵ ئهو قسهیهدا نیم، لهگهڵ ڕێزی ته واوم بۆ ههموو حیزبه ئیسلامیهكان و مام جهلالیش ئهوان هیچیان یاری دهستی بێگانه نین. مه سه لن : ئه من ئهمریكام خۆش ئهوێی و مامهڵهی لهگهڵدا دهكهم و له وی ده خوینم، بهلام یاری دهستی ئهو نیم، جا هه ر که س دو سێ ساڵه لهگهڵ ئهمریكیهكان كار بکات و پی بلین، ئهوه گاڵتهجاری ئه مریکایه کانه، زور جووان نیه ! مام جهلال لهبهرامبهر نووسینی ئهو كتابهی تۆ (60 ساڵ خهباتی مام. جهلال) پارهی داوه به تۆ و به قسه پژاک به فڕۆكهی تایبهتی ئامریکایی، ئهو له ناوچهی سهوزدا سوڕنراویهوه؟ قانعی فهرد: من لهو قسانه تێناگهم، تكام وایه هو مێشكانهی که خهریكی دروستكردنی ئهو درو و قسانهن با چ نهبێت مێشكێكی تۆزێك كراوه بن. له كوردستان ئهوه نوسراوهو بڵاوكراوهتهوه كهوا من لهگهڵ مام جهلال 18 وڵاتم كردووه ئهوه كولی درۆیه من لهگهڵ که س و ئهودا سهفهرم نهكردووه، كهسێك لهگهڵ مام جهلال دهڕوات كه دهبێت كابرا مهقامێكی ههبێت له وه زاره تی خارجیه و لهگهڵی حکومه ت دانیشتبێت. من مام جهلالم بۆ چهندین جار بینیوه، بهڵام ئهوهی لهگهڵی سهفهرم كردبێت و بهفرۆكهی ئهمریكاو مام جهلال گواسترابوومهوه ئهوه نوقتهیه. به خوا شتی وا نه بوه، درو دروس کردنی اش له ئه م روژگاره دا، توزیک قابلیه تی ده وی ! كوردستانیوز: ئهی پارهیان داوه بهتۆ؟ قانعی فهرد: مام جهلال هیچ پارهیهكی به من نهداوه و ئهو قسانهی دهكرێن شتی منداڵانهیه، ئهو نامهیهش كه من نوسیومه ئهوه ئینشای منه و ڕاسته، بهڵام ئهو نامهیه من خو بۆ كونسوڵی ئێرانم نهناردووه، بهڵكو نامهیهكه د. که مال فوئاد نوسیویهتی " پێم خۆش دوو ههزار كتێب بهدیاری بیكڕم بیدهمه دۆستانم بۆ هاوڕێیانم" منیش نامهیهكم بۆ چاپخانهیهكی ئێرانی ناردووه كه دوو ههزار كتابم بۆ چاپ بكهن وه بۆ هیچ شوینێكی ترم نهناردووه. باشه گهر من داوا له تۆ یان كهسێكی تر بكهم بڵێم له كوردستان 1000 كتابی شیعری شێركۆ بێكهسم بۆ بنێرهو پارهی ئهوه بدهمهوه ئهوه شتێكی ههڵهیه؟ یا عه یبه ؟ ، بیكهیته قسهی سهر ڕۆژنامه. پاشان دهوترێت بۆ له كوردستان چاپنهكراوه باشه با چاپی فارسی له كوردستاندا ههیه چاپی كوردیش موشكیلهی ههیه. ئه ی بو کتیبی شیرکو بیکه س له تاران چاپ نابی ؟ ، بو ئه وه که س نیه بی هه له چاپی بکا، له سلیمانی باش تره. ئه وه شتیکی ئاسایی یه! كوردستانیوز: چوویته لای سهرۆكی ههرێم لهوێ چی پێ وتی؟ قانعی فهرد: بهڵی چوومه لای سهرۆكی ههرێم و دوو شتی پێ وتم . یهك وتی " ئهوهی ڕاسته و بینووسهو ترس و لهكهس نهبێت، بڕێك شت ڕاستهو ئێستا نابێت بینووسری". دوو وتی " پێم خۆشه شه ری براكوژی و مهسهلهی شهڕی ناوخۆ باس نهكهیت بۆ ئهوهی ئاژاوهو دووبهرهكی دروست نهبێتهوهو بۆ ئهوهی من و مام جهلال ئهوهند گوناه بار نهبین". بهڕاستی سهرۆكی ههرێم كهسێكی بهڕێز بوو پێوتم " بۆ كڕینی بهڵگهو سهنهد یارمهتیت دهوێت هاریكاریت دهكهم و ئاماده م " بهڕاستی ئهو لهسهر قسهی خۆی بوو بهڵام من نهمویست. كوردستانیوز: ئهی بۆچی سهرۆكی ههرێم پارتی ئهوهند لێت نیگهرانن؟ قانعی فهرد: من وانازانم سهرۆكی ههرێم خۆی دژایهتیم بكات و لێم نیگهران بێت و حه تا پارتی، بهڵام دهوروبهرو پارتی شتی دیكهیه، سهرۆكی ههرێم وتی مێژوونووس لهسهر من چی دهنوسێت با بینوسێت بهس ڕاست بێت و به بهڵگهوه بێت هیچ گوێم لێ نییهو پێم ناخۆش نییه، بهبڕوای من ئهو قسانهی بهناوی ئهوهوه دهكرێن هیچی ڕاست نییه چونكه ئهو خۆی وتویهتی هاریكاری هه ر میژونوسیک دهكهم. كوردستانیوز: پارتی ههوڵی خافڵكوژی تۆی داوهو ترست لێی ههیه؟ قانعی فهرد: ئهوه تهنیا پڕوپاگهندهیه ؛ چونكه سهفیری ئامریکا به منی وتت " پارتی ئههلی ئهو شتانه نیهو سهلامهت دهبیت" دوای ئهوهش من چهندین جار سهردانی كوردستانم كردووهو دوای ههراو وریاكهش چوومهته سهری ڕهش و لهگهڵ خوا لی خوش بو ، جهههرنامیقدا قسه و باسم كردووه و له سه ری ره ش که س نه ی وت ، بو کوی ؟! كوردستانیوز: جوڵانهو خۆپێشاندانهكانی ئهو دوای كوردستان چۆن ههڵدهسهنگهێنی؟ قانعی فهرد: ئهو جوڵانهوهو موزاههرانه نیشانهن بۆ ئهوهی مێشكی كورد و لاوای ولات گهشهی كردووهو گهوره بووه، ئهوه دهلالهت لهوه دهكات كه خهڵك ههنگاو به ههنگاو بهرهو پێشهوه دهچێت خهڵكێك نه و عیک له دهسهلاتێك قبوڵی نییه كهسێك بهڕێوبهرایهتی سهركردایهتی بكات كه وڵاتی پێ بهڕێوهناچێت، لێدان و كوشت و بڕی A و B ههڵهیهكی گهوره یه و بهو شتانه جولانهوهكان كۆتاییان پێناێت. كوردستانیوز: رۆِڵی گهنجان چۆن دهبینی لهو جولانهوانهدا؟ قانعی فهرد: ئهوهی لهو جوڵانهوهدا زۆر گرنگ بوو ڕۆڵ و پێگهی گهنج و لاوان بوو ئهوه شتێكی ئومێد بهخشه، ئهوهم بینی گهنجێك نووسیبوین " درۆ بهسه ئیتر " ئهوه شتێكی گهورهیهو دهلالهت لهوه دهكات كه گهنجان بهدوای ڕاستی و دهسهلاتێكی حهق و دیموكراسیدا دهگهڕێن. و درو باوی نیه ! كوردستانیوز: ڕۆڵی میدیاكان چۆن بووه؟ قانعی فهرد: به بڕوای نۆم چۆمسكی - كه من به عشقی ئهوهوه درێژهم به خوێندن داوه - میدا سیبَهری دهسهڵاتهو بۆیه ئهوهی میدیا حیزبیهكان دهیكهن داپۆشینی ههڵهی دهسهلاتهو میدیای سهربهخۆش نییه. چۆمسكی دهڵێت " ئیمپڕیاتۆریهت دهسهلاتی تۆلیتاری ههمیش ئهوهی دهوێت كه میدیا له خدمهتی ئهودابێت". بهڵام ئهوهی له شهقامی كوردیدا دهبینرێت شتێكی زیندووهو گهڕانهوه بۆ دواوه نییه. كوردستانیوز: ئۆپۆزیسیۆنی كوردستان چۆن ههڵدهسهنگێنی؟ قانعی فهرد: ئهو قهسهیهی دهكرێت كهوا دهڵێن ئۆپۆزیسیۆن دهیهوێت دهسهڵات بڕوخێنێ ئهوه وانییه، من لهگهڵ ئهوهدام دهستهلات ڕێگری لهپهلكێشی دهسهلات بكات و ڕێگه نهدات پێ لهبهرهی خۆی زیاتر ڕابكێشێت. ئهوهی دهوترێت دهستی دهرهكی لهپشت ئۆپۆزیسیۆنهوه ههیه شا یه د ، قسهی ناڕاست و ههڵهیه. كوردستانیوز: نهوشیروان موستهفا كهسێكی چۆنه؟ قانعی فهرد: من لهگهڵ نهوشیروان موستهفادا 12 سهعات دانیشتووم لهو 12 سهعاتهدا باسی مێژوویمان كردووه، بهڕاستی پیاوێكی زیرهك و لهمێژووی هاوچه رخ، شتی زور باش دهزانێت و زور شارهزایه، پیاوێكه پڕۆژهی شتی جوانی ههیهو داهاتوو بدرێته دهستی شتی باشهو مامۆستایهكی مێژوییه. كوردستانیوز: م. عهلی باپیر كهسێكی چۆنه؟ قانعی فهرد: شتێكی م. عهلی باپیرم زۆر بهدڵه ئهویش ئهوهیه زیندانی ئهمریكیایهكانی بهشڕهفهوه بهسهر برد، وه پیاوێكی لێهاتووه. كوردستانیوز: م. صهلاحهددین كهسێكی چۆنه؟ قانعی فهرد: زۆرم حهز دهكرد بیبینم بهڵام دهرفهتهكان نهلواون. كوردستانیوز: جهوههر نامیق چۆن كهسێك بوو؟ قانعی فهرد: بۆ چهندین جار جهوههر نامیقم بینیوه و قسه مان کردوه و چهندین بهڵگهو سهنهدمان پێكهوه ئاڵوگۆڕكرد، بڕیار وا بوو هاریكاری یهكتری بیكهن ئهویش نیازی وابوو مێژووی كورد بنوسێتهوه و یادهوهریهكان بگێڕێتهوه خۆی پێوتم، پهیوهندی و تهلهفۆنمان ههبووه. جهوههر نامیق سێ پۆستی مێژووی سیادی ههبووه سهردهمی شاخ و خهبات، سهردهمی پهرلهمانی كوردستان سهرۆكایهتی پهرلهمان، ههروهها ماوهیهك پێش كۆچی دواییكردنی وازهێنان و دانیشتن، كهسێك بوو ڕهخنهی له سیسیتهمی دهسهڵات ههبوو زۆریش به جولانهوه گهنجان و لاوان دڵخۆش و معجیب و بهكهیف بوو. و به نده خودایش بی عه یب نیه ! هه ر کاتیک ، توانیم عه یبه کانی خوم به ده نگی به رز بلیمه وه ، جا ئه و جار ده توانم، عه یبی ئه م و ئه و باس بکه م! Salmankochary@yahoo.com kurdistan news
چەند
بڕگەیەک لە شیعری:
گرینگیی رۆڵ و خهباتی ژنان لهناو شۆڕشدا
عومهر عینایهتی لهکاتێکدا باس لهگرینگی خهباتی ژنان دهکهین کهئێمهواکو کورد لهپێش ههمو شتێک خاوهن کێشهیهکی گهورهین، ئهویش مافی چارهنوسینی نهتهوایهتیمانه له رۆژههڵاتی ناڤین و لهناو چوار وڵاتی ناوچهیی. پرسی ژن لهسهر بنهمای تایبهتمهندیی یاسای ئایینی و کولتوری که هۆکارێک بووهژن لهژێر ناوی شهرهف و نامووس و عهقڵیهتی عهشیرهتی و له بواری ئابووری گرێدراوی ئهقڵیهتی پیاوسالاریی بێت و لهئاستی فهرههنگی وگرفتی ژیانی کومهڵایهتی لهپهراویزدا بمینیتهوه. ئهوه له حاڵێکدایه که قورسایی پهروهردهی فهرههنگی، کولتوری، ژیانی کومهڵایهتیشی لهئهستۆیه. بهسهرنجدان بهو ئاریشانهلێرهدا پرسیار دێتهگۆڕێ ئهویش ئهوهیهکه: لهسهر بنهمای بهدهستهێنانی مافی چارهنووسی گهلێکی ژێردهستهکهبۆ ئازادی وسهربهخۆیی خهبات دهکات، بۆ دهبێ نیوهی کۆمهڵگا کهئهویش ژنه، لهپهڕاوێزدا بمێنێتهوه؟ ژنی کورد سهبارهت بهپرسی نهتهوایهتی وئازادی و سهربهخۆیی تا چ رادهیهک ههست بهبهرپرسیارهتی دهکات؟ کاتێک لهباری ئابوورییهوهباسی گرێدراویی ژن بهپیاوهوهدهکرێت، ئهگهر ژن سهربهستیی خۆی بهدهست بێنێ گرفتهکانی کولتووری و کومهڵایهتی و نهتهوایهتیی چارهسهر دهبیت ؟
ئایا لهرێی بیروکهی فێمێنیستی و لیبراڵیی بۆ گوزهرانێکی خۆش
ویهکسانیی دو رهگهزی مێ ونێر گرفتهکانی نهتهوایهتیی چارهسهر
دهبیت؟ بهشی یهکهم: سهدهی رابردوو بهشی دوههم: ئێستا و سهدهی 21 1. سهدهی رابردوو، بهربهستهکانی پێش ژنان کهکورد بهگشتی لهنێوان بهرداشی نکوڵی وپارچهپارچهبوون لهنێوان وڵاتانی ناوچهیی وساتوسهودای نێودولهتیدا مافهکانی پێشێلکرا. ئهم گوشار و ئاستهنگانهههموو بوارهکانی زانستی، کولتووری، ئابووری، نهتهوایهتیی گرتهوه، کهدهتوانین بڵێین کاردانهوی لهسهر سایکۆلۆژیی گهلی کورد دانا. بهشی ههرهزۆری لهسهر پیاوان بوو کهبهههمان تایبهتمندیی ئهو ئهقلیهتهی ئاماژهمان پێکرد تاکی کورد خۆی بهلاواز دهبینی لهبهرامبهر گرفتهکانی ناو ژیانی کومهڵاتی. تهنانهت گوشارهکان لهسهر ژنان زیاتربوون. بههۆی ئهوهیژنان کهمتر سهبارهت بهچارهنووسیان لهههمو بوارهکاندا هاتنهناو بازنهی خهباتی هاوبهش. ههڵبهت دهبێ ئاماژهبهوهش بکهین کهپێکهاتهی کومهڵگای کورد خۆی پێکهاتهیهکی فیودالی و عهشیرهیی وخێڵهکیی و کاراکتێرهکانی ئاغا وشێخ ومهلا بوو کهلهپیناو بهرژهوندییهکانی خۆیان بریاردهری سهرهکی بوون وتاکی کۆمهڵگای کورد بهژن و پیاوهوهگرێدراوی ئهم تایبهتمهندییهبوون. بهواتایهکی دیکهدهتوانین بڵێین هێشتا بهشێکی کورد لهژێر کاریگهریی ئهم ئهقلیهتهدا ماوتهوه، لهئاستی روشنبیرییدا، کۆمهڵگای کورد بهگشتی و بهتایبهتی ژنان زۆر لاواز بوو. لهبواری ئابووریدا کۆمهڵگای کورد گرێدراوی تهنیا ژێرخانی ئابووری و کشتوکاڵ وئاژهڵداری بوو کهژن و پیاو شانبهشانی یهک کاریان دهکرد و تهنانهت ئهرکی سهرهکیی لهم بوارهدا ژنان بهئهستۆیان گرتبوو ئهمهش سهرهڕای ئهرکی پهروهردهی منداڵ وهماڵداری. لهناو خهبات وشۆڕشهکانی سهدهی رابردوودا،سهرۆک و سهر کردایهتیهکان ههر ئاغا وهشێخ و مهلا بوون. لهم نێوهدا ژنان بهههمان ئهقڵیهتی کولتووریی وبیروباوهڕی ئایینیی، نهیاندهتوانی بریاڕدهر بن. ئهگهرچی لهناو ئهم شۆڕشانهشدا ئاوارهیی وماڵوێرانیی، گوشاری سهرهکیی خستهسهر ژن و منداڵ و دهتوانین بڵێین قوربانیی سهرهکیش بوون، بهڵام خهباتکاری ژن لهپهنجهکانی دهست تیپهڕنهبوو، لهروانگهی دوژمنهوهجیاوازیی نێوان ژن و منداڵ وپیاو نهبوو وهکو یهک چاویان لێدهکرا وژیانیان لێدهستێندرا، نمونهی بهرچاویش کوشتاری ناوچهی دهرسیم وبۆمبارانی دێهات وشارهکان لهناو سنوورهکانی ئێران و ئێراق وتورکیهوسوریهوتهنانهت لهئهنفال و کیمیاباراندا قوربانییهسهرهکییهکان ژن و منداڵ بوون. حیزبهسیاسیهکان لهناو بازنهی دهوڵهتانی داگیرکهر وهکو ئۆپۆزیسیون، ئهگهر لهناو ئهم وڵاتانی کهخۆیان گهورهترین کێشهیان لهسهر چارهنوسی کورد ههبوو سهبارهت بهوڵاتی خۆیان دهبوایهبهپێی ویستهکانی ئهم وڵاتانهههڵسوکهوتیان بکردایهوئهوهببو بههوی ئهوهی کهدهسهڵاتی سهرکهردایهتی وسکرتاریهتی حیزبی کهپیاوان بهڕێوهیان دهبرد
نهتوانن بوار بۆ رێکخستنی ژنان برهخسێنن وپهروهردهبکرێن،
ئهگهریش ببوایهلهژێر چاوهدێری پیاوان وهکو ئامرازێک بهکاریان
دێنان تهنیا لهبهرژهوندیی بیری تهسکی حیزبیدایهتی ئهمهش هۆکار
بوو کهرێکخستنی ژنان لاوازبێت لهئاستی مافی چارهنووسی
نهتهوایهتیدا. یهکهم، کوشتاری ژنانی کرێکاری ئامریکا. دووههم، کوژرانی خوشکانی میرابال لهئهیالاتی دومهنیکهن کهبوون بههۆکاری داسهپاندنی یاسای نێودهوڵهتی و دان پیدانانی مافی ژنان لهرێکخراوی نهتهوهیهکگرتوهکان ودیاریکردنی رۆژی جیهانیی ژنان. بهڵام لێرهشدا دهتوانین بڵێین هێشتا مافی ژنان بهتهواویی دهستهبهر نهبووه. بهپێی بارودوخی وڵاتان ونهتهوهکان چونیهتی خهباتی ژنان جیاوازیی ههیهلهههمبهر یهکسانی رهگهزیی ژنان و پیاوان لهچوارچێوهی یاسایی وبیروباهڕیدا، بۆیهدهبێ جیاوازیی ئاستی خهباتی رێکخراوهکانی ژنان لهههر ناوچهیهک یان ولاتێک بهشێوهی تایبهت بهخۆی دهستنیشان بکرێت. بۆ نموونهلهوڵاتانی روژئاوا ولهئاستی مافی ژنان بهرواڵهت لهدونیای سهرمایهداری وکاپیتالیستیدا بڕێک لهژێر ناوی یاسا بوار دراوهبهژنان، بهڵام لهههمانکاتدا ژنان بوونهتهئامرازی خۆشگوزهرانی وریکلامبۆ بهچۆکداهینانی رهگهزی بهرامبهر سهبارهت بهبهرههمهێنانی بواری بازرگانی، ههر ئهوهش بۆتههۆی لێکترزانی ژیانی کومهڵایهتی وژن وهکو کهرهستهیهک بکار دههێندرێت. سهبارهت بهمافی ژنان لهکوردستاندا بمانهوێت بهراوردێک بکهین، دهبینین کهجیاوازیی خهباتی ژنانی رۆژههڵاتی ناڤین بهتایبهت لهکوردستان زۆر جیاوازهلهگهڵ بۆچوونی رێکخراوهکانی رۆژئاوادا. ئهویش مافی چارهنوسی نهتهوییه. لهدونیای ئهمڕۆکهداباس لهچۆنیهتی بیرۆکهی گلۆبال دهکرێت. سهبارهت بهمافی چارهنووسی گهلانی ژێر دهسهته، دهکرێت بیرۆکهی رێکخستنی ژنان بۆ دهربازبوون لهدهسهڵاتی ئهقڵیهتی پیاوسالاری وئایینی کهتێیاندا مافی ژنان پێشێل دهکرێ خۆی لهم بیرۆکهیهدا ببینیتهوه وخهباتێکی نوێ لهسهر ئاستی پێناسهی یهکسانیی ژن و پیاو بێتهئاراوه، وهکو مافی چارهنووس؟ ههرچهند لهسهردهمی ئێستای سهدهی 21دا گهلی کورد بهژن و پیاوهوهکێشهی مافی چارهنوسی ههیهو لهسهدهی رابوردووهوهبهردهوامه، رێکخستنی رێکخراوهی ژنانی کوردستان پێشکهوتی بهخویهوهبینیوهو نکۆڵی لێ ناکرێ. بهبهراورد لهگهڵ رابوردوو لهئاستی کولتووری وکۆمهڵایهتی وروشنبیری و زانستیدا دهتوانین بڵێین کهههرچهند نهگهیشتۆتهرادهی پێویست، بهڵام سهبارهت بهرابردوو 60% زیادی کردووهو تهنانهت لهبواری رێکخراوهیی وسیاسیدا رۆڵی بهرچاویان ههیهئهگهرچی نابێ ئهوهشمان لهبیر بچێ کهگرفتی گرێدراویی رێکخراوهکان بهئهقڵیهتی بیری تهسکی حیزبایهتی وبیروباوهڕی دهسهڵاتداری ناوچهکهلهئارادان. ئهمڕۆ خهباتی ژنان لهپێناو بهدهستهینانی مافی چارهنووس، شانبهشانی پیاوان لهگهڕدایهو لهبواری پراکتیکیدا دهتوانین ئاماژهبکهین بهرۆڵ و خهباتی سیاسی لهرۆژههڵاتی کوردستان و بهرخۆدانی ژنانی زیندانیانی سیاسی و لهباکوور و هاتنهمهیدانی خهباتی مهدهنی وخۆپاڵاوتن بۆپارلهمان وسهروکی شارهوانیهکان و لهباشوور بهههمان شێوه وله روژئاوای کوردستان کهلهمهیدانی خهباتی مهدهنی رۆڵی بهرچاو دهگێڕن، تهنانهت بهرزبوونهوی ئاستی رۆشنبیریی ژنان لهناو ئهو وڵاتانهی کهلێی پهنابهرن وبهشداریکردنیان لهبوارهجۆراوجۆرهکاندا وتهنانهت رێکخستنی کۆنفرانسی ژنانی ههر چوارپارچهلهههمبهرمافی چارهنووس لهئامهد وههولێر، لهبواری سیاسی - چهکداریدا دهتوانین بڵێین کهژنان خاوهنی پێگهی تایبهتن، بۆنمونههێزی چهکداریی "یهژهرستار" یهکهم هێزی سیاسی – چهکداری ژنانن. بهبهراورد لهگهڵ وڵاتانی ناوچهدا، ژنانی کورد خاوهنی پێگهی تایبهتن لهبهشداریکردن ولهبهشێک لهبوارهکانی هاوبهشدا .ههرچهند ئهم پێشکهوتنانهدهبیندرێت بهڵام رێکخراوهکانی ژنان هێشتا لاوازن چونکهلهدوبواردا دهیانهوێت خهبات بکهن، یهکهم: لهبواری مافی بهدهستهێنانی سهربهستی ویهکسانیی ژنان وپیاوان لهبهرامبهرئهقڵیهتی دهسهڵاتداریی پیاوسالاری کهگرێدراوی دهسهڵاتی وڵاتانی ناوچهیین. دوههم: لهبهرامبهرمافی چارهنووسی سیاسی ونهتهوایهتی گهلی کوردستان. لێردا دهردهکهوێت کهئهرکی ژنان زۆر زیاترسهبارهت بهرهگهزی بهرامبهره. لهلایهکهوهدهبێ بڵێین کهژنان خۆی نیوهی کومهڵگایهولهلایهکی دیکهوهدایکی نیوهکهی دیکهی کومهڵگایهوئهرکی پهروهردهوکولتووری وژیانی کومهڵگاشیان لهئهستۆدایه. لهبهرامبهر ئهرکی یهکسانی وسهربهستییژناندا، وهکوو ئاماژهمان پێکرد، لهژێر گوشاری ئهقڵیهتی نامووسپهرستی و شهرهف وتوندوتیژیی لهسهر ژنان لهدو دهیهی رابردوودا، چهند ههزار ژن کوژراون یان خۆیان کووشتوهویان خۆیان سووتاندوهوبوونهتههۆی ناڕهزایهتیی گشتیی ناو کومهڵگای کوردستان. ههڵبهت لهراونگهیهکیشهوهباس لهشۆڕشی ژنان دهکرێت لهبهرامبهر ئهم ئهقڵیهتهی پیاوسالاریدا وهکو ناڕهزایهتیی ژنان بهرامبهر بهپیاوان وهێنانهژێر پرسیاری ئهقڵیهتی پیاوسالاری لهژێر ناوی نامووسپهرستی و شهرهف وبهچوکداهێنانی ئهم ئهقڵیهته. دیاردهی خۆکوشتن وخۆسووتاندن بۆتهکارهسات. لێرهداپرسیار ئهوهیهکهبۆچی دهبێ ژنان بهمشێوهیهخۆیان بهلاواز ببینن ودهستبهرن بۆ خۆکوشتن کهئهمهش ئهوهدهگهیهنێ کههێشتا ژنان لهروانگهیهکهوهنهیانتوانیوهلهبواری زانستی و کومهڵایهتیدا خۆبهڕێکخستن بکهن و لاوازن و دیاردهی خۆکوشتن ناکهوێتهخانهی دوایین رێگاچاره. لهبواری سیاسی و مافی چارهنووسی گهلی کورد، وڵاتانی رۆژههڵاتی ناڤین بهههمان ئهقڵیهتی دهسهڵاتداری ویاسای ئایینی کهبهتایبهت لهئێراندا بهرامبهر بهژنان پهیرهوی دهکهن، حوکمی بهردباران و لهسیدارهدان لهژێرناوی داکوکیی لهئهخلاقی کومهڵایهتیی بۆتهدیاردهیهکی دیکهکهلهههمانکاتدا خودی دهسهڵاتی ئێران لهناو زیندانهکاندا بهئاشکرا دهستدرێژیی جنسی دهکاتهسهرژنان. تهنانهت بهپێی دانپێدانانهکان بهشێک له گهنجانی نێریش کهوتونهتهبهرهێرشی دهستدرێژیی جنسی. لهلایهک سهنگساردهکات وهکو دیاردهی ئهخلاقی ولهلایهکی دیکهشهوهخۆی دهستدرێژیی دهکاتهسهر ژنان و پیاوان کهلێرهدا خودی دهسهڵات لهژێر ناوی بێئابڕوکردن بهمهبهستی دهمکوتکردنی نهیارانی کهئهقڵیهتی دهسهڵاتداریی لهرۆژههڵاتی ناڤین بهتایبهتی دهسهڵاتی ئایینیی ئێران دهکهویتهژێر پرسیار. ئهم کردهوهپێشێلکاریانهی دهوڵهتی ئێران لهئاستی جیهانیدا دهنگدانهوهی ههبووهکهدهتوانین ئاماژهبکهین بهراپۆرتی ساڵانهی رێکخراوی مافی مروڤ. رێکخراوی ناوبراو لهراپۆرتی 6 مانگی یهکهمی ساڵی 1998دا کهکۆماری ئیسلامی ئێران بۆبهدناوکردنی نهیارانی دهیکات وبۆ ئهم مهبهستهلهژنان وكچان کهڵوهردهگرێت. نمونهیهکی دیکهلهراپۆرتێکی زیندوو کهله شاشهی"نهورۆز تی وی"دا بهناوی "داوی مهرگ" بڵاودهبیتهوه(2011)، بهپێی دانپێدانانی كچێک دهردهکهوێ کهدهسهڵات چۆن پلان دادهڕێژێت بۆ بهدناوکردنی دژبهرانی خۆی. ههروهها نمونهیهکی بهرچاوی دیکهکهجێی خۆیهتی ئاماژهی پێبکهین ئهوهیهکهکاتێ کاربهدهستانی ئێران ویستوویانهبۆ ئهشکهنجهدان و بهدناوکردنی خهباتکاری ژنی سیاسی دهستدرێژیی بکهن کهدیلی نێو زیندان بهپێکهنینهوهپێش ئهوهی ناڕهزایهتییهک بکات، لیباسی خۆی دادهکهنێت و دهڵێ: "مادام لهئهقڵیهتی رهگهزپهرستانهی پیاوسالاری وئایینیی ئێوهوهشهرهف و ناموس لهناو لینگی مندا دیاری دهکهن فهرمون ئهم ئهقڵیهتی نامووسپهرستی ئایینی بهدونیا نیشان بدهن وخۆتان زیاتر له
دونیا دا ریسوا بکهن. بهڵام ئهوهی کهههرگیز ناتوانن لهناوی
بهرن بیروباوهڕی راستهقینهی منهبۆ ئازادیی
لهبهرامبهردیکتاتۆڕی ودواکهوتوویی عهقڵیهتی رهگهزپهرستانهو
پیاوسالاری که ژنان تهنیا وهکو کهرستهی جنسی دهبینن. 1 - لهروانگهی عهقڵیهتی لیبرالهکانهوه، ئازادیی ژنان بهس لهخۆشگوزهرانی ولهبواری ئابووریدا دهرفهتیان پێدهدرێت وژنان وهکو ئامرازێک بهکار دههیندرێن کهبۆتههۆی لێکترازانی ژیانی کومهڵایهتی وبێبهندوباری کۆمهڵگا بهگشتی. ههرچهند کهدهسهڵاتی ئهقڵیهتی رهگهزپهرستانهی پیاوسالاری وهکو بهڕێوهبهرایهتی لهبهرامبهر ژنان پهیڕهو دهکرێت بهڵام دهتوانین بڵێین گرفتهکانی ژنان چارهسهر نهکراوه. 2- لهروانگهی سوسیالیسمی بونیادگهرادا، دهسهڵاتی سهنتراڵی وبهڕێوهبهرانی لهماوهی 80 ساڵ دهسهڵاتی ئهقڵیهتی بونیاد گهرای پیاوسالاریدا تهنیا لهچوارچیوهبهرههمهێنان بیریان دهکردهوهوچینێکی تایبهت زاڵ بوو بهسهر کومهڵگا، بهڵام لهههمانکاتدا گرفتهکانی ژیانی کومهڵایهتیی، ههرچی زیاتر پهرهی دهسهتێنن وژنان لهچوارچێوهی مافی خۆیان قهتیس مانهوه وتهنیا وهکو ئامراز بهکاریان دێنان. 3- لهروانگهی فێمێنیستهکانهوهئهگهرچی داوای مافی یهکسانی لهگهڵ پیاوان، دهکرێت، بهڵام دهتوانین بڵێین لهبواری پراکتیکیدا ههمان رێچکهی لیبراڵهکانیان گرتووهلهچوارچێوهی ژیانێکی خۆشگوزهرانیدا ولهداوی لیبرالیسمدا قهتیس ماونهتهوه،نهک ههر گرفتهکانی ژنانیان چارهسهر نهکرا بهڵکو گرفتهکانیش زیاتر بوون. 4- ئانارشیستهکان بههۆی ئهوهی کهتهنیا بهدهسهڵاتهوهگرێدرابوون، لهسهر پرسی چارهسهری ژنان ههرگیز بیریان لێنهدهکردهوهوههمیشهکێشهی ژنانیان بهشتێکی گرینگ دانهدهنا، وهکو گرفتی تایبهتیی و شهخسی چاویان لێدهکرد. 5- لهروانگهی بیرۆکهی گلوبالیسم لهسهر مافی چارهنووسی گهلانی دونیادا، پڕۆژهی مافی ژنان لهپرسی چارهسهری دهگهڕێتهوهسهر چۆنیهتی دهسهڵاتی عهقلیهتی کولتووری وئایینی ورێکخراوهکانی ژنان تا چ رادهیهک بتوانن خۆیان لهو پڕۆسهیهدا ببینهوهوهکو مافی یهکسانی. سهبارهت بهم بۆچوونانهپێویستهبیرێکی نوێ لهئاستی یهکسانی لهنێوان ژنان وپیاوان بێتهئاراوهورێکخستنی ژنان ئهویش بهپێی بیرۆکهی کۆنفیدراسیونی کونفیدرالیسمی دیموکراتیکی ژنان ئاوا بکرێت، ژنان بهتهواوی لهههموو بوارهکانی ژیان دهبێ بهشداربن لهبواری بهڕێوهبهرایهتی، ئابوری، کولتووری و راگهیاندن. لهبواری ژیانی کومهڵایهتی وئهخلاقی دهبێ خاوهن ئهنجومهنی
تایبهتی شار ودێهات بن لهبواری سیاسی و چارهنووسی نهتهوایهتی و
بهگشتی دهبێ بواریان بو بڕخسێت وسهربهخۆبن. 1- یهکهم رێکخراوی ژنان لهساڵی 1919 لهگهرمهی شهڕی یهکهمی جیهانیدا بۆ یارمهتیدانی ژنان وهمنداڵانی کورد، لهلایهن "خاتو ئهنجم یامهلاکی" دامهزرا. 2- ساڵی 1946 سهردهمی کۆماری کوردستان لهمهاباد رێکخراوهی ژنان دروست بوو. 3- ساڵی 1992 لهباشوور، دوای راپهڕین ودهسهڵاتی حکومهتی ههرێم، رێکخراوهی ژنان پێکهات. 4- لهناو حهرهکهتی تهڤگهڕی ئازادیی کوردستان "پهکهکه" یهکهم رێکخستنی هێزی چهکداریی لهپێناو بیرۆکهی سیاسیی مافی چارهنووس بهناوی (ی ژر ک ) وهکو ئهرتهشی ژنان دروست بوو کهناوی تهواوی "یهژرستار"ه.
دهقی جاڕنامهی گهردونی مافی مرۆڤ
عومهر عینایهتی دهقی جاڕنامهی گهردونی مافی مرۆڤ
جاڕنامهی گهردوونی مافی مرۆڤ له 10ی دیسهمبری ساڵی 1948 له کۆبوونهوهی گشتی رێکخراوی نهتهوه یهکگرتووهکاندا پهسند کرا.پاش به پهسندگهیشتنی ئهم جاڕنامهیه، رێکخراوی نهتهوهیهکگرتووهکان داوای له ئهندامهکانی خۆی کرد که ئهم جاڕنامهیه به شێوهی گشتی بڵاوبکهنهوه " ههتا له قوتابخانه و ناوهندهکانی فێرکردن و بارهێناندا بڵاو بکرێتهوه و بخوێندرێت". لهبهر گرینگی ئهم جاڕنامهیه و ههروهها فهرامۆشکرانی له لایهن دهسهڵاته سهردهستهکانی کوردستان به پێویستم زانی به کوردی ئهم جاڕنامهیه بکهوێتهوه بهر چاوی خوێنهرانی کورد..
عومهر عینایهتی پێشهکیی
لهو رووهوه که ناسینی کهرامهتی زاتیی ههموو ئهندامانی بنهمالهی مروڤ و مافی یهکسان که بۆ کهسێکی دیکه ناگوازرێتهوه و بنچنهی ئازادی و عهداڵهت و ئاشتی له جیهان دادهڕێژێت، لهو سهرهوه که دهرهنجامی نهناسین و سووککردنی مافهکانی مرۆڤ دهبێته هۆی توندوتیژیی نامرۆڤیی، که رۆحی مرۆڤی تووشی سهرکهشیی کردووه و بهدیهاتنی دنیایهک که تێیدا مرۆڤهکان بتوانن به ئازادی بیروڕای خۆیان دهرببڕن و نهترسێن، وهک بهرزترین ئاواتهکانی مرۆڤ راگهیاندراوه. لهو رووهوه که دهبێ له بنهڕهتدا مافه مرۆڤییهکان دهبێ به بهڕێوهچوونی یاسا پشتگریی بکرێن ههتا مرۆڤ وهکو دوایین رێچاره ناچار نهبێ به دژی ستهم و گوشار شۆڕش بکا. لهو رووهوه که پێویسته پهره به پهیوهندیی دۆستانهی نێودهوڵهتیی بدرێ، لهو سهرهوه که گهلانی نهتهوهیهکگرتووهکان بۆ جارێکی دیکه له جاڕنامهکهدا بڕوای خۆیان به مافه بنهڕهتییهکانی مرۆڤ و ئاست و بایهخی تاکی مرۆڤی و یهکسانیی مافهکانی ژن و پیاو دووباره کردۆتهوه و سوورن که یارمهتی گهشهی کۆمهڵایهتی بدهن و له ژینگهیهکی ئازاددا بارودۆخی ژیانێکی باشتر مسۆگهر بکهن، لهو رووهوه که دهوڵهتانی ئهندام یهکیان گرتووه که رێزگرتنی جیهانی و وهبهرچاوگرتنی راستهقینهی مافهکانی مرۆڤ و ئازادییه بنچینهییهکان به هاوکاریی رێکخراوی نهتهوه یهکگرتووهکان دابین بکهن، لهو سهرهوه که لێک تێگهیشتنی هاوبهش سهبارهت به ماف و ئازادییهکان بۆ بهڕێوهچوونی سهرلهبهری ئهم بهڵێنه بهتهواوی گرینگه، دانیشتنی گشتیی، ئهم جاڕنامه گهردونییهی مافی مرۆڤی به ئاڕمانجی هاوبهش بۆ ههموو گهل و نهتهوهکان دهزانێ ههتا به گشتی و ههموو بهشهکانی کۆمهڵگا ئهم جاڕنهمهیان له رۆژهڤ دا ههبێ و ههوڵ بدهن که به هۆی فێربوون و بارهاتن رێزی ئهم ماف و ئازادییانه مسۆگهر بێت و به وهربهرچاوگرتنی رێوشوێنی نهتهوهیی و نێودهوڵهتی، بناسرێت و بهشێوهی راستهقینه و حاشاههڵنهگرییان چ له نێوان نهتهوهکانی ئهندام و چ له نێوان گهلانی نێو سنووری وڵاتاندا بهڕێوهبچێت. دهقی جارنامهی گهردونی مافی مروڤ
له هیواکانی هاوبهش تهواوی گهڵ و نهتهوهکان رادهگهیهندریت تاوکو ههمو خهڵک و ریکخراوهکانی کومهلگا ئهم جارنامهیه له بهر چاو بگرن و ههوڵ بدهن به هاریکاری ریکخراوی وزارهتی پهروهرده ، له بهر چاو گرتنی ئهم ماف و ئازادیانه پهرهی پی بدریت به ریوشوینی گونجاوی نهتهوهیی وه نیونهتهوهیی، پیناسهی وهگهرخستنی گونجاو بهگشتی له دونیادا و کاریگهری ئهمانه چ له نیوان کومهلگهی ولآتانی ئهندام وه چ ئهو ناوچه ئتنیکه کانی که له ناو سنورکانیان دان ، دابین بکریت ، خالی - 1 ههموو مروڤێک به ئازادی لهدایک دهبێ و کهڕامهت و مافی یهکسانیان ههیه ، ههموویان خاوهنی ئهقڵ و ویژدانن و دهبی لهگهڵ یهکدا ههڵسوکهوتی برایانهیان ههبێ .، خالی - 2 ئهم ئازادی و مافانهی که له جاڕنامهکهدا ئاماژهیان پێکراوه ههموو مرۆڤێک به شێوهی یهکسان و به بێ هیچ چهشنه جیاوازییهک دهگرێتهوه واته نیژاد ، رهنگ ، رهگهز ، زمان ، ئائین ، بیروڕای رامیاری و یان ههر باوهریکی دیکه ی، ههروها رهچهڵهک، بارودۆخی کومهلاتی ، سهروهت وه سامان ، له دایک بون و ههر شیواز یا بارودوخیکی دیکه . ههروهها هیچ ههڵاواردنێک له سهر بنمای رامیاری ، ئیداری یان نێودهوڵهتیی وڵاتێک یان نیشتیمانێک ههبێ که کهس هاوڵاتیی ئهو شوێنه بێ. جا ئهم ولاته یان ناوچهیه سهربهخو بیت ، یان داگیرکراو یان دهسهڵاتێکی سنورداری ههبێت .، خالی - 3 ههموو کهس مافی ههیه ژیان و ئازادی و ئاسایشیی شهخسی ههبێ .، خالی - 4 هیچ کهسیک ناتوانێ کهسێک بهکویڵه بهێلێتهوه و کڕین و فرۆشتنی کۆیله به ههموو شێوهیهک قهدهغهیه .، خالی - 5 هیچ کهسیک نابی ئهشکهنجه بکریت یان به شێوهی زاڵمانه سزا بدرێت یان رووبهڕووی ههڵسوکهوتی دژه مرۆڤی بێتهوه یان بچهوسێندرێتهوه .
، خالی - 6 ههموو کهس مافی ئهوهی ههیه که کهسایهتی حقوقی خوی له ههمو شوینیک وهکو مرۆڤ به فهرمی بناسرێت .
، خالی - 7 ههمو کهسیک له بهرامبهر یاسادا یهکسانن و مافیان ههیه به بی هیچ جیاوازی و ههلاواردنیک یاسا پشتیوانیان لێ بکا ،ههمو مافی ههیه له بهرامبهر ههر چهشنه ههلاواردن یان جیاوازیهک که دژ بهم جارنامهیه بیت و دژ به ههرچهشنه هاندانێک که ههلاواردنێکی لهم شێوهیه بهدیبێنێ ، له یاسا سود وهربگرێت .
، خالی - 8 له بهرامبهر ههر کردهوهیهک که مافه بنهڕهتییهکانی تاک پێشێل بکا – و ئهو مافانه به هۆی یاسای بنچینهیی یان یاسایهکی دیکه بۆ تاک ناسرا بێت، مافی ئهوهی ههیه له دادگای باڵای نهتهوهیی پێداچوونهوهی بۆ بکرێ . ، خالی - 9 هیچ کهس نابی سهرهرویانه دهستبهسهر، زیندانی یان شاربهدهر بکریت .، خالی - 10 ههموو کهسیک به بێ جیاوازی مافی ئهوهی ههیه که سکاڵای خوی له دادگایهکی سهربهخۆ و بی لایهن ، به ئاشکرا کارهکانی بو بهریوه ببهن. دادگایهکی ئاوا لهبارهی ماف و ئهرکهکان یان ههر تۆمهتێکی که خرابێته پاڵی ،دهبی بریاری لهسهر بدات ، ، خالی - 11 1 ) ههر کهسیک تاوانی خرابێتهپاڵ ، ههتا ئهوکاته بێتاوانه که له دادگایهکی گشتیدا که ههموو گهرهنتییهک بۆ بهرگریکردنی بۆ دابین دهکرێ و تاوانباربونی به شیوهی یاسایی پشتراست دهبێتهوه.2 ) هیچ کهس بۆ ئهنجامدان یان ئهنجامنهدانی کردهوهیهک له کاتی روودانی کردهوهکه ، به پێی مافی نهتهوهیی یان نێودهوڵهتی به تاوان دانهنراوه تاوانبار لهقهڵهم نادرێ، بهم هۆیه هیچ سزایهک لهوه قورستر که له کاتی روودانی تاوانهکه دهسهپێندرێت رووبهرووی کهس نابێتهوه.، خالی - 12 هیچ کهس نابێ له ژیانی تایبهتی ، کارو باری کومهلایهتی ، شوینی ژیان وپیوهندیهکانیدا سهرهرۆیانه لێپرسینهوهی لێبکرێت و هێرش بکرێته سهر شهرهفهت و کهسایهتی و ناوو ناوبانگی ، ههموو کهس مافی ئهوهی ههیه که له بهرامبهر ئهمچهشنه لێپرسینهوه و هێرشکردنانهدا یاسا پشتیوانی لێبکا .، خالی - 13 1 ) ههموو کهسیک مافی ئهوهی ههیه له ههموو ولاتیکدا به ئازادانه هاتوچو بکات و شوینی ژیانی خۆی ههڵبژێرێت.2 ) ههمووکهسیک مافی ئهوهی ههیه ههر ولاتیک ، یهک لهوان ولاتی خوی بهجی بیڵیت یان بگهریتهوه بو ولاتی خوی. .
، خالی - 14 1 ) ههموو کهس مافی ئهوهی ههیه که لهبهرامبهر راوهدوونان، ئهشکهنجه و ئازار، پهنایهک بدۆزێتهوه و له وڵاتانی دیکه ببێته پهنابهر.2 ) ئهگهر راوهدوونان بههۆی تاوانی گشتی و نا سیاسی ورهفتاری دژ به بنهما و مهبهستهکانی نهتهوه یهکگرتووهکان بێ ، ناتوانریت سوود لهم مافه وهربگیرێت.
، خالی - 15 ههر کهس مافی تایبهتی هاولاتی بونی ههیه، هیچ کهسیک نابیت سهره رویانه له هاولاتی بونی خوی، یان له گورینی مافی هاولاتی بون بی بهش بکریت ،
، خالی - 16 1 ) ههموو ژن و پیاوێکی پێگهیشتوو مافیان ههیه به بی هیچ سنورێک له رووی نیژاد ، نهتهوه ، یان ئایینهوه پیکهوه ژیانی هاوبهشی پیک بینن. و له کاتی جیابوونهوهشیان ژن و میرد له ههموو کارهبارهکانی پهیوهندیدار به زهواج مافی هاو یهکسانیان ههیه .2 ) پێکهوهنانی ژیانی هاوبهشی دهبی له سهر رزامهندی و ئازادی تهواوی ژن و پیاو بیت .3 ) بنهماله کۆڵهکهی سروشتی و بنچینهی کومهلگایه و دهبی مافی ئهوهی ههبێ سود له پشتیوانیی کومهلگا ودهولهت وهربگرێ.
خالی - 17 1 ) ههموو کهسیک به تهنیا، یان به هاوبهشیی مافی بهخاونبوون ههیه.2 ) هیچ کهس نابێ سهرهرویانه له مافی خاوهندرایی بی بهش بکریت.
، خالی - 18 ههموو کهسیک مافی ههیه به ئازادی سود له بیرو ویژدان و ئایین وهرگریت. ئهم مافه گورینی ئازادانهی دین یان بیر و بڕوا وهخۆدهگرێت. ههروهها پهروهردهی ئایینی و بهریوهبردنی مهراسیمی ئایینی دهگرێتهوه. ههموو کهسێک بهتهنیا یان به کۆمهڵ بهشێوهی تایبهتی یان به هابهشی گشتی دهتوانێ ئهو مافهی ههبێ .
، خالی - 19 ههموو کهسێکمافی ههیه به ئازادی بیر و رای خۆی دهربڕێت. ئهم مافه ئاماژه بهوه دهکا که ههموو کهسێک به بێ ترس و دڵهڕاوکێ بڕوای تایبهت به خۆی ههبێت و له بهدهستهینانی زانیاریی و بیرو را و بڵاوکردنهوهیان بهئازادی دهستی به ئامرازهکانی پێویست رابگات .، خالی - 20 1 ) ههموو کهسێک مافی ئهوهی ههیه به ئازادیی کۆڕ و کۆمهڵ و گروپی ئاشتیخواز پێک بهێنێت.2 ) کهس ناتوانێ کهسێک ناچار بکا له کۆڕ و کۆبوونهوهدا بهشداری بکا.
، خالی - 21 1 ) ههموو کهسیک مافی ئهوهی ههیه که له کارو باری بهریوه بهرایهتی گشتی ولاتی خۆی ، بهشیوهی راستهو خو یان له رێگهی ههلبژاردهنی نوینهرانێک که ئازادانه ههلبژێردراون بهشداری بکات.2 ) ههموو کهسیک مافی ههیه به یهکسانیی ههلومهرجهکان، کاروباری گشتیی وڵاتی ههبێ.3 ) ئیرادهی گهڵ ،بنچینه و سهرچاوهی دهسهلاتی حکومهته. ئهم ئیرادهیه دهبی به شێوهی ههلبژاردن بیته ئاراوه که که به پێی راستگۆیی و بهشیوهی دهورهئی پیک بیت.ههلبژاردن دهبی گشتی و به تهبایی بێت وبه دهنگی نههینی یان هاوشیوهکانی بهریوه بچیت که ئازادی دهنگدانی تیدا مسۆگهر بووبێت.، خالی - 22 ههموو کهسیک وهکو ئهندامی کومهلگا مافی ئاسایشی کومهلایهتی ههیه و ریگهی پیدراوه به پشتیوانی گشتی و هاوکاری نیودهولهتی ، مافی ئابوری ، کومهلایهتی کولتووریی خۆی به وهبهرچاوگرتنی پێکهاته و سهرچاوهکانی ههر وڵاتێک که پیویستیی پله و پێگهیشتنیی ئازادانهی کهسایهتیی ئهوه بهدهست بێنێ .، خالی - 23 1 ) ههموو کهسیک مافی کار کردنی ههیه، به ئازادی کاری خۆی دهستنیشان بکا ، ههلومهرجی بهدوور له غهدر و ئهرخهیان بهخش بۆخۆی بخوازێ و له کاتی بێکاربوونیدا پشتیوانیان لێبکرێت.2 ) ههمو کهس مافی ئهوهی ههیه که بهبی هیچ جیاوازیهک ، له بهرامبهر کارکردنی یهکساندا ، موچهی یهکسان وربگرێت.3 ) ههر کهسێک که کار دهکات موچه و حهقدهستی گونجاو و ئهرخهیانبهخش وهر بگریت که ژیانی خۆی و بنهمالهکهی له ئاستی ئینسانیدا بهڕێوه ببات و له کاتی پیویستدا به یارمهتی کهرهستهکانی پشتیوانیی کۆمهڵایهتی، باشتری بکا.4 ) ههموو کهس مافی ئهوهی ههیه بۆ پاراستنی بهرژهوهندییهکانی خۆی لهگهل کهسانی دیکهدا یهکێتی دروست بکات و بهشداری یهکێتییهکان بێت.
، خالی – 24 ههموو کهسیک مافی حهسانهوه و پشوو و سهیرانی ههیه و به تایبهت دهبی له سنوردار بوونی گونجاوی سهعاتی کار و مهرهخهسی و پشووهکان بهشێوهی دهورهیی موچهی پێبدرێ .، خالی- 25 1 ) ههموو کهسیک مافی ئهوهی ههیه که ژیانیکی گونجاوی بو دابین کردنی سلامهتی و خۆشگوزهرانی و خۆی و بنهماڵهکهی ههبێ، به تایبهتی له رووی خواردهمهنی ، جلو بهرگ ، خانو ، چاودیری پزیشکی و خزمهت گوزاریهکانی تایبهتی کومهلگاوه. ههروهها مافی ههیه که له کاتی بی کاری ، نهخوشی ، کهم ئهندامبوون ، بیوه ( ژن یان پیاو ) ، پهکهوته یان له تهواوی بوارهکانی دیکهی ژیان که بههوکاری بهدهر له توانای خۆی نهتوانێ بژیوی خۆی دابین بکا له بیمهی کۆمهڵهیهتی سود وهربگرێ.
2 ) دایکان و مندالان مافیان ههیه که له یارمهتی و چاوهدێریی تایبهت سوود وهربگرن. ههموو مندالان ، چ ئهوانهی سهمهرهی زهواج بن یان بهبی زهواج دینه دونیا ، مافیان ههیه له پشتیوانی کۆمهڵاتیی یهکسان سود وهر بگرن.
، خالی - 26 1 ) ههموو کهسیک مافی ههیه له دامو دهزگای پهروهرده سود وهر بگریت. خویندن و پهروهرده ، لانی کهم خویندنی سهرهتایی و خویندنی و سهرهتاییدهبێ خۆڕایی بێت. خویندنی سهرهتایی ئهرکی سهرهکیه، پهروهردهی تکنیکی وه پیشهیی دهبی ببیته گشتی ، بهدهستهینانی خویندنی بالا دهبی به یهکسانیهکی تهواو بو ههمو کهس دابین بکریت ههتا ههر کهسیک بتوانیت به پی توانای خۆی سودی لێوهر بگریت.2 ) ئامانجی خویندن و پهروهرده دهبی گهشهکردنی ههمولایهنی که سایهتی مروڤ و باشتر وهبهرچاوگرتنی مافی مروڤ و ئازادییه بنچینهییهکان بیت . خویندن و پهروهرده دهبی بو پهرهپیدانی لیک تیگهشتن و یهکتر قهبول کردن و دوستایهتی له نیوان تهواوی نهتهوهکان وه گروپه نیژادی یان ئایینیهکان یارمهتیدهر بێت و ههر وه ها پهره بدات به چالاکییه نێودهوڵهتییهکان بۆ پارستنی ئاشتی.3 ) باوک و دایک له دهست نیشان کردنی چونیهتی خویندن وه پهروهرده بو مندالانی خویان له ههموو کهس لهپێشترن.، خالی - 27 1 ) ههمووکهسیک مافی ههیه ئازادانه له ژیانی کولتووری وکومهلایهتی بهشی ههبیت بهشدار بێت و له هونهرهکان و به تایبهت له پێشکهوتنی زانستی و قازانجهکانی سوود ببینێت.2 ) ههموو کهسیک مافی ههیه له بهرژهوهندییه مهعنهوی و مادیی بهرههمه زانستی و ئهدهبی یان هونهرییهکانی خۆی سود وهربگرێت.، خالی - 28 ههموو کهسیک مافی ئهوهی ههیه خوازیاری پیکهینانی نهزمو نیزامیک له بۆواری کۆمهڵایهتی و له ئاستی نیو دهولهتی دا بیت که ماف و ئازادیهکانی ناو براو لهم جارنامهیه به تهواوی دابین و بهکردهوه جی بهجی بکات .، خالی - 29 1 ) ههرتاکیک تهنیا له بهرامبهر ئهو کومهلگایه ئهرکی له ئهستو دایه که گهشه سندنی ئازادانه و ههمهلایهنهی بو دهستهبهربکات ،2 ) ههر کهس له بهکارهێنانی ماف وسود وهرگرتن لهو ئازادیانهی خوی که تهنیا گوی رایهلی ئهو سنوره یاساییانهیهکه تهنیا بۆ ناسین و وهبهرچاوگرتنی ماف و ئازادییهکانی خهڵك و بۆ وهبهرچاوگرتنی ههلومهرجی عادیلانهی ئهخلاقی و شیرازهی گشتی و خۆشگوزهرانیی ههمووان له کۆمهڵگایهکی دیموکراتیکدا دیاری کرابن .3 ) ئهم ماف و ئازادیانه له هیچ بواریک دا نابی به دژی ئامانج و بنهماکانی نهتهوه یهک گرتوکان بهکار بهێندرێن.، خالی - 30 هیچکام لهم خاڵانهی جارنامهی بهر دهست نابیت وا لیک بدریتهوه که ببێته مافێک بۆ دهوڵهت یان گروپ یان تاکێک ههتا بتوانێ ماف و ئازادییهکانی ئاماژهپێکراو لهم جاڕنامهیهدا پێشێل بکات یان کارێکی لهم شێوهیه ئهنجام بدات .
نوسین وه وهرگیران عومهر عینایهتی
سهرچاوه توری ئهنترنیت
بۆ/ یەکێتیی نووسەرانی کورد سڵاو برایان ئەندامانی یەکێتیی نووسەرانی کورد: بەداخەوە من لەم دوورە وڵاتەوە دوای چەند ساڵێک دابڕان، بەیاننامەیەکی واناخۆشم بەرچاو دەکەوێ، لەکاتێکدا نووسەرانی کورد هەمیشە لە ریزی پێشەوەی تێکۆشانی کوردایەتیدا بوون و دەورێکی گرنگیان هەبوو لە بەدیهێنانی ئەم نیمجە سەربەخۆییەدا کە ئیستا باشووری کوردستان بەخۆیەوەی دەبینێ، کە یەکێتی لە سایەیدا بەم ئاستە ناشیاوە دەگات، کە ناچار بێ دەرگای بارەگاکەی دابخات .( گۆران)ی شاعیری گەورەمان دەیگوت ؛ ئەترسم بمرم و سەربەخۆیی تۆ نەبینم ئەی کوردستان، بەڵام من دەڵێم؛ خۆزیا بمردمایەو ئەم جۆرە سەربەخۆییەم نەدیبایە، مردن بە ئاواتەوە زۆر خۆشترە لە پووچ بوونەوەی ئاواتەکان، زۆر ستەمە ئەمە حاڵی نووسەرانی نەتەوەیەک بێت کە وشەکانیان هەرگیز لە کاری سیاسییە تەقڵەبازەکان کەمتر نەبووەو نییە لە بەدیهێنانی ئەمرۆژەدا، ئەم رۆژەی کە ئەوان؛ ورگ و گیرفانیان زلترو زلتر دەبێت و نووسەرانی سەربەخۆو دڵسوزو هەژاریش، برسی ترو رووت و ڕەجاڵتر دەبن، چونکە ناتوانن دزی لە خەڵکی هەژارو بێدەسەڵات بکەن و، ناتوانن درۆیان لەگەڵدا بکەن.دەسەڵاتێک ئەوندە نابینابێ، نووسەرانی نەتەوەکەی نەبینێت، دەسەڵاتێک ئەوەندە گەمژە بێت داهێنەرانی نەتەوەکەی نەبینێت، دەسەڵاتێک ئەوەندە بەرچاو تەنگ بێت چاوی بەرایی نەدا داهێنەرانی نەتەوەکەی ببینێت، دەسەڵاتێک لە دوژمنی داگیرکەر دڵڕەقتر بێت لەگەڵ ناسکترین چینی نەتەوەکەیدا، ئەو دەسەڵاتە لە دوژمن دژوارترە، چونکە زەبری نزیک و ئاشنا، لە هی دورو بێگانە بە ژان و بەئازارترە، غەدری کەسوکار لە هی دوژمن بەسوێ ترە. من ئەم قسەیەم لە ئەزموونەوەیە نەک لە خەیاڵی شاعیرانەوە .ئەو نەبوونییەی بەسەرتان هاتووە، لەبەر ئەوەیە ئەوانی دەسەڵات بەشەکەی ئێوەیان لە سەروەت و سامانی نەتەوەکەتان، بۆ خۆیان بردووەو بە ئێوەی بێدەسەڵاتی رەوا نابینن، هەر برسییەک ورگ زلێکی دزی لە پشتەوەیە، هەر نەبوویەک چەوسێنەرێکی دڕندەی لە پشتەوەیە، هەر قوربانییەک زۆردارێکی لە پشتەوەیە، بێدەنگ بوون لە ماف و هەق مرۆڤ دەکاتە ئەهریمەنێکی لال، چ جای نووسەر؟! نووسەری بێدەنگ لە ماف و هەق، دوو جار دەکاتە ئەهریمەنێکی لال، بێدەنگ مەبن برایان بێدەنگ مەبن، هەر بە هاواریش بێت هەراسانیان بکەن، خەو لە چاوە چنۆکەکانیان بزڕێنن، ئاوێنەیان بۆ بە رووەوە بگرن تا خۆیان ببینن چەند ناشیرینن، چەند درۆزن بوون، چەند ساختەچی و فریودەر بوون، کە وایان تێدەگەیاندین کوردستانمان بۆ دەکەن بەبەهەشت ئەگەر خۆمانیان بۆ بەکوشت بدەین .برایانی نووسەرو داهێنەر: بەوە هەڵمەخەڵەتێن کە ئەگەر ئەوان نەبن، گورگ دەتان خوات، کورد وتوویە: (گورگ بتخوا باشترە لەوەی رێوی پاسەوانیت بکا)، ئێمەی نەتەوەی کورد لەپێش هەموانیشەوە نووسەران، هیچمان دەستنەکەوەتوو تا لە دۆڕاندنی بترسین، نەتەوکەتان سبەی رۆژ یەخەتان دەگرێ، کە بۆچی بێدەنگ بوون، لەکاتێکدا هەموو دنیا دەگرمێنێ، چاوەڕوانی بەزەیی و خێر پێکردنی ئەوان مەبن، کە لەخۆتانی بدزن و بە خۆتانی بدەنەوە، لەچاویانی دەربێنن، ئێوە خاوەن قەلەم و فەیسبووک و وشەن، کە زۆر لە چەکە ساختەکانی ئەوان بەکارترو بەهیز ترە، ئەمڕۆ زەمانی ترس و بێدەنگ بوون و سەرشۆڕکردن بەسەرچووە، بێدەنگ مەبن ...دڵم ... زمانم... قەڵەمەکەم... لەگەڵتانە، لەوەش زیاترم نییەو... گیرفانم ـ شوکر ـ لە بارەگاکەی ئێوە بەتاڵترە ...سەرکەتووبن .برای بچووکتان: سەڵاح شوان سەرۆکی بێشووتری یەکێتیی نووسەران
كوردتايمس ـ 11/5/2009 پێشتر چهند جارێک دووپاتو چهند پاتم کردۆتهوه که کورد کهرهو، کهریش به نهقیزه نهبێت ناڕوا، بۆ ههر نهقیزه شایستهی کوردی کهره، جا بزانین ئهمجارهیان بۆچی دیسانهوه کورد کهر دهرچوو؟ ئهدۆنیس یهکێکه له گهورهترین شاعیرانی عارهب، تهنانهت دهڵێن چهندین ساڵه پالێوراوه بۆ خهڵاتی نۆبڵ، من خۆم شیعرهکانی ئهدۆنیسم زۆر بهلاوه بهرزو پهسهنده، بهڵام ئهمه شتێکهو، سیاسهت شتێکی دیکهیه، من که شیعری ئهدۆنیس یان ئهلموتهنهبی یان ههر عارهبیک یان تورکێک یان فارسێک یان ئینگلیزێک یان رووسێکم به دڵ بێ، ئهوه ناگهیهنێ شیعرو شاعیرێتی ئهو کهسه دژی خۆمو نهتهوهکهم به دنیا پیشان بدهم، کهریش به کهری خۆی که زانی گورگێک دهیهوێ بیخوات، یان سهگێک دهیهوێ بیگهزێ، یان خۆی لێدوور دهخاتهوه، یانیش بهر جووتهی دهدات، بهڵام کوردی کهری له کهریش کهرتر، به پێچهوانهی کهریشهوه، خۆی دهگهڕێ به دوای سهگو گورگدا بۆ ئهوهی بییگازنو بیخۆن !کاتی خۆی نێچیرڤان بارزانی چهند جارێک ئهم جۆره رهفتاره کهرانهیهی دووپاتکردهوه، نووسهرو مووسهری ــووکهرو ــووخری عارهبو مارهبی کۆدهکردهوهو، بخۆو بڕێ ببهی بۆیان مسۆگهر دهکرد، زۆربهشیان که دهگهڕانهوه جنێویان بۆ کوردو کوردستانو بۆ گۆڕی بارزانی دهناردهوه ، به ههزاران پارهو پووڵی مستهحهقی نووسهرانی برسیو ههژارو بهشخوراوی کوردیان وهردهگرتو نارازیش بوون، تا ئیستاش کهسێکیان به یهک وشه دانێکی خێریان به کوردا نهناوه، ئهوساکه دهمانگوت نێچیر منداڵێکی وڕکنی کهرو بهدڕهوشتهو، هیچ شتێک له رۆشنبیریو رۆشنبیران نازانێتو، هیچ بهرژهوهندییهکی کوردی بهلاوه مهبهست نییهو، وهک دهڵێن: که لهلای مۆسۆلینی ناوی رۆشنبیری بهێنرایه دهستی بۆ دهمانچهکهی دهبرد، بهڵام گهر لای نێچیر ناوی رشنبیری بێت دهست بۆ ناوگهڵی دهبات، ههر بۆیهش خوێڕییهکی سهرسهریی وهک حهمهسهعید حهسهنی بهڵاوه باشترین نووسهرو ئهدیب بوو .ئهوه وتمان ئهو کهرهو لێی ناگیردرێ، ئهی ئهمانهی سلێمانی که (ئهدۆنیس)یان داوهتکردووه دهبێ چییان ناو بنێین؟ که ئهدۆنیس دوای گهڕانهوهی پاکانه بۆ برا عارهبه خوێڕییهکانی دههێنێتهوه که بۆچی رهخنهیان لێگرتووه، لهسهر چوونی بۆ ههرێمی کوردستان، ئهو ههرێمهی وهک دهڵێت: (که بهشێکه له جوگرافیای مێژووییو سیاسیی عارهبان)!؟! بێگومان بهم قسهیهی به خانهخوێکانی دهڵێت: هین بخۆن، ههرێمی کوردستان مڵکی عارهبهو دایشتوانی کرێگرتهو ژێردهستهی عارهبنو، ئهوهی باسی سهربهخۆیی یان کوردسانی بوون بکات، هینی دهرخوارد دهدهین ...منیش ئهگهرچی نازانم کێو چی لایهنێک له سلێمانی ئهو دهعوهتهی کردووه، بهڵام بهبێ سێودوو دهڵێم: ئهو هین خواردنهتان نۆش بێت، ئهگهر یهک تنۆک شهرمتان له خۆتان ههبوایه، خۆتان له نێچیر کهرتر نهدهکرد .سلێمانیو ههولێر، پارتیو یهکێتی که نموونهی پێشهوهی کوردن، ئهمه حالیانه، له ههست به دوونی کردن بهرامبهر داگیرکهرانی عارهب، جا دهبێ حاڵی ئهوانی تر چۆن بێت بهرامبهر تورکو فارس؟ ئایا بۆ ئهو هین خۆرانهی دهعهوهتکهرانی ئهدۆنیس شهرهفمهندتر نهبوو ئهو پارهیهیان له نووسهرێکی یان چهند نووسهرێکی ههژارو دهستکوریی کودی بهدبهختدا خهرج بکردایه، یان له مهرگی شاعیرێکی جوانهمهرگی وهک سهڵاح محهمهددا، یان بۆ بانگکردهوهی نووسهرێکی دڵسۆزی کورد؟!؟ ئهوانهی دهستان بۆ ئهدۆنیس به سینگهوه گرت ئایا ئیستا ئارقی شهرمهزارییان لێ ناچۆڕێ؟ ئهگهر یهک تنۆک شهرمیان تا مابێ؟ بۆ خویندنهوهی قسهکانی ئهۆنیس بڕوانه ماڵپهڕی کۆمۆکان :http://www.ahewar.org/debat/show.art.asp?aid=171265
دهترسم بمرم لهم غهرییبیه کهس لاشهی ماندووم نهدۆزێتهوه سهرابی گیانم بفڕێ بۆ ئاسمان هیچ پهڵه ههورێ سنگی غهریبی بۆ نهگرێتهوه یان لهم زهمینه پانوبهرینه بستێ خاک نهبێت بیشارێتهوه لوورهی شهوگاری خهم و تهنیاییم ببێ به ئاواز سترانی مهرگ لهدوا ههناسهی ههنگاوی رێما هیچ دهنگزوڵاڵێ نهیچڕێتهوه... ههر ساڵپاربوو، ئهو دهمهی هاوڕێی زێدهئازیزیم سترانبێژی به سهلیقه کاکه( حهمه رهئوف کهرکوکی )بانگهێشتی وڵاتی سوئید و نهمسا کرابوو بۆ سازدانی گۆڤهندو تۆمارکردنی ههندێک ستران به کلیپ، مخابن له شهوێکی دیداری پاڵتاکدا پاش ههواڵزانینم له بهڕێزییان، گۆهداری نوچهی دڵتهزێنی ئهو نهخۆشییه ترسناکهت بووم که گوایه بردراویت بۆ ئێران و تا بتوانرێ لهوێندهری چارهسهریی و ههتوانت ساڕێژ ببێت..ئهز دهزانم تۆ ههر به زوویی به ناسکه شیعرێکی ئهرخهوانی دهتگووت( دڵت بهجێبێڵهو بڕۆ )*، ههر ئیمشهو بێ و شهوانیدی هێدی هێدی( یادگارییهکان هاڕه دهکهن )*له سهراسیمای خڕبوونهووی تێکرا لهو هاوڕێیانهی ساڵانی ههشتایهکان و ئێوارانی بادهنۆشین کۆی دهکردینهوه وچ سهردان و دیدهنیهکانت بۆ بهغداو له کۆمهڵهی رۆشنبیری کوردیی و یانهی نوسهران که لهپهنا پهرداخه تهژیی له بادهی سهرمهستی تێكڕژانی پهیڤ و زاری ناسکت دهبووم و بهدهمچاولێکنانی خوێندنهوهی شیعرێکی ههناسهرهنگی پهمهیچڕیینهوه، ئاوێزانی بارانی ئاواته سیحراویهکان دهبوویتهوه..نامهکانی لهوهبهرت گشتییان لهلام پارێزراوون و گهواهی رۆژگاری سهردهمهو له پریاسکهی خهمی دوێنی و رهههندی ئاییندهدا پاراستووه..ئهو دهمهی( ئهم ئێوارهیه زۆر سارده، شار بۆنی بهفر گرتووه )*گیانی بهرخودانی ههلوێست و مانا رهندهکانی هاوڕێیهتی ئهو دهمانهی دهرازاندهوه که ریشۆلهکان مژدهو شریخهی هاتنی کوڕه بهجهرگهکانی شار واته( کوڕانی رۆژانی تهنگانهکه شهوییان دهکرده نیشانهی قهڵای مێردانو( گوڵهکانی ژێر رهشهبا )یان*دهچنییهوه بۆ زارۆکانی وڵاتهکهم و تا ئهوانیش وهک تهتهرێک بیدهنه دهست جاحێڵان و له بهرۆکی کهنیشکهکانی شاری بدهن..ئهوه تۆ بوویت ئاشنات کردیینبه( سهفهر مهکه دڵم دهڵی ناتبینمهوه )*لێ ئهم گهشتهی خۆت بهر له واده تهنگی پێههڵچنیت و کهچی ئێمه به جهسته تۆ نابینینهوه..گهرچی چهند جار گۆهداری ئاههکانی پهیڤو زارت بووم به تێلهفۆن و ئاگاداری لێواری ههناسهی ماندووییت بووم که لهسهر لێوار و پێخهفی شکستیهکانی دوا رۆژگاری تهمهنێکی ماندووی حهسرهت بوویت، بیستنی دهنگت سۆزی جارانتی لام دهههژاندهوه..ئهز لێرهوه به کامی دڵ تامهزرۆی دیدارتم دهکرد بهر لهوادهی دواماڵئاوایت و تابمتوانییایه له گهشتێکیتری ژیانمدا رووهو یادهوهرییه جوانهکانی شارو بۆنی کوچهو کۆڵان و شاڕێکانی دهکرد وپڕ به دڵ بۆنی سهرمهزاری دوا جێنزرگهی گیانی شادی باوکم بکردایه هاورا دهگهڵتا یان وهک سهردانهکانی لهوهبهر به دیدارت شادبوومایه گهرچی لهدوایین سهردانی پێشترما له پرسهی دایکی ئازیزتانا ئاماده بووم و دوو هاوڕێیتری خۆشهویستمان له دهستدا وهک دهنگه بهسۆزهکهی کاک ئازادی مهحمود پاقلهو کامهران رهفیقی ههناسه ماندووی شانۆکار..دووایین سڵاوت لێبێت، بنوو هاوڕێی ئازیز سهڵاحی جوان جارێکیتر یادگارییهکان هاڕه دهکهن...ئێدی ههرچۆنێک بێت هاوڕێ تۆش بهخت یارته که خاکوخۆڵی کوردستان بووه دوا مهزارت، ئای کێ دهڵێت ئێمه دێینهلاتان ..؟!ئهم غوربهتا گیانی ماندوومان نافڕێنێ و بستێ لهو خاکه به باڵامان دهبڕێت..! سڵاو و سهرهخۆشیم بۆ خانهوادهو کاکه ڕێبهرو کهسوکاری ...
* ئهمانه ههمووی دێڕه شیعره ناسکهکانی سهڵاح موحهمهدی شاعیرن...
كوردتايمس ـ 5/5/2009 موسڵمانی کورد واته جاشایهتی کورد بۆ عارهب، چونکه ئایینی ئیسلامی 100% ئایینێکی عارهبییه، ههر قورئانه شڕهکهی ئیسلام که گوایه قسهی قۆڕی خوای عارهبانه، له چهندین جێگادا دووپاتو سێپاتو دهپاتی دهکاتهوه که ئهو ئایینه هی عارهبو بۆ عارهبو به زمانی عارهبیو بۆ بهرژهوهندیی عارهبانهو، دژی ههموو پیرۆزییهکی دیکهی ههموو نهتهوهو گهلو وڵاتو مرۆڤو خاکێکو نیشتمانێکی دیکهی دنیایه، به تایبهتیش دژی کورده، نهتهوهی کودو خاکی کوردستان زمانی پیرۆزی کوردییه، کهچی ساختهچییهکی ئیسلامیی کورد له پهرلهمانی کوردستاندا رۆژی 5/5/2009 دا، راستدهبێتهوهو باسی پیرۆزیی خاکی کوردستاندا له ئایینی ئیسلامدا! وهکو ئهوهی موسڵمانان بۆ حهج بێنه کوردستان! یان قورئانه بۆگهنه تیرۆریستهکهیان به زمانی کوردی بێت! یان خاکی کوردستانو نهتهوهی کورد به خۆشهویستی داگیرکرابێ، نهک به زبری شمشێره ژهنگاوییهکانی بکوژو ببڕهکانی دڕندهکانیان، له محهمهدی پێغهمهرهکهیانهوه تا ئهسحابه تۆپێنراوهکانیان له کوردستان به دهستی رۆڵه دڵسۆزهکانی لاوانی کورد، ئهوانهی بهرگرییان له خاکو شهرهفو کچانی ئهتکراوی کورد کرد. بۆ شۆڤینێتیی عارهبیی قورئان ئهونده بهسه بڵێین قورئان دهڵێت: (انکم خیر امة اخرجت للناس) واته: ئێوه باشترین نهتهوهن که بۆ خهڵکی دهرهێنراون، جاڕی ماڤی مرۆڤیش دهڵیت: (ههموو کهسانو نهتهوهکان یهکسانن، کهس له کهس باشتر نییه)، وشهی (ئێوه)ی قورئان بێگومان مهبهستی نهتهوهی کورد نییه، چونکه بهزمانی عارهبی وا دهڵێت، کهواته به عارهبیو بۆعاربو مهبهستی عارهبه نهک کورد، چونکه خوایهکه خۆیشی عارهبهو بهشێکه له کڵتووری ئهڵی بۆگهنو دواکهوتوو و شۆڤینیی عارهبه، که به ئهقڵی خۆی عارهب به باشترین نهتهوه دهزانێت، که له راستیدا خراپترینو دڕندهترینو دواکهتووترین نهتهوهی دنیان، ههر ئهو قورئانه پیسه دهڵێت: (انا انزلناه قورئانا` عربیا لعلکم تفقهون)، واته: (ئێمه قورئانمان به عارهبی دابهزاند بهشکێکم تێبگهن) ئایا کهس ههیه ئهونده گهمژه بێ به کورد بڵێت ئێمه ئهو کتێبه یان نووسراوهمان به عارهبی یان به ئینگلیزی بۆتان نووسی تا تێیبگهن؟! یان دهشێ بڵێین ئهو خوایه گهمژه بوو زمانی کوردی نهدهزانی تا به کوردی خۆی به کورد بناسێنێت؟ یان ئهونده گێل بوو هیچ شێوهیهکی نهبوو کورد تێبگهیهنێت، له زمانی دواکهوتوو و بۆگهنی عارهبی زیاتر؟! ئهگهر بمانهوێ باسی ههموو عارهبایهتی قورئانو ئایینی ئیسلام بکهین، پێویستمان به ههزران لاپهڕه ههیه، بهڵام ئهو ئایهته ههتیوه قۆڕهی کابرای ئهندام پهرلهمانی کوردستان که بۆ پیرۆزیی خاکی کوردستان له قورئاندا هێنایهوه، که دهڵێت: (وَقُل رَّبِّ أَنزِلْنِي مُنزَلًا مُّبَارَكًا وَأَنتَ خَيْرُ الْمُنزِلِينَ) ئایهتی 29 له سوورهتی (المۆنون) لاپهڕه 342ی قورئان، که گوایه خوای عارهبان به زمانی نووحی پێغهمهرهوه وتوویه: (جا بڵێ خوایه لهجێگایهکی پیرۆزدا دامببهزێنه که تۆ باشترین دابهزێنهری)، ئینجا چونکه گوایه پاپۆڕهکهی نووحیش له سهر چیای (جوودی) نیشتووهتهوه، ، که گوایه ههندێ پاشماوهی لهسهر چیای ئهراراتی کوردستان دۆزراوهتهوه، بۆیه دهبێ نووح له خاکی کوردستان نیشتووبێتهوهو، بهوهش بهپێی ئهو ئایهته چڵکنه دهبێ خاکی کوردستان پیرۆزبێ! کورد بهمه دهڵێت: (له ناو گوودا له ناوکه شووتی دهگهێت)، چونکه قورئان پڕه له ههڵهتو پهڵهتی جوگرافیو مێژووییو زانستیو ههموو شتێکی تر(*)، که باسکردنیان چهندین لاپهڕهی دهوێ، ههر بۆ نموونهی جوگراڤیا قورئان وادهزانێ زهوی تهخته: (وَالْأَرْضَ فَرَشْنَاهَا فَنِعْمَ الْمَاهِدُونَ) واته: زهویمان راخست ئیتر خۆش به حالی تهختکهران، یان دهڵێت: (وَهُوَ الَّذِي مَدَّ الأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْهَارا)، واته: ههر خۆی زهوی درێژکردو لهنگهرو روباری تیاکرد، یان (وَإِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَت) واته سهیری زهی بکه چۆن تهخت کرا، که به (سنگ، یان مێخ یان بزماری گهورهی) چیاکان دامانکوتا (والجبال أوتادا)، به پێی ئهقڵی خوای موسڵمانان زهوی تهختهو کشکراوهو به داکوتاندنی بزماری چیاکان لهنگهری گیراوه! چونکه ئهگهر ئهو لهنگهرانه نهبن زهی دهکهوێ! ئاسمانیش وهک چاتۆڵ بهسهر زهویدا ههڵدراوهو! ئهستێرهکانیش ورده چران بۆ رازاندنهوهی ئهو چاتۆڵه! ئهمه لێکدانهوهیهکی گێلانهی ئهقڵی عارهبێکی نهزانو نهخوێندهواری سهده 6ی زایینی دورگهی عارهبانه، نهک زانستی خوایهکه که گوایه ههموو شتێک دهزانێت، چونکه خۆی دروستی کردووه، لێکدهرهوهکانی قورئان بۆ ئایهتی مانگاو پێغهمهران، رایان وایه که: زهوی لهسهر پشتی نهههنگهو نهههنگیش لهناو ئاودایهو ئاویش لهسهر پشتی کهفگیرهو کهفگیرش لهسهر پشتی مهلایکهتێکهو مهلایهکتهکهش لهسهر بهردێکهو بهردهکهش له بادایه!!! کاتێ که نهههنگهکه جووڵا زهوی دالهرزی، بۆیه چیای لهسهر دانرا تا لهنگهری بگرێتو بوهستێت!!! بۆ دڵنیا بوون لهم قسه قۆڕانهی قوئان بڕوانه: (تفسیر القرطبی ـ سورة الانبیاء 31، تفسیر ابن کثیر ـ سورة البقرة 29)، ههروهکو نووسهری قورئان هیچ زانیارییهکی نهبوو که ئهمهریکا یان ئۆستررالیا ههیه، چونکه ئهوساکه نهدۆزرابووهوه، بهڵکو له دورگهی عارهبان بترازێ هیچ زانیارییهک له قورئاندا نییه، له کاتیکدا نووسهری قورئان باسی کوێره شیوێکی نزیکی مهککه دهکات که چهند زهلامێکی لێکوژراوه: (قُتِلَ أَصْحَابُ الْأُخْدُودِ) واته خاوهنهکانی کوێره شێوهکه کوژران،خوایهک ئهقڵی ئهوهنده بێت درێژترین ئایهتی کتێبهکهی ناو بنێت سوورهتی مانگا، دهبێ ههر کهسانی لهو مانگاتر بڕوای پێبهێنن. کورد دهڵێت: وا چاکه پیاو قسهیهکیش بۆ دز بکات، من له وشهکانی ئهو موسڵمانه ئهندام پهرلهانهی کوردستاندا ههستم به خۆشهویستییهکی زۆر کرد له قسهکانیدا بۆ خاکی کوردستان، جا یان راست دهکات کوردستانی خۆشدهوێو به ههڵه له ئیسلام تێگهیشتووهو وهکو ههموو کودێکی تڕ گهمژهیهو نازانێت، یانیش درۆزنو ساختهچییهکی زۆر لێوهشاوهیهو دهیهوێ نهتهوهی کورد بۆ عارهبه موسڵمانهکانی دوژمنی داگیرکهری خاکی پیرۆزی کوردستان فریو بداتو بهرهو ئهنفالکردنی سێیهمی ببات، ئهگهر راست دهکات خاکی کوردستانی خۆشدهوێ؛پێویسته ههوڵ بدات له داگیرکهرانی عارهبو تورکو فارسی موسڵمانانی ملهوڕ رزگاری بکاتو، زمانی شیرینی کوردی له ژێردهستهیی زمانی دواکهوتوو و زبرو رهقی دڕندهی عارهبی، که زمانی قورئانه پیسهکهی عارهبانه رزار بکات، باشترین رێگاش بۆ تێگهیشتن له جوانیی زمانی شیرینی کوردی، ئهوهیه له جیاتی پهنابردن بۆ قورئان با کتیبه شیریهکهی (کهرنامه)ی هاوڕێی خۆشهویستم مهحموود زامدار بخوێنێتهوه، ههر دێڕێکی ههزار قورئانی بهقوربان بێت. بۆ زیاتر تێگهیشتن له رقی ئیسلامو عارهبه موسڵمانهکان له کوردو خاکی کوردستان بڕوانه ئهو نووسراوهی خوارهوه که به عارهبییه، خۆ ئهگهر کهسێک ههبێ بیکاته کوردی جێگای سوپاسه.
كوردتايمس ـ 30/4/2009 ئایا هیچ نهتهوهیهکی دواکهوتوو ههیهو ههبووه بیرێکی گهورهی مرۆڤانه، یان شارستانییهکی گهورهو پێشکهوتوو دابهێنێت؟ کڵتوور زاده کۆمهڵه، کۆمهڵیش زادهی کوڵتووره، مرۆڤی ئازاد بیری ئااد بهبهردههێنێت، مرۆڤی دیلو ژێر دهستهش دیلو ژێرهستهی دیلهرو ژێردهستهکهرهکهیهتی، مێژووی نهتهوهکانی مرۆڤایهتی پیشانمان دهدات که بیری پێشکهوتوو و گهوره، داهێنانی پێشکهوتوو و گهوره، له ههموو بوارهکانی ژیاندا، تا دهگات به شارستانیی پێشکهوتوو و گهوره، زادهی نهتهوهی گهورهو پێشکهوتوو بووهو دهبێت، تاک نموونهی کۆمهله، چونکه کۆمهڵ بهبێ تاکهکان ههبوونی نییه، فهلسهی مارکسیزیم ویستی دهوری تاکهکان بسرێتهوهو بهشێوهیکی دایبنێت میکانیکی له ناو کۆمهڵدا، بۆیه له پراکتیکدا مایهپووچ دهرچوو، تاکیش لهدهروهی کۆمهڵدا وهکو گوڵێک یان گوڵه گهنمێک وایه له شوێنێکدا کهس چاوی پێ نهکهوێ، گوڵ وهک سیمبولی گیانیو گوڵه گهنمیش وهک سیمبولی سوودمهندی یان پراگماتی، نه ئهویان باخچه پێک دههێنێتو نه ئهمیان کێڵگه، ههر رۆشنبیرێکی کورد له ههر کۆمهڵێکدا ههر رۆشنبیرهو، له زۆربهی خهڵکهکهی ئهو کۆمهڵهدا، له پێشی پێشهوهی ئاگااریدایه، بهڵام ئهگهر له کۆمهڵهکهی خۆیدا نهببت، وهکو ئهو گوڵه یان گوڵهگهنمه وایه که له کێڵگه یان باخچهدا نییه، یانێش وهکو گوڵێک وایه له ناو کێڵگهیهکی گهنمدا، یان وهکو گوڵهگهنمێک وایه لهناو باخچهیهکدا، نه ئهویان باچه دروت دهکاتو، نه ئهمیان کێڵگه، ههموو شتیک لهم گهردوونهدا پێویستی به ژینگهو دهوروبهرو ئاووههوای خۆی ههیه تا پێبگاتودهوری ههبێت، ههر وههاش بیری فهلسهفهو کوڵتووری کوردی.
هیچ شتێک لهخۆیهوه دروست نابێت، هیچ
شتێک له بۆشاییدا پێک نایهت، هیچ شتێک له ئاسماوه لهخۆیهوه
نایهته خوارهوه، با ئایینهکان بگرین که گهورهترین داهێنانی
مرۆڤن، ئایینی ئیسلامی وشه به وشهو دێڕ به دێڕ دروستکراوو زادهی
بیری خهڵکی دورگهی عارهبانی سهدی 6ی زایینییه، ب زمانی عاربی ئهو
سهردهمهو لهچوارچێوهی پلهی ئهقڵوتێگهیشتنو بیرو بۆچوونو
زانیاریو مێژوو جوگرافیاو ههڵسو کهوتی ئهو زهمانهدا بووه، یهک
زانیاری تیا نییه که دوای ئهو زهمانه دۆزرابێتهوه، بۆ نموونه:
خۆ لهو زهمآنهدا ئهمهریکا ههبووه، بهڵام چونکه هێشتا
لهلایهن ئهمهریکۆوه نهدۆزرابووه، به هیچ جۆرێک باسی یان
هێمایهکی لێوه نهکراوه، نه له قورئاندا که گوایه کتێبی
خوایهکهوه که گوایه ههموو شتێک دهزانێتو، ههموو شتێک خۆی
درستی کردووهو، نه له لایهن پێغهمهرێکهوه که گوایه
پهیوهندیی بهو خوایهوهو ههبووهو مهلایهکهتو بوونهوهره
ئاسانییهکان جرتو ڤرت هاتوون بۆ لای!، ههروهها پهتاتهو
تهماتهو نهوتو جگهرهو ههموو ئهو شتانهی دواتر
دۆزراونهتهوه، کهچی ههر ئهو ورئانه باسی کوێره چهمێکی
دهوروبهری شاری مهکهی تیایه، که دهڵێت: (قتل اصحاب الاخدود،
والنار ذات الوقود)، ئهمه تهنیا نموونهیهکه له ههزاران،
ههروهها ههموو ئایینو ڤهلسهڤهو ئیمپراتۆریهتو ههموو
داهینانو دۆزراوهکانی دیکهش. شهڕی کوڵتوور بهشێکه له جهنگی گهورهی بوونو نهبوون، یهکهم چهکی جهنگی گهورهی بوونو نهبوونیش سهربهخوییه، نهتهوهی دیلو داگیرکراو، بوونی پهیوهنده به اگیرکرهکهیهوه، بهشێوهیهکی پۆزهتیف، واته تا بوونی داگیرکهر بههێز بێت، بوونی داگیرکراو بێهێز دهبێت، پێچهوانهش به پێچهوانهوهیه، ئازادیوسهربهستیو سهربهخۆیی تاکه کهس، که مهرجی بنهڕهتیی پێشکهوتنو داهێنانن، بهشێکن له ئازادیو سهربهستیو سهربهخۆییو...هتدی کۆمهڵ، کۆمهڵی ژێر دهستهو دیلو داگیکراو مرۆڤی ئازدو سهربهخۆو داهێنهرو..هتد بهرههم ناهێنێت، ههموو رۆشنبیرانی کورد له بابا تاهیری ههمهدانییهوه به ئهحمهدی خانیو نالیو بهدلیسیو تۆڤیق وههبیو مهسعوود محهمهدو تابه بهختیارو منیش دهگات، ههموو دیلی داگیرکراوی عارهبی ئیسلامین، که دواکهتووترینو دڕندهترین داگیرکهره له سهرتاسهری مێژووی مرۆڤایهتیدا، عارهب ههر له ئایینهکهیانهوه بیگره تا به دزداشهو نهعلهکانیان دهگات، ههموو شتێکیان بهربهسته لهپێش پێشکهوتندا، ههموو شتێکیان بهرهودواوهیهوه، ئایینهکهیان رێگه له ههموو بیرو فهلسهفهو بۆچوونێکی پێشکهوتوو و نوێ دهگرێت، چونکه ئهو بیرو بۆچوونو کۆنو بۆگهنو رهقههڵماوه 1400 ساڵی پێش ئیستای خێڵی قورهیش به دوا بیرو فلسهفهو داهینانی مرۆڤایهتی دادهنێت له سهرتاسهری مێژووداو تا کۆتایی دنیاش، چونکه دهڵێت هی خوایهو مرۆڤ ناتوانێت لێی تێبڕێنێت! عهگاڵو دزداشهو نهعلی عارهان وهک قورئانکهیان رێگره له بهردهم کارکردنو جموجووڵی گورجو گۆڵدا... هتد.... هتد، ئیمهی کوردیش نهک وهکو ئهوانین، بهڵکو لهژێر ئهونداین، جا چۆن پێشدهکهوین؟!
دهوڵهمهندبوونی ههندێ وڵاتی عارهب
به هۆی زێدهبایی پیترۆدۆلارهوه ههرگیز نیشانهی پێشکهوتن نییه،
وڵاته پترۆدۆلارهکانی سعوودییه شێخ نشینهکانی کهنداوی فارسی،
دهوڵهمهدنترینو دواکهوتووترینو وڵاتانی دنیان، مهگهر کهره
وهزیرانێکی وهک نێچیر بارزانی به نموونهیان دابنێت، له وڵاتانهدا
گرنگتری بهها مرۆڤایهتییهکان پێشێل کراوه؛ له دیمۆکراسیو ماف
مرۆڤو جودایی دهستهڵاتهڵاتهکانو ههموو شتێکی شارستانیو
مرۆڤایهتی، تهنیا درهوهی مرۆڤ ئهوهی به پارهو پوول دهکرێ
پێشکهوتووه، ههرکه پیترۆدۆلار نهما، دههڕێنهوه سهر وشترو
چاتۆلو دارخورما، ههر ههموویان خۆزگه به سهردهمی پێغهمهره
بهد رهوشتو دڕندهکهیان دهخوازن... ئێمهش دیلی داگیرکاریی
ئهوانهینو خۆزگه بهوان دهخوازین، جا ئیتر گهزی چیو جاوی چی؟
پێشکهوتنی چیو شهڕی کڵتووریی چی؟ فهلسهفهی چیو داهێنانی چی؟ من به قهد دنیایهک رهخنهم له 20ساڵهی 1/4 دهستهڵاتی کوردی باشووری کوردستانی 1/10 نهتهوهی کورد ههیه، بهڵام خواش ناتوانێت ویرانکاریی 1400 ساڵهی دواکهوتووترینو دڕندهترین داگیکاری بسرێتهوهو سهرلهنوێش بنیاتێکی بهرزی رهسهنو پێشکهوتوو دابمهزرێنێ، بهڵام بۆ ههموو قۆناغێک یهکهم ههنگاو ههیه، کوردو کاکه بهختیاریش هێشتا ئهو یهکهم ههنگاوهیان نهدۆزیتهوهو له شوێنێکی ههڵهو به کهرهستهیهکی ههڵه بۆی دهگهڕێن. ئهمه وهک ئهوه وایه تۆ بتهوێ به کهفگیر ماسی له ناو ئاوی تانکیی سهربانهکهتاندا راو بکهی. من له نووسراوی ((ژن کوشتن له نێوان کوردو ئیسلامدا (زانینو وێران) )) بهدرێژتر باسی ئهم برادهرانم کرد، که دهیانهوێ له کێشه ستراتیجییهکانی نهتهوههیاندا، به کهفگیر ماسی له ناو تانکیی سهربانهکهی خۆیاندا بگرن، من خۆم ههموو تهمهنم به نووسینی شیعرۆکهو میعرۆهو چیرۆکو میرۆکو نووسینی رۆژانهی دهرهوهی سترایجهوه خهریک کرد، زۆریشم پێخۆشبوو پێم بڵێن: شاعیری کورد، یان چیرۆک نووسی کورد، من نا، شیرکۆ بێکهسو حوسێن عارفو تا مهسعوود محهمهدیش نا، بهڵکو گۆرانو نالیو ئهحمدی خانیش چین له بهرامبهر خوێڕیترین نووسهری عاروب یان تورک یان فارسدا؟! که گهورهکانیشیان هیچیان له هیچ نووسهرێکی زیاتر نییه، بهڵام ئهوان نووسهرانی نهتهوهی داگیرکهری بهرێزو ستایشنو ئێمهش نووسهرانی نهتهوهی بێڕێزی ژێردهستی داگیرکراوی نهناسراو و بێناو، ههر بهخیار خۆی سهد ساڵی ترێش ـ تهمهنی درێژ بێ ـ فهلسهفه بۆ کوردو بهکوردی بنووسێت دهکاته چی؟ که کورد خۆی هیچ نهبێت، کوێخای کوێرهدێیهکیش خۆی به ئۆباما ناگۆڕێتهوه، بهڵام گهوره ئهو کهسهیه خهڵکی، ههموو خهڵکی بیبینن، نهک ئهوهی به زهڕڕهبینیش نهبینرێت وهک منو بهختیاری نووسهرو رۆشنبیری کورد، که سهد ئهوهدهی تر ههبین ههر به نهبوو دهزانرێین. ئهم راستییه دهمانگهڕێتهوه سهر ئهوهی که: ستراتیج تهنیا له دهستهڵاتی سهربهخۆوه سهرههڵدهدات، بهبی بوونێکی ستراتیجی ههموو ستراتیجێک ستراتیجی مێشو مهگهزه، که بوونێکی ستراتیجیی خۆمانمان نهبێ، به چی شهڕی کلتووری دهکهن؟ ستراتیجی کوێره گوندێکی ژێردهستهی ئاغایهکی گهمژه بهرامبهر ستراتجی ئیمپراتۆرییه زلهێزهکانی دنیا وهکو فیلیمی کارتۆنی وایه، مایه پێکهنینو گاڵتهجاڕیی ستراتیجه راستهقینهکانه، من لۆمهی هیچ رۆشنبیرێکی کورد ناکهم که گیره له هینی خۆیدا بکات، یان له راوه ماسی له جامی ئاوهکهی خۆیدا بکات، چوکه رشنبیرێکی بچووکی نهتهوهیهکی بچووکی ژێردهستهی چهند نهتهوهیهکی بچووک، هر دهتوانێت ئهوهنده ببینێتو ئهوهنده بکات، بچووکو گهورهییش به پانو زلی نییه، بهڵکو به کارو کردهوهیه، عارهب رهنگ بێ ئیستا گهورترین نهتهوهی دنیابن، بهوانهی بهراستی عارهبنو ئهواهی کراون به عارهبو ئهوانهی بوونه بهعارهب له نهتهو جیاجیاکانی داگیراوی عارهب له رێگهی ئایینی ستراتیجی عارهبانو عارهباندنهوه، بهلام ده ئهوهندهی دیکهش زلو پانو پۆڕ ببنهوه، ههر عارهبنو دواکهوتوو و بێئهقڵو ئاژهڵ ئاسا دهمێننهوهو، رهنجو بهروبوومی ئهقڵیو جهستهیی نهتهوه زیرهکهکان بهکاردهبهن، تا سامانه نهوتییهکانیان تهواو دهبێت، ئینجا دهگهڕێنهوه سهر کاوێژکردنهوهی سهدههکانی رابووردوویان، که به دڕندایهتیو به زهبری شمشێر نهتهوهکانی دیکهیان داگیرو دیلو بهشخوراو دهکرد، چونکه چیتر شمشێره ژهنگاوییهکانیان نهتهوهکانی دیکهی پێ داگیر ناکرێ، مهگهر نهتهوههکی له خۆیان دواکهوتووتری وهک کورد.
كوردتايمس ـ 15/4/2009 بهرێز سهرۆک بارزانی ئهمڕۆکه سهرۆکی شهرعیی باشووری کوردستانه، باشووری کوردستان تهنیا بهشێکی چارهکه سهربهخۆی خاکی گهورهی کوردستانی گهورهیه، که چارهکه ماڤێکی ههڵبژاردنی ئازادو سهربهخۆی ههبێت بۆ ههڵبژاردنی سهرۆکو دهستوورو یاساو دهستهڵاتی خۆی له ژێردهستهیی سهرۆکو دهستوورو یاساو دهستهڵاتی عیراقدا، بهشهکانی تری کوردستان له لایهن نهتهوکانی تورکو فارسو عارهبی دوژمنانی کوردهو کۆلۆنیلکراوو داگیرکراون، بۆیه ناچارن سهرشۆڕی دهستهڵاتو دهستوورو یاسایو سیاسیو، بگره کۆمهڵایهتیو ئابووریو ههموو شتێکی تری داگیرکهرانن، که دهڵێم چارهکه سهربهخۆ؛ مهستم ئهوهیه: باشووری کوردستان به بهشێک دانراوه له عیراق، عیراق خۆی داگیرکراوی ئهمهریکایهو نیمچه دهستهڵاتێکی ههیه، باشووری کوردستانیش نیمچه دهستهڵاتێکی ههیه لهو نیمچه دهستهڵاتهی عیراق ههیهتی، بهڵام منی کورد دڵم زۆر بهو چارهکه دهستهڵاته خۆشه، پاش 2500 سالی ژێردهستی تورکانو فارسانو عارهبان، ئهگهرچی ئهو چارهکه دهستهڵاته هیچی باشتر نهبوو و تا ئیستاش نییه بۆ من، وهک کهسێکی کورد، ئهگهر نهڵێم تا له کوردستاندابووم زۆر له رژێمی داگیرکهری شۆفینیزمی بهعسی عارهبی خراپتر بوو لهگهڵمدا، بهڵام دڵنیام بۆ زۆرینهی نهتهوهکهم باشترین دهستهڵاته له ماوهی 2500 ساڵداو، جێگای ئومێدی باشتری نهتهوهکهمه له داهاتوودا. بهڵام... سهرۆک بارزانی که من رێزو پێزانینێکی زۆرم ههیه بۆ ههڵویسته کوردانهکانی ئهم دواییه، ئاواتهخوازیشم بتوانێتو بزانێت چۆن ببێت به سهرۆکێکی سهرکردهو رابهرو بنیاتنهری دهسهڵاتی تهواوو سهربهخۆییو رزگاریو یهکخستنهوهی خاکی داگیرکراوو پارچه پارچهکراوی کوردستان، نهک ههر به سهرۆکێکی چارهکه دهستهڵاتداری کوردستانێکی چارهکه سهربهخۆ بمێنێتهوه، چونکه سهرۆک بارزانی ئهمڕۆکه چارهکه ههلێکی بۆ رهخساوه بۆ بهدیهێانی ئهو ئاواته دێرینو شیرینهی نهتهوهی کورد، که دوای سهڵاحهدینی ئهیووبیی گهمژهو قازی محهمهدی کڵۆڵو شێخ مهحموودی موسڵمان، بۆ هیچ کوردێکی دیکه نهرهخساوه، من رام وایه چهند ههلی مێژوویی کاری ههیه له دروستکردنی سهرکردهو سهربهخۆکارانی نهتهوهکاندا، کهسایهتیو لێزانیو ئازایهتیی کهسایهتیش ئهوندهو زیاتریش کاری ههیه، سهلاحهدینی ئهیووبی سهرکردهیهکی ئازاو جوامێرو دهستپاکو... هتد بوو، بهڵام داخهکهم نهزانو جاشو کۆیلهی بیروباوڕی ئیسلامهتیی عارهبایهتی بوو، جاشیش ههمیشه گهمژهیه، گهمژهش ههمیشه مایهپووچه، هیچ سهرکردهیهکی موسڵمان له تورکو فارسو تهتهرو مهگۆلو ئهوانیتر له هیچ تایبهتمهندییهکدا نیوهی سهلاحهدین نهبوون، بهڵام ههموویان لهو زیرهکتربوون، چونکه ههموویان ئیسلامیان بۆ بهرژهوهندیی نهتهوهکانیان بهکاردههێنا، به پێچهوانهی سهلاحهدینهوه، ئیسلامیان دهکرده کهری بارههڵگری نهتهوهکانیانو دهستهڵاتی خۆیانیان پێ دهسهپاند بهسهر نهتهوه موسڵمانهکانی دیکهدا، دوایین نموونهیش تورکه عوسمانییهکان بوون، ئیستاش فارسهکانو تورکهکان (که به عوسمانییه نوێیهکان ناودهبرێن)و پاکستانیو مالیزیو چهچانهکانو ئهوانی تر ههمان شت دهکهن، ئایا مهسعوود بهرزانی وهک ئهوانه دهکات، یان وهک سهلاحهدین؟!؟ ئهمه گهوهرهترین پرسیاره له بهردهم مهسعوود بهرزانیدا، وهک تهنیا سهرۆکێکی شهرعیی ئهمڕۆی کورد. من وهک کوردێکی براگماتی ئهمڕۆکه کهس له مهسعوود بارزانی به گهورهتر نازانم، به ههموو سهرۆکو سهرکردهکانی ئهمڕۆو رابوردووی ههموو دنیاشهوه، گهورهی خهڵکی بهمن چی؟ ئهگهرچیش مهسعوود بارزانی بۆ منی تاکهکهس تا ئیستا خێری یهک پوولی نهبووهو نییه، بهڵام چاوهڕوانی زۆرم لێی، تا ئهو کاتهی وهک سهلاحهدینی ئهیووبی، یان جهلال تاڵهبانیی لێدێتو، دهبیت به جاشی دوژمنه داگیرکهرهکانی کوردستان، بێگومان ئهم ئهگهره نائومیدکهره بهلاوه ناخهم، چونکه جارێکیان گوێم لێبوو وتی: ـ من موسڵمانو سونیو شافیعیو نهقشبهندیم! ئهم وته ناااا نهستهقهی مهسعوود بهرزانی لهم نموونهیه دهچێت که بۆتانی دهگێڕمهوه: قوتابیی بهشی کوردیی کۆلیجی ئهدهبیاتی بهغدابووم، بهچاوێکی زۆر بهرزو شایستهو گهورهییهوه سهیری مامۆستام د.عیزهدین مستهڤا رهسووڵم دهکرد، تا رۆژێکیان وتی: ـ من خۆم به سهربازێکی بچووکی ریبازی پیرۆزی مارکسیزم دهزانم. لهو رۆژهوه ههرچهنده دهکهم ناتوانم وینهی سهربازیکی بووکه شووشهی بچووک له خهیاڵی خۆم دوور بخههوه، که له شێوهی مامۆستام د.عیزهدین دروستکراوه! ئهگهرچیش دهزانم ئهو یهکێکه له زیرهکترینو شارهزاترین پسپۆرهکانی رۆشنبیریی کوردی، من پێڵاوی نیمچه رۆشنبیرێکی دڵسۆزی کورد به سهری ههزار مارکس ناگۆڕمهوه، چجای به کهسێکی وهک پرۆفیسۆر عیزهدین! خۆ به زل نهزانین سیفهتێکی چاکی کۆمهڵایهتییه، بهڵام خۆ به بچووک زانین، یان ههست به کهموکووڕی کردن، نهخۆشییهکی کوشندهی نهتهوهی کورده، تا گهورهکانی کورد خۆیان به(((((((((( پاشکۆی)))))))))) گهورهکانی خهڵکی بزانن، کورد نابێ به هیچ. بروا ههبوون به ئایینێک یان فهلسهفهیهک یان بیرێک یان ئایدۆلۆجیایهک یان ههر شتێکی تر، ناکاته ئهوهی ئهو کهسه خۆی بکات به بچووک، یان پاشکۆ، یان کۆیلهی ئهلقه لهگوێی ئهو مهزنه، جا پێغهمهر بێت یان فهیلهسووف یان ههرچییهکیتر. من له فهلسهفهدا سهر به (وجووییهکانEXISTENTIALISM)م، له دیۆجینۆسی یۆنانییهوه تا یاسپهرزو تا سارتهری فهرهنسایی هاوچهرخ، بهڵام کاتێ سارتهر پشتگیریی له رژێمی ماویزمی چینی کرد، زۆر لهلام بچووک بووهوه، له ئاییندا زهردهشتیم، چونکه وادهزانم زهردهشت پێغهمهرێکی کوردهو ههڵقوڵاوی بیرو باوهڕو دابو نهریتهکانی خاکو ئاوو ههوای کوردستانه، له سیاسهتدا نهتهوهییم، بهڵام ههرگیز خۆم به کۆیلهی سارتهر یان زهردهشت یان کهسی دیکه نازانم، چونکه وادهزانم رێزی ئهو مهزنانه لهوهدایه خهلکی بهرێزو خاوهن خۆو سهربهستو گهورهیان لهگهڵدابێ، نهک سهربازی بچووکی بووکه شووشهو کۆیلهو پاشکۆی پڕوپووچ، مارکس ههرچهنده فهلسهفهکهی له سیاسهتدا مایهپووچ دهرچوو، بهڵام له دنیای بیرو فهلسهفهدا هیچی لهوانیتر کهمتر نییه، محهمهد توانی خێڵهکهی خۆی بکات به گهورهی نیوهی دنیا، بهڵام بۆ منی کورد داگیرکهرێکی دڕندهی کوردکوژێکی بهدرهوشته سهکس بازه، سونهو جهماعهت شێوهیهکی حوکمڕانیی کۆنی خهڵکی دواکهوتووی دورگهی عارهبانو سعوودییهی ئهمڕۆیه که ئهبووبهکری هاوڕێی محهمهدی پێغهمهری داگیرکهرو بکوژو ببڕی کورد دایهێنا، ئیمامی شافیعی عارهبێکه له خاوهن بیرهکانی فیکری ئیسلامی که زادهو ههڵقوڵاوی کۆمهڵگایهکی دڕو برسیی بیابانی دورگی عارهبانی 1400 پێش ئهمڕۆیه، نهقشبهندی بیرو باوهڕێکی دهروێشانهی ههڵبژاردهی عیزهت دووریی جێگری سهدام حوسێنه، سهدامو عیزهت دووریو شێخی نهقشبهندو ئیمامی شافیعیو ئهبووبهکرو محهمهدیش هیچیان له بهندیکتۆسی پاپاو کهنیسهی کاثۆلیكیو لۆقای هاوڕێ مهسیحی پێغهمهری گاورهکان زایاترو باشتر نییه، ئهگهر خراپتر نهبێت، چونکه گاورهکان ههرگیز کوردو کوردستانیان داگیرو ئهنفال نهکردووه. کاتێک سهرۆکی کودستانی من دهڵێت: (من موسڵمانو سونیو شافیعیو نهقشبهندیم!) ههزاران کیلۆمهتر له منی کوردی مۆدهرنیزمی هاوچهرخی سهدهی 21 دوور دهکهوێتهوهو، دهبێت به پاشکۆیهکی پاشکۆیهکی پاشکۆیهکی پاشکۆیهکی پاشکۆیهکی عارهبێکی خێڵی قورهیشی وڵاتی عارهبانی سعوودییه... له کاتێکدا من پێڵاوهکهی مهسعوود بارزانی به سهری ههموو 200 ملیۆنه عارهبهکانی دنیا ناگۆڕمهوه، به سهری شێخی نهقشبهندو ئیمامی شافیعیو ئهبوو بهکرو محهمهدی پێغهریشیانهوه. منی کوردی ژێردهستهو داگیرکراوو بهش بهشکراو، چی له دهروێشێکی نهقشىبهندیی گهمژهی مزگهوت نشینی ههڵخهڵهتاوی خواو پێغهمهری درۆی عارهبهکان بکهم؟ من سهرۆکێکی ژیرو زاناو لێهاتووم دهوێ که قوتابخانهی نوێو کارگهی نوێو هێزی سهربازیی نوێم بۆ دروستبکات، که کۆمهڵێکی نوێو تێگهیشتووم بۆ بهرههم بهێنێت که تێبگاتو بتوانێت له داگیرکاریو بهش بهشکراوی رزگارم بکاتو بمکات به نهتهوهیهکی ئاسایی نێو نهتهوهکانی دنیا، سهرۆکێکی سهرکرده بێت، نهک پاشکۆو پاشکرده. من مهسعوود بهرزانی به سهرۆکی خۆم دهزانم، چونکه زۆبهی نهتهوهکهم له بهشیکی کوردستاندا دهنگیان پێداوه، ئهگهرچی من خۆیشم دهنگم پێی نهدابێ، من مرۆڤێکی هاوچهرخی سهدهی 21م، بیرو باوهڕی نوێی مرۆڤایهتی پهسهندو پهیڕهو دهکهم، له مافی چارهسنووسی خۆو دیمۆکراسیو سهکۆلاریزم(عهلمانی)و مافی مرۆڤو مافی تاکهکهسو... هتد. رقم له داگیرکهرانی کودستانو مافخۆرانی نهتهوهکهمه، له پێش ههمووشیانهوه عارهبه موسڵمانه ئهنفالکهرهکانی کورد، سهرۆکهکهشم خۆی به پاشکۆی ئهوان دهزانێت، ئهوان به گهورهو سهروهرو رابهری خۆی دادهنێت که دهڵێت: (من موسڵمانو سونیو شافیعیو نهقشبهندیم!)، من به چاوێکی زۆر نزمو قینهوه سهیری محهمهدو ئهبوو بهکرو ئیمامی شافیعیو شێخی نهقشبهند دهکهم، به چاوێکی بهرزو رێزو ئومێدیشهوه سهیری مهسعوود با رزانیی سهرۆکم دهکهم، کهچی سهرۆکهکهم خۆی به نزمتر دهزانێ لهو نزمو دواکهوتوو و دڕندانهی داگیرکهرانی کوردستان! نهقشبهندییهکان خۆیان به سهگی ئهبو بهکری هاوڕێی محهمهدی منداڵبازی پێغهمهریان دهانن، یهکێک لهم سهگانه بهزمان خۆی له شیعرێکیدا دهڵێت: ئهو سهگی ئهسحابی کههفهو من سهرگی ئهسحابی تۆ ئایا دهشێو شایستهیه بۆ سهرۆکی کورد یهکێک بێت لهم سهگانه؟! خۆ ئهگهر بهرێزێیان ـ خوانهخواسته ـ رازی بێت بهوه، ئهی منێکی رۆشنبیری هاوچهرخ که خۆم به سهربهستو ئازاد دهزانمو، خۆم به مرۆڤی بهنرخو هاوتای خهڵکی دهزانم... دهبێ چی بکهم؟ یان ببم به هاووڵاتیی سهرۆکێکی وهها که خۆی به سهگی سهگێکی هاوێیهکی کابرایهکی عارهبی تۆپیوی پێش 1400 ساڵ که دوژمنی داگیرکهری نهتهوهکهم بوو، یانیش یاخیو تاکڕهوو دوورهپهرێزو دابڕاوو... هتد بم؟! ئهمه گێژهنێکی کوشندهیه، ئهگهر منی کوردو ههموو نهتهوهکهم لێی رزگار نهبێن، ههرگیز نابین به هیچو ههروهها به هیچوپووچیو داگیرکراویو ژێردهستهییو ...هتد دهمێنینهوه. بۆچی باشه مهسعوود بهرزانیی سهرۆکی کوردستان خۆی له بهشێکی زۆری نهتهوهکهی جودا بکاتهوه؟ خۆ کورد ههمووی (موسڵمانو سونیو شافیعیو نهقشبهندی) نییه، جگه لهوهی (موسڵمانه سونییه شافیعییه نهقشبهندییهکان)ی وهک عیزهت دووری یان سعوودییهکان چی سوودێکیان بۆ کوردی گهلهکهی مهسعوود بهرزانی ههیه یان ههبووه؟ بێجگه له ئهنفالو داگیرکاریو عارهباندنو... هتد؟ پاشکۆیی کردنی دوژمنانو داگیرکهرانو دڕندهو دواکهوتوانو، دوژمنایهتی کردنی دنیای پێشکهوتوو و مرۆڤ پهروهری رۆژئاوا چی بۆ کورد بهدهست دێنێ جگه له بهردهوامکردنی داگیرکاریو چاوهڕوانکردنی ئهنفالی سێیهم؟!
ـ3ـ ژن کوشتن له نێوان کوردو ئیسلامدا ( زانینو وێران)كوردتايمس ـ 23/2/2009 دیاردهی ژن کوشتن له ناو کوردا ئهمڕۆکه بووه به مایهی شهرمهزاریو به سووک روانینه نهتهوهی کورد لهلای نهتهوه پێشکهوتووهکانی دنیاداو، کارێکی زۆری کردۆته سهر ناوبانگی کوردو وهکو نهتهوهیهکی دواکهوتووی دڕندهی نامرۆڤانه تێیدهڕوانرێت، بۆ چارهسهرکردنی ههر دهردێکی پیسی کهسان یان کۆمهڵایهتی، یهکهم ههنگاو پێویسته هۆی دهردهکه دهستنیشان بکرێ، نهزانین خۆی هورهترن دهرده، نهزانینی هۆی ههر دهردێکیش چارههرکردنی ههرگیز دهکات، ئێمهی کوردیش به هۆی چاوبهستنو تۆقاندنی ئیسلامییهوه تا خوای عارهبان حهز بکات نهزانو گێلو تاریک بیرین، به چاوی نووقاوو پهلهکۆتێو ترسو لهرز، بێهووده ههوڵ دهدهین رێگای خۆمان بدۆزینهوه، گێرهمان لهناو پیسایی ئیسلامدا بهستووهو ناتوانین یهک ههنگاو بهرهو پێشهوه بچین، لهم کارهساتهدا رۆشنبیرانمان هیچ جیاوازییهکیان لهگهڵ تاریکبیرانو خهلکی رهشۆکی نهتهوههماندا نییه، ههر بۆ نموونه ئهم راستییه دهڵێم: من تا ئیستا هیچ رایهکم نهدیوه بتوانێت یان بزانێت یان بوێرێت راستیی دهردی ژنکوشتن له ناو کودا دهستیشان بکات، به ههزاران نووسینو چاوپێکهوتنو گفتوگۆو مفتومۆ لهسهر ئهم دهرده کراوه، هیچ کهسێک نهیزانیوه بۆچی کورد تووشی ئهم دهرد هاتووهو له کوێوه هاتووه، ئهگهر کهسێک ازنبێتی نهیوێراوه راستییهکهی بڵێت، زانیاریو زانست گرنگه، بهڵام زانیاریو زانست بهبێ وێرانو ئازایهتی وهکو چرایهکی دانهگیرساو وایه لهشهوی تاریکی کوردا، بۆ نموونهی ئهم وتنهم نموویهکی پڕ بهپێست دههێنمهوه، شیرزاد حهسهنی چیرۆکنووسی هاوڕێم، لهلای کوردی باشووردا به یهکێک له گهوره رۆشنبرهکان بهناوبانگه، یهکێکه لهو رۆشنبیره گهنجانهی زۆرترین رووناکیی میدیا کوردییهکانیان له بواری بیرو فهلسهفهدا بهرکهوتووه، نووسینی زۆریان ههیه، له زۆر بواری رۆشنبیریدا پهلیان هاویشتووه، لهسهر زۆر مهسهله فیکریو فهلسهفی نووسیویانهو دهنووسن، تهنانهت رایان لهسهر ههندێ مهسهلهی زۆر وردو تایبهتی فیکریو فهلسهفی ههیهو چهندین لاپهڕهیان لهسهر بیروراو فیکرو فهلسهفهی بیردۆزانو فهیلهسووفه بێگانهکان رهش کردۆتهوه، بهڵام... بهڵامو ههزار بهڵام، هیچیان خۆیان لهقهرهی راستیی دهردهکانی کورد نهداوه، یان نایزانن، یان دهیزاننو ناوێرن، ئهنجامیش زۆربهی دهردهکانی کورد بهرهو گرانترو کوشندهتر دهچن، لهوانهش دهردی ئابڕوو بهری ژنکوشتن به ناوی شهرهفو نامووسهوه، شیرزاد که نموونهی دهستهیکی رۆشنبیرانی کورده، له گفتوگۆیهکی تهلهفیزیۆنیدا که خۆی ئاسا ئهستێرهی گفتگۆکه بوو، دهنگی بهرزکردوهوههر ژنکوشتن وتی: کهڵتووری قهبیله، قهبیله، قهبیله له برهودایه... ناچاربووم کهناڵهکه بگۆڕم تا لهوهیاتر گوێم له نهزانی یان نهوێران نهبێ. داگیرکاریی ئیسلامی ههر تهنیا خاکو خهڵکو وڵاتو ئایینی نهگرتووههتهوه، بهڵکو بیرو هۆشو بیرو باوهڕو رووحیشمانی گرتووهتهوه، ههموو رۆشنبیرانی کورد مسڵمانین، بهشی ههره زۆریشمان ئیسلامین، واته بهدهستی خۆمان چاوی خۆمان به پهڕۆی رهشی ئیسلامهتی دهبهستینهوهو، ئینجا دهست دهکهین به پهلهکوتێ له ژیانو رۆشنبیریو فیکرو فهلسهفهدا، بۆیه دهستمان کورتو بیرمان کولو کورتبین یان نابینایهو، راستییهکان نابینین یان نایانگهینێ، ئهگینا شیرزاد دهبوو هاوار بکات: ئیسلام، ئیسلام، ئیسلام له برهودایه... بۆچی؟ چونکه قهبیلهی یان خێڵ یان عهشیرهتی کورد هیچ جیاوازییهکی لهگهڵ ئهوانی نهتهوهکانی دیکهدا نییه، ههموو نهتهوهکانی دنیا له کۆو یهکگرتنی قهبیلهکانیان پێکاهاتوون، ههمووشیان به قۆناغی خێلهکیدا تێپهڕیون، تا ئیستاش لهزۆربهی نهتهوهکاندا به جۆرێک له جۆرهکان ماون، بهڵام ههموو نهتهوه پێشکهوتووهکان له خیڵایهتییهوه گوازتوویانهتهو بۆ هاووڵاێتیو بوون به شارستانی، تهنیا نهتهوه ئیسلامییهکان نهبێ، که کورد بهشێکه لێیان، بڕوانه عارهبی ئاغای ئیسلامهتی، بڕوانه ئهفغانستان، پاکستان، تورکمانستان، تاجکستان، تهتهرستانو ههموو ستانهکانی دیکه، تا به ئهلبانو بۆسنیاو ههموو نهتهوه به ئیسلام کراوهانی تری ئهوروپا دهگات، ههموو یهک جۆره کهلهپوورو یهک خوو رههوشتو یهک جۆره دڕندایهتیو دواکهوتوییو نامرۆڤیهتیی ئیسلامییان ههیه، بهرامبهر بهوانهش وڵاته ئهسکهندهنافییهکان که ههموو نهوهی خێڵو قهبیلهی (ڤایکینگ)ی دڕندهو بکوژو ببڕن، بهلام چونکه ئیسلام نهکران، توانییان ببن به شارستانیترینو مرۆڤپهوهرترین نهتهوهکانی سهر رووی زهوی، خێڵهکانی کورد ههرگیز 1% ڤایکینگهکان دڕنده نهبوو، بهڵام چونکه کران به موسڵمان، ئهمڕۆکه لهرووی مرۆڤایهتییهوه دواوکهتووتره لهو رۆژهی کرا به موسڵمان، ژنکوشتن دیارترین دیاردهی ئهم راتییهیه، ژن وشتن به ناوی شهرهفو نامووسهوه ههرگیز له خوو و روشتو کهلهپووری قهبیلهی کورد نهبووهو نییه، ژنی کورد ههرگیز حیجابو نیقابو خۆشاردنهوهو کهنێزهیهتی نهزانیوه، سێکس له ناو خیڵایهتیی کوردیدا ههرگیز تابۆو بڤهو گوناهو موناه نهبووه، شهرهفو نامووسی پیاو ههرگیز له ناوگهڵی ژندا نهبووه، بهڵکو للای پیاو خویدا بووه، له ئازایهتیو بهخشندهییو راستگۆییو جوامێریو ئهو سیفهته پێشکهوتووانهدا بووه، تا (غهزا ـ داگیرکاری)یه دڕندهکانی محهمهدی پێغهمهری ئیسلام کوردستانی گرتووهتهوه، ئیتر لهوێوه کورد ههر بووه به کۆیلهو ژێردهستهو پاشکۆو خزمهتکاری عارهبو بووه به بهشێک لهو ئهقڵه دواکهوتوو و ئهو کهلهپووره دڕندانهی ئهو ئایینه بۆگهنه. من ههتا کورد حهز بکا رقم له خێڵایهتیو عهشرهتگهریو قهبیلهچێتییه، بهڵام بۆ دهرخستنی راستیو بۆ بهڵگهی ئهوهی که ژنکوشتن فڕی بهسهر قهبیلهی کوردهوه نییهو، شیرزاد یاغنیشه، ئهوهیه که ژنکوشتن لهشارهکاندا زیاتره وهک له ناو خێڵهکاندا له لادێ، ههندێ له خێڵهکانی کورد تا ئیستاش ههندێ نهریتی کۆمهڵایهتیی کوردییان پاراستووه که سێکس وهکو گاڵتهو نوکته وایه لهلایان، ههندێ قهبیلهی کورد ههن له کراوهترین کۆمهڵگانی دنیای ئهمڕۆ کراوهترن له سێکسدا، رشتهی مرواریی مامۆستای نهمر عهلادین سهجادی پڕه له بهڵگهی ئهم راستییه، بێجگه له چهندین کتێبی تر که لهسهر دابونهریتی ههندێ لهخێڵهکانی کورد نووسراون، که شیرزادو هاوجۆرهکانی نایزانن، چونکه بهعارهبی یان ئینگلیزی نهنووسراون، یان خۆیانی لێگێل دهکهن. ژنکوشتن کهلهپووێکی کۆنو رهسهنی عارهبه، ئیسلامیش ئاوێنهو شهریعهتو دهستوورو پهیڕهوو پرۆگرامی عارهبچێتییه، عارهبهکان ئهگهر گچیان ببوایه، زیندهبهچاڵیان دهکردن، قورئانهکهیان دهڵێت: (واذا الموؤدة سؤلت بأي ذنب قتلت) واته: ئهگهر کچه زیندهبهچاڵکراوهکه پرسی بهچی تاونێک کوژا، مێژووی خۆیان له ههموو سهرچاوهکاندا باسی کچ زیندهبهچاڵکردن دهکاتو کهس هاشای لهو هریته عارهبییه دڕندهیه نهکردووه، ئایینی ئیسلام پڕه له له بهردباران کردنی ژنی سهکس کردوو، محهمهد خۆی چهندینی ژنی لهمانهی کوشتووه، دهیان نموونم له کتێبهکانی خۆیاندا ههیه که ژنکوشتن بهشێکه له کهلهپووری عارهبو بهشێکی گرنگه له شهریعهتی ئیسلام، قورێان 10، 15 جار باسی ناوگهڵی ژن دهکات به بێشهرمترین وشهی بازاری راستهوخۆ که کهس لهرووی نایا وهکو ئهوی بڵێت، من ناچاربووم له بهشی ـ2ـ ئهم نووسینهدا (فرج) به(قاف واو زێ) بنووسم، قورئان ئهو کارهی بۆ ئهوهیه عارهبه نێرهکان بهو یاسایانه بۆ لای خۆی رابکێشێت، که دژی ئهوهیه ژن ناوگهڵی خۆی وهک پیاو به ئارهزووی خۆی بهکاربهێنێت، چونکه ئهو بهشهی ژن مڵکی پیاوه، پیاوی عارهب، بهڵام هینهکهی پیاو خۆی هی خۆیهتیو سهربهسته له بهکارهێانیدا، محهمهد خۆی خاوهنی 52 ناوگهڵی ژن بوو، بێگومان هیج پیاوێکیش له دنیادا نییه ئهو ههموو ناوگهڵانهی پێ تیر بکرێ، تا ئهگهر بهرزاێکی وهکومحهمهدیش بێت، جا بۆ ئهوهی هیچ یهک لهو ژنانه گزیی لێ نهکهن، ئهو ههموو ئایهتانهی دروستکرد، ئهم نهریته مایهی ژنکوشتنه له ئیسلامدا به ناوی شهرهفو نامووسهوه، که کوردی کۆیلهی نهریتی عارهبو ئیسلام دهقاودهق پهیڕهوی دهکات، ئیتر قهبیلهی چی ههی نهزانانو نهویران؟! ئهم نهریته له ئایینی مهسیحیدا به پێچهوانهوهیه، ئایتی: (من کان منکم بلا خطیئة فلیرجمها بحجر) بهڵگهی ئهوهیه، لێکدانهوهی ئهو ئیته دهڵێت: عارهبهکان دهیان ویست ژنێک بهردبران بکهن که زینای کردبوو، واته لهگهڵ پیاوێکدا خهوتبو، یان هینی کردبوو، مهسیح که پێی زانی، چووه نێوان ژنهکهو خهڵکهکهی دهورهیان لێدابوو بۆ رهجم ـ بردبرانکردنی، رووی کرده خهڵکهکهو ئهو وتهیهی وت که واتکهی دهکاته: (کێتان به گوناهه با بهردێکی تێبگرێ) خهڵکهکه ههموو سهریان شۆڕکردو بڵاوهیان لێکرد، چونکه مهسیح به پێچهوانهی محهمهدهوه، هیچ تهمایهکی به ناوگهڵی ژن نهبوو، دهشیزانی ههمووان به جۆرێ لهجۆرهکان ئهو کاره بهدزییهوه دهکهن، ژنیشی نهبوو بترسێ گزیی وهک ژنهکانی محهمهد گزی لێبکهن، بێجگه لهوهی عارهب نهبوو و تا ئهو نهریته بۆگهنهی عرهبهکانی ههبێ. کورد ئهگهر نهگهڕێهوه سهر کهلهپووری رن خۆیو له کۆیلایهتیی کهلهپووره دڕندانهکانی ئیسلامی عارهب رگار نهبێتو خووه پووچو دواهوتووهکنیان تووڕ ههڵنهداته ناو ئاودهستخانهی مێژووهوهو سهربهخۆو سهرفرازو مهردو خاونی خۆو خاکی خۆو کهلهپووری بهرزو پیرۆزی خۆی نهبێتو له عارهو ئیسلام دانهبڕێت... ههر وا دواکهوتوو و دهرداویو پڕوپووچو... هتد دهمێنێتهوهو، ههر رۆژهی دهردو بهڵایهکی تووش دهبێت. ـ2ـ ئیسلام دژو دوژمنی کورده كوردتايمس ـ 22/2/2009 کوردو کوردستان ئهمڕۆکه گهورهترین نهتهوهو، خاکو وڵاتی داگیرکراوی دنیایه، ئهم جۆره داگیرکردنه کۆلۆنهی ئهمڕۆی کورد، میراتو پاشماوهی داگیرکاریی موسڵمانهکانی سهردهمی داگیرکاریی(ـ غهزهوات)ی پێغهمهری عارهبه موسلمانهکانهکانه، ئیسلام ئایدیۆلۆجیاو چهکی عارهبو عارهبایهتی (ـ عورووبه)و به عارهبکردن(ـ تهعریب)ـه، ئیسلام ئایدیۆلۆجیای شۆڤینیی عارهبهو عارهبایهتییه، دژو دوژمنی ههموو نهتهوهو بیرێکی دیکهیه، قورئان که بیرو فهلسهفهو شهریعهتو دهستوورو پهیڕو پرۆگرامی ئیسلامه، دهڵێت: (کنتم خیر امة اخرجت للناس) واته: ئێوه باشترین نهتهوه بوون که بۆ خهڵکی هێنران، وشهی (ئێوه) لێرهدا عارهبهکانی ئهوسای دهوربهری مهکهو مهدینه دهگرێتهوه، له سهدا نهودی 90% عارهبهکانی ئهمڕۆعارهب نینو له نهتهوهو میللهتی دیکهنو کراون به عارهب، ئهساکه بهمانه دهوترا (العرب المستعربه ـ عارهبی به عارهبکراو) عارهبه ئهسلییهکان پێیان دهوترا (العرب العاربه ـ عارهبی بهعارهبکهر)، ئێمهی کورد نهکراین یان نهبووین به عارهب، بوویه تائیستایش ههروهکو نهتهویهکی پله دووهم ماوینهتهوه، چونکه به داگیرکاریو به زهبری شمشمیر کراین به موسڵمانو بهشێک له وڵاته داگیرراوهکانی عارهبه موسڵمانه داگیرکهرکان، کۆنترین شیعرو دهقی نووسراوی کوردی که ئیستا بیزانین؛ شیعرێکه باسی زوڵمو زۆرو وێرانکاریی داگیرکهره عارهبه موسڵمانهکان دهکات له کوردو له کوردستانو له ئایینی پیرۆزی زهرادهشتی *.پێغهمهری ئیسلام دهڵێت: (انا عربی، والقرأن عربی، والعربیة لغة اهل الجنة ـ من عارهبم، قورئان به عارهبییه، زمانی عارهبی زمانی خهڵکی بهههشته) واته ئهوهی عارهب نهبێ، یان بهعارب نهبێ، یان عارهبی نهزانێ، ناچێته بهههشت، قورئان لهکاتێکدا پڕه لهوشهی عارهبو عارهبایهتیو عارهببوون، به نیوه وشهیهکیش ناوی کورد نابات، ئهرکی من نییه بهرگری له هیچ نهتهوهیهکی دیکهم بکهم، جگه له نهتهوه ژێردهستهکی خۆم تا ناویان ببهم، بۆیه دهڵێم؛ قورئان له کاتێکدا پڕه له شتی پڕوپووچو بێشهرمانهی عارهبه دڕندهکان، به هیچ جۆرێ باسی کوردی تیا نییهو، بۆ کورد نییه، ئیتر بۆچی دبێ لهلای کورد پیرۆز بێتو ببێت به ئایینو دهستوورو ئایدیۆلۆجیاو پهیڕهو؟ نمونهیهک له ههزاران شته پڕوپووچهکانی ناو قورئان دهڵێت: (ان انکر الاصوات لصوت الحمیر ـ ناخۆشترین دهنگ دهنگی کهرانه)، ئایینێک ئهوهنده پڕوپووچ بێ گاڵته به کهر بکات، خوایهک ئهوهنده نزم بێ ئهقڵی خۆی بخاته بهرامبهر ئهقڵی کهر، دهبی کورد چهند پڕوپووچو نزم بێ تا به بهرزو پیرۆزی بزانێ؟ قورئانێک ئهوهده نزمو پڕوپووچ بێت تهنانهت باسی ناوگهڵی ژنهکانی پێغهمهرهکهیان بکات که دهڵێت: (یا نساء النبی احفظن فروجکن ـ ئهی ژنهکانی پێغهمهر قـ...تان بپارێزن)، ئهو وشهیه (فرج ـ قاف واو زێ)، یان کۆیهکهی (فروج ـ قاف واو زێ تان) ه پانزه لهو کتێبهدا ناوی هێنراوه، که پیاو چهند بێشهرم بێ له رووی نایا بینووسێ، تهنانهت له شیعری هجودا نهبێ، ئایا دهشێ ئوه وشانهش پیرۆز بن؟ دهشێ (قاف واو زێ)ش پیرۆز بێ چونکه له قورئانداهاتووه؟ دهشێ ئاژهڵێکی بهسهزمانی مرۆڤدۆستی رهنجدهری چهوساوهی زهحمهتکێشی وهک (کهر) به دهنگ ناخۆشی تاونبار بکرێ؟ کی ئهو دهنگه ناخۆشهی پێداوه؟ ئهگهر راسته خوا پێیداوه، ئیتر بۆچی بهسهرکۆنهیدا دهداتهوه، ئهوه چ خوایهکه که دهنگی ناخۆش بهو ئاژهڵه دهداتو ههر خۆیشی گاڵته یان جنێوی پێ دهدات! خۆ خۆی بۆ خۆی ههڵنهبژرادووه، خۆ ئهو بهسهزمانه نهیگوتووه من گۆرانیبێژم تا پێی بوترێ دهنگت ناخۆشه... کورد که باوهڕ بهم جۆره بیرو ئهقڵه دههێنێو به بهرزو پیرۆزی دهزانێ، دیاره زۆر لهو پڕوپووچییه کهمترو نزمتره. ئایینی ئیسلام زادهی بیرو هلهپووی خهڵکی بیاباننشنی دهرگهی عارهبه، فڕی بهسهر ئاسمانو رێسمانهوه نییه، تا ئیستاش زانست هیچ جۆره بوونهوهرێکی لڤ ئاسمان نهۆزیوهتهوه، هیچ جۆره بوونهوهرێک له دهرهوهی زهویدا نییه تا ئیستا توانیبێتی پهیوهندی به مرۆڤهوه بکات، بهڵکو ماوهیهک مرۆڤی پێشکهوتوو له ههوڵی ئهوهدایه بوونهوهر یان گیاندار له دهرههی زهویدا یان له ئاسماندا بۆزێتهوه، واته هیچ بوونوهرێک له مرۆڤ پێشکهوتووتر نییه له دنیادا توانبێتی یان بتوانێت پهیوندی به مرۆڤهوه بکات، ئهوهی له قورئاندا ههیه له ههموو ئایینو نووسراوو بیرو باوهڕهکانی پێشتردا ههیه، که ههموو خهیاڵو بۆچوونی دواکهوتووانهی کۆنی مرۆڤه بۆ لیکدانهوهی نازانستییانهی دنیاو ژیانو بوون، که داروین به ئهقڵو به زانست ههمووی پووچ کردهوه، کورد بهزۆرو بهناچاری بوو به موسڵمان، نهک به ئهقڵو تێگهیشتنو بهڵگهو ویستن، تا ئیستاش ترسو ههڕهشهو کوشتو بڕین ئیسلامی هێشتووهتهوه، مرۆڤی ئازاو تێگهیشتووی خاوهن بیرو باوهڕی فهلسهفه زانست ئهو کهسهیه راستی دهربخاتو درۆو پڕوپووچیو گهمژهیی رسوا کات، مرۆڤی شۆڕگیڕو مهردو نهتهوه پهرستو نوێخواز ئهو کهسهیه بیروباوهڕی راست بڵاو بکاتهوهو بهرژهوهندیی بهرزی نهتهوهکهی بپارێزێ، مرۆڤی گهمژهو سهرشۆڕ وهکو ئاژهڵی ماڵی وایه، جێگای رێزو پلهو پایهی بهرز نییهو تاکێکه له نموونهی میللهتی داکهتووو داگیرکراوو سهرشۆرو پڕوپووچ ...ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * تهنیا رستهی (هورمزگان رویخان)م لێی لهبیر ماوه
ـ1ـ ئیسلام دژو دوژمنی کورده
كوردتايمس ـ 1/2/2009 کاتێ که عیراقو ئێرانو تورکیاو سووریا رێکدهگهون چی دهگهیهنێت لهوه زیاتر که بۆ لهناو بردنی کورده؟! که واته تورکو ڤارسو عهرهب یهک دوژمنی هاوبهشیان ههیه ئهویش کوده، کهچی کوردی گهمژه ئهوان به(برا) دادهنێت، لهکاتێکدا که ههر چهند وڵاتێکی ئهم دنیایه رێک بکهون هیچ مهترسییهکی بۆ کورد نییه، کهچی کورد هیچ نهتهوهو وڵاتێکی دیکهی ئهم دنیایه به برای خۆی دانانێت، چونکه ههرگیز نهمانبیستووه کوردێک بڵێت ژاپۆن یان ئینگلیز یان بهربهره براکانمان، من ناڵێم کورد دهبێ دوژمن بۆ خۆی دروست بکات، بهڵام زانینی دوژمن به برا ئهوپهڕی گهمژهییه، تورکو ڤارسو عارهب داگیرکهری خاکی کوردستانن، چونکه ئاماده نین دان به ماڤی رهوای نهتهوهی کوردا بنێن که شتێک ههیه ناوی کوردستانهو، کوردستان خاکی مێژوویی مڵکی نهتهوهی کورده، نهک باکووری کوردستان بهشێکه له خاکی تورکهکانی وڵاتی تورکانو، رۆژههڵاتی کوردستان بهشێکه له خاکی ئێرانی فارسهکانو، باشوورو رۆژئاوای کوردستانیش بهشێکه له خاکی عیراقو سووریای وڵاتانی عارهبهکان، کاتێ ئهگهر نهتهوهو دهوڵهت حوکمڕانانی تورکیاو ئێرانو عیراقو سووریا دانیان به بوونی نهتهوهی کوردا ناو جاڕی ماڤی مرۆڤیان پهسهند کرد که نهتهوی کوردیش وهک: (ههموو نهتهوهیهک ماڤی دیاری کردنی چارهنووسی خۆی ههیه) وهک ههموو نهتهوهکانی ئهم دنیایهو، که خاکی کوردستان مڵکی مێژووییو ئێستاو ههتاههتایی ئهو نهتهوهیهیهو، ههر کورد خۆی ماڤی ئهوهی ههیه یهک زیاتر دهوڵهتی خۆی لهسهر ئهو خاکه دروست بکاتو، هاوبهشیی یان جودایی لهگهڵ ههر نهتهوه یان وڵاتێکی دیکهدا دروست بکات، ئهو کاته کورد بۆی ههیه ناوی ئهو نهتهوانه بنێت برا یان شهریک یان هاوبهش، ئهگهرنا ناوبردنی نهتهوهیک یان وڵاتێک دهوڵهتێک دان به ماڤی رهوای ئێمهدا نهنێتو ئێمهش به برا یان شهریک یان هاوبهش یان هاووڵاتیی بزانین، دیاره ئێمه درۆزنو خوێڕو نامهردو کهرین، ئهمڕۆ 99%ی کورد له ههر چوار پارچه داگیرکراوهکهی کوردستاندا، تورکانو فارسهکانو عارهبهکانی دگیرکهرانی کوردستان، به برا یان شهریک یان هاووڵاتی دادهنێن، لهرسهرووی ههمووشیانهوه ئهوانهی خۆیان به سهرانو رۆشنبیرانو تێگهیشتووانی کورد دهزانن! که له راستیدا درۆزنو خوێڕو نامهردو کهرن، چونکه ئهوهی راستییهکه دهزانێتو به پێچهوانهوه دهڵێت؛ درۆزنه، ئهوهیش ئهوهی راستییهکه دهزانێتو ناوێرێ راستهکه بڵێت؛ نامهرده، ئهوانی دیکهش خوێڕی موێریو نهزانو گهمژهن، چونکه ناوبردنی دوژمنی داگیرکهر به براو شهریکو هاوبهش هیچ دوژمنانی نهخهڵهتاندووهو ناخهڵهتێنێت، بهڵکو به پێچهوانهوه ههر تهنیا کوردی نهزانو تێنگهیهیشتوو و ساوێلکهو ههژارو داماوی خهڵهتاندووه، من خۆم ساڵههای ساڵ بهو درۆو خوێڕێتیو نامهردییهی درۆزنان خوێڕییانو نامهردان ههڵخهڵهتابووم، عارهبم به برا دهزانی، تا کوردستانم جێهێشتو دنیام دیو چاوم کرایهوه، ئینجا زانیم چاوساغانی کورد چهند دروزنو خوێڕیو نامهردن بوون، که ئهو ههموو ساڵه راستییهکهی خۆمیان پێم نهوتبوو، ئهمه ئهگهر له کوردا چاوساغ ههبێت، ئهگهر ناش با ههموو خۆیان به کهرو گا بزاننو، پێویست ناکات کهس له کهس خۆی به تێگهیشتووتڕ یان پاڵهوان تڕ یان دڵسۆزتڕ بزانێت، لهسهرووی ههمووشیانهوئهوهی خۆی به سهرو سهرکردهو لێپرسراو دهزانێت، کورد ههمووی وهک یهک ژێر دهستهو زهلیلو چهوساوهیه، لهناو ئهمانهشدا ههندێ ئهوانی دیکه دهچهوسێننهوه، وهک ئهوانهی له بهندیخانهیهکدان، که یهکێکیان پشت به ههندێکی تر ئهوانی دیکه دهچوسێننهوهو ههوشیان دیلو ژێردهستهو بهندین. رهنگ بێ ههندێ کهس ههبن نهزانن بۆچی من ئهوهنده توندو تیژو راستو رهقم، دهڵێم ههڵخهڵهتاو ئهگهر تووڕه نهبێت، دیاره خوێڕییه، چونکه ههڵخهڵهتێنهر ههرگیز مایهی رێزو حورمهتو ستایش نییه، ده بابزانین کێ منو ههموو نهتهوهی کوردی هڵخهڵهتاندووه؟ ئهگهر کهسێک ههبێت له کودا خۆی به لێزانو وتم چاوساغ بزانێتو، ئهوکهسه یهکهم تاوانباری منو کورده، ئهگهر کهسیش خۆی بهوه نارانێتو، خۆی وکو من به ههڵخهڵهتاو دهزانێت، با خۆی بهسهرماندا با نهداتو لهوه زیاتر خۆیان له ئێمهی خهڵهتاوو ژێردهستهو ستهمدیده به زیاتر نهزاننو، لهوه زیاتر یاری به ژیانو چارهنووسو گوزهرانمان نهکهنو، لهسهر دهرپێکانیان دابنیشن، من تێدهگهم بۆچی پێویسته تورکان رێزی ئهتاتورکی سهرکردهیان بگرنو، وهک خۆیان دهڵێن له پێغهمبهرانیش به مهزنتری بزانن، چونکه ئهو نهتهوهکهی خۆی له پاشکۆیی موسڵمانان رزگارکردو دهوڵهتێکی هاوچهرخی بۆ کوردان بنیات ناو بهشێکی زۆر خاکی نهتهوهیهکی تریشی وهک کوردی بۆ رۆڵهکانی نهتهوهکهی خۆی دابڕیو داگیرکرد، من تێدهگهم بۆچی خهڵکی سعودییه رێزی مهلیکهکهیان دهگرنو سهری بۆ دادهنهوێنن؛ چونکه ئهو وڵاتهکهیانی له داگیرکاریی تورکه عوسمانییهکان رزگارکردو وڵاتێکی دانپێدانراوی بۆیان بنیات نا، من تێدهگهم بۆچی ههموو نهتهوکانی دنیا رێزی سهرانیان دهگرن، چونکه ههموویان سهروهرو هربهخییو قهوارهو دهستهڵاتو ژیانی رێکوپێکو خزمهتگوزاریان بۆ نهتهوهکانیان بنات ناو بهرێوهبرد، بهڵام با بزانین منی کوردی ژێردستی داگیرکراوی زهلیلی بێبشی دواکهوتووی پاشکۆی بێرێزی بێناوی بێ وڵاتی ........... هتد بۆچی دهبێ رێزی سهرشۆڕ بکهم بۆ کهسێکی ژێردستی داگیرکراوی زهلیلی بێبشی دواکهوتووی پاشکۆی بێرێزی بێناوی بێ وڵاتی........... هتدی وهکو؟! بۆ دهبێ کهسێک به لهخۆم گهورهتر بزانم که به خوێنی من پلهو پایهی بۆ خۆیو خزمهکانیو چڵکاوخۆرهکانی خۆی له لای دوژمنه داگیکهرهکانم بهدهست هێناوه؟!؟!؟!؟! بۆچی من توندرهوو تووڕه تهبیعهتو جنیودهرو قێزهونم ئهگهر تفو لهعنهت لهو ژێردستی داگیرکراوی زهلیلی بێبشی دواکهوتووی پاشکۆی بێرێزی بێناوی بێ وڵاتی ........... هتدانه بکهم که خۆیان بهسهر منی دووجار ژێردستی داگیرکراوی زهلیلی بێبشی دواکهوتووی پاشکۆی بێرێزی بێناوی بێ وڵاتی ........... هتدا بادهدهن؟!؟!؟!؟! با له گهورهترین تاکی * کوردهوه دهست پێبکهم؛ سهلاحهددینی ئهیووبی که بهشێکی زۆری کهره کوردهکان خۆیانی پێوه بادهدهن، دهستهڵاتی موسڵمانانی له داگیرکهرانی خاچییهکان رزگارکردو دایهوه دهستی عارهبه موسڵمانه دڕنده ئهنفالچییهکانی دگیرکهرانی مێژوویی کوردستانو ببڕو بکوژانی کوردو! که منی کوڕهزای تا ئیستاش بهدهستی ئهو کردهوهیهو له ئهنجامی ئهو کهرایهتییهوه دهناڵمو ئهنڤال دهکرێمو دهکوژرێمو دهچهوسێنرێمهوه، میسرییه خوێڕییهکانی که سهلاح رزگاری کردنو دهوڵهتی بۆ بنیات نا، ئیستا له باتی وشهی (گهمژه) وشهی (کورد) بهکار دههێنن، ئهگهر بیانهوێ بڵێن فڵانه کهسم کهرکرد یان ههڵخهڵهتاند؛ دهڵێن فڵانه کهسم کوردکرد (استکردته)، کهچی ئیستاش تاکێکی* دووهم گهورهترینی کورد دوای سهلاحهینی گهمژه که جهلال تاڵهبانییه، به میسر دهڵێت؛ براگهورهمان یان خوشکی گهورهمان، ئهم زاته خۆی به کورد دهژمێرێتو کهچی ناوێرێ یهک وشه به کوردی لهگهڵ میوانه بیانییهکانیدا بئاخهفێ، ههر ئهوهندهی عارهبه شیعهوسوننهکان رێککهوتن، ههر بهشهق له بهغداوه تا سلێمانی دهیهن، لهوێشهوه ههر بهشهق له کوردستانیش دهریدهکهن. گوناهی کێیه ئێمهی کورد واین؟ منو ههموو ئهوههندهی راستییهکه دهزانین هیچمان لهدهست نایات، چونکه زۆربهی کورد نازانێت چهند بێنرخو ژێردهستو قێزهون کراوه، جاشایهتیو ژێردهستهیی خزمهتچێتییو گهوادی بۆ تورکو ڤارسو عارهب به شهرهفو پیاوهتیو مهردایتیو ئازایهتیو دڵسۆزیو پێشکهوتنو هاووڵاتێتیو شارستانێتیووووو ئهو شتانه پیرۆزانه دهزانێت، لنگهوقووچ شتهکان دهبینێ، چونکه قنگهوتلوور لێی کهتووه، ئهوانهی دهشزانن که چهند بێنرخو ژێردهستو قێزهون کراونو، جاشایهتیو ژێردهستهیی خزمهتچێتییو گهوادی بۆ تورکو ڤارسو عارهب دهکهنو سوورن لهسهری، ههر خۆیان به خۆیان بن. کورد 1400 ساله ئهمه حاڵێتی، مهسهلهکه له پێش سهلاحهدینهوه دهست پێدهکات، یهکهم کورد که چۆکی بۆ سوپای داگیرکهری ئیسلام دانهوندو رازیبوو عارهبه موسڵمانه داگیکهره دڕندهکان به بهرچاوییهوه سواری ژنو کچو خوشکهکهی ببنو، ئهویش قنگهوتلوور کڕنۆشی بۆ کهعبهی بتخانه کۆنهکهی خێڵی برسیو داوێن پیسو بێشهرهفو بێفهڕقورهیش برد، ئهو کهسه یهکهم تاوانباری ئهم بارهی ئهمڕۆی نهتهوهی کورده، که ئیستا ههموو نهتهوهی کوردی گرتووهتهوه، ههموو ئهوانهی ئهمڕ کڕنۆش بۆ بتخانهی داگیرکهران دهبهن، ههر لاسایی ئهو یهکهم کورده گهواده دهکهنهوه، ههڵبهته گهواد له ههموو نهتهوهو گهلو میللهتێکدا ههیه، بهڵام هیچ نهتهوهیهک وهکو کورد ههر ههمووی گهوادو ژێردهستو جاشو دوژمن پهرستو خوێڕی نییه، هیچ نهتهوهیهکیش لهم دنیآیهدا نییه 1400 ساڵ سهر بۆ داگیکهرانی شۆڕ بکات، کورد نهبێ، چونکه ههموو ئهوانی دیکهی سهریان بۆ داگیرکهرانی ئیسلامی درهنده شۆڕکرد، ههر یهک به جۆرێ خۆیان رزگارکرد، تهنانهت ههندێکیان بوون به ئاغاو دهستهڵاتداریش به سهر عارهبه موسڵمانهنه داگیرکهرهکانهوه، وهک تورکه عوسمانییهکان، تهنیا کورد نهبێ لهوهتهی بووه ههر به جاشی ماوهتهوه، ئهگهر کورد له رێگهی ئیسلامهتییهوه رزگاری ببێتو، ببێت به ئاغای عارهبو تورکو فارس و ئهوانی تر، رهنگبێ بڵێین ههمو ئهو کڕنۆش بردنو قنگهو تلوور کردنهوهو کۆیلهتییه سوودێکی ههبووه، بهڵام نه تا ئیستا وابوو و نه تازه تازهش کاتی ئهوه ماوه وا ببێت، کهچی ئێمه ههر بهردهوامین لهسهر پهرستنی خواو پێغهمبهرو بتخانه ئاودهستخانهکانی سعوودییه، که ههرگیز کهسێکیان دانێکی خێری پێماندا نهناوهو له ئهنفالی یهکهمی کود لهسهر دهستی عومهری کوری خهتابو داگیرکردنی کوردستان پهشیمان نهبووهتهوه. من که چاو به مێژووی کوردا دهخشێنم، شهرمهزاری دامدهگرێ، وهک هاوڕێی مێژوونووسم د. جهمال رهشید لهم رۆژانهدا فهرمووی؛ (شهرم دهکهم که تا ئیستا دهوڵهتمان نییه)، منیش لهوهتهی هاتوومهته دهرهوهو چاوم ردۆتهوه، هیچ جارێک نهبووه لێم بپرسن خهڵکی کوێی یان سهر به چی نهتهوهیهکی؛ ههست بهشهرمهزاریو سهرشۆڕیو نامهردی نهکهم که کوردم، ئهگهرچی تا ئیستا دیار نییه ـ وهک کهرکووکییهک ـ ئایا خهڵکی کوردستانم یان نا، چونکه من خۆمی کهرکووکیو باوباپیرانی کرماشانیم که پاشماوهی (میرنشینی شوانکارهی) کوردیین، خۆم به کورد دهزانم ئهو حهوت پشتهی خۆم که دهیزانم ناویان دهزانم، ههر کوردبوونو بهکوردی لدایکبووینو بهکوردی ژیاوینو بهکوردی مردنو دهمرم، بێگومان شهرمهزارییه کهسێک له سهدهی 21 دا خاوهنی خۆی نهبێت د.جهمال واتهنی دهوڵهتی نهبێت، منیش لهگهڵ (شاهۆ)ی شاعیری نهناسراودا زیاتریش دهڵێم: وا لهولاوه سوورییهش رێگهی جزیرهی لێ بڕی هێشتا ههر بهخۆی نازانێ حیزی حیزانگاوه کورد نزیکهی 50 ساڵه ئهم شیعره وتراوه، لهساوه دهیان نهتهوهی بچووک بچووک که گهورهتریان چارهکێکی کورد نابن، بوون به خاوهنی خۆیانو له ژێردهستی داگیرکراوی رزگاریان بوو، کهچی کورد هیشتاکهش ههر هینی هینان هاوهو تا ئهمڕۆشی لهگهڵدا بێت، کهچی ههر بهخۆیشی نازانێت، تهنیا کهسێی دڵسۆزو ههستیاری وهک د.جهمال رهشیدی مێژوونووسی گهوره نهبێت. بڕوانه سهرانی ئهمڕۆمان؛ پیاوێکیان تیا نییه بوێرێ راستییهکهی داگیرکراوی خاکی کوردستانو ژێردهستهییو پاشکۆیی نهتهوهی کورد به ئاشکرایی بڵێت، خۆشی به سهرو سهرکردهو رابهرو ماکهر دهزانێت، ههندێ لهم سهرانهی که له سهلکه پیازێ زیاتر نرخو فهڕو رێزو حورمهتیان نییه، ویستی نهوتی ماڵهکهی خۆی بۆ خۆی بڤرۆشێت، عارهبه داگیرکهرهکانی بهغدا گووی سهگیان دهرخواردی دا، ههرچهنده خۆی بهسهر کوردی ههژارو بهدبهختدا باداو خۆی گیڤ کردهوهو گڤهگڤه کردو، ههر چهنده به ههڵهداون چوو بۆ بهغدای پایتهختی داگیرکهران له ماڵی خۆیاندا دهستهودامان دهستو پێی داگیرکهرانی ماچ کردولێیان پاڕایهوه، ههر بێسوودبوو، وهکو سهگ گرتیان ل کلکیو تووڕیان ههڵدایهوه بۆ ئهو شوێنهی که لێوهی هاتبوو، تا ئهوهندهی دهتوانێت خۆی بهسهر خهڵکی بهستهزمانو بێدهستهڵاتی کوردی وهکو مندا بابداتو کۆشکی گهورهو ئوتومبیلی گران بههاو پاداشتی بهدهفتهره دۆلار بهسهر خۆیو خزمه گهمژهکانیو برادهره خوێڕییهکانی وهک حهپه سهعیدی حهسهن پۆلیسدا دابهش بکات، لهو پارهو پووڵهی ئاغا داگیرکهرهکانی وهک سهگی بهردهرگایان بۆی تووڕ ههڵدهدهن،کهچی لهمنی دهوێ به سهرهکوهزیرانی بزانمو رێزی بگرمو خۆم به قهرزاری بزانم! من دهڵێم ئهو کوردهی رێزی ئهمجۆره سهرکرده بێرێزه بگرێت، لهو بێرێزترهو دهبێت به بێڕێزی بێڕێز، ئهم زمانهی ئم دێڕانهی پێدهنووسم زمانی سیاسهت نییه، چونکه من باسی سیاسهت ناکهم، چونکه ئهوهی ئهوانه دهیکهن جاشایهتیو کۆیلایهو نامهردییه، نهک سیاسهت. له کاتی تهنگانهو کارهساتو قوڕبهسهریدا، زۆر جار دهمبیست که ئێمهی کورد بێکهسینو هیچ لایهنو نهتهوهو وڵاتو هێزو مێزێکمان له پشتو لهگهڵدا نییه، بهوهش زۆر بهزهییم به خۆمدا دههاتهوه، نهشمدهزانی بۆچی واینو چۆن دهبێ وا نهبین؟ تا هاتمه ههندهرانو چاوم به دنیا کرایهوهو، له چهندین لاو شوێندا تووشی ئهو وهڵامه بووم: 1 ـ ناسنامهی ههر تاکه کهسێکی ئهم دنیایه؛ وڵاتهکهیهتی، چونکه ههموو وڵاتانی دنیا مۆرکی رهگهزیو نهتهوهییو ئایینیو ئابووریو سیاسیو پلهی شارستانیو پێشکهوتنو ههموو مۆرکێکی دیکهی گشتیو سهرهکی ههموو تاکه کهسێکی ئهم دنیایهی تێدایه، راسته ههندێ وڵات ههیه زیاتر له رهگهزێک یان نهتهوهیهک یان ئایینێک یان ههر تایبتمهندییهکی دیکهی مرۆڤانی تێدایه، بهڵام کهس نییه چاوهروانی ئهوه بێت بهریتانییک وڵاتی رگهزی رهشه ئهفریکانییهکان بێت، یان هی هیندییه سوورییهکان، یان زهرده ئاسیاییهکانی ئهوپهڕی رۆژههڵات بێت، ههرهوههاش کهس نییه یهکسهر به موسڵمانت بزانێت ئهگهر بڵێیت خهڵکی ژاپۆن یان باشووری ئهفریکا یان سوێدیم، ئهگهرچیش لهو وڵاتاندا کهم تا زۆر لهمانه ههن. بۆیه یهکهم پرسیار ههرکهسێ لهم دنیایهدا تووشی دهبێت؛ (خهلکی کوێی؟)ـه، گهر کوردێکی زۆر تێگهیشتوو و پێشکهوتوو بیت، دهڵێیت؛ (خهلکی کوردستانم)، ئهگهر ـ دوور لهرووی تۆ ـ کهرو گهمژهو بێئاگاو نهفامیش بیت دهڵێیت؛ (خهلکی عیراق، یان ئێران، یان تورکیا یان، سووریام)، منی کوردی بێوڵات ئهگهر مهردو تێگهیشتوو بمو بڵێم؛ خهڵکی کوردستانم، پرسیار لێکهرهکهم ههڵوێستهیهک دهکاتو، ئهگهر تێگهیشتوو بێت دهپرسێت: باشه خهڵکی کام وڵاتی؟ ناسنامهی چی وڵاتێکت ههیه؟ ئینجا دهبێ بڵێم: تورکیا یان ئێران یان عیراق یان سووریا یان ههر وڵاتێکی دیکهی ههر نهتهوهیهکی دیکه، له داگیرکهرانی کوردستان بێت یان نا، بهمهش منی ـ گوایه ـ تێگهیشتوو و مهرد، بمهوێ یان نهمهوێ؛ لهگهڵ کورده گهمژهو نامهردهکهدا یهکدهگرمهوه، هیچیشم بۆ نامێنێتهوه لهوه زیاتر تێر جنێو بهخۆمو به نهتهوهکهمو به سهرانمو بهباوباپیرانمو به مێژوو و به داگیرکهرانمو بهخوا بهخورما بدهم، ئهمه ئهگهر بهغیرهتو خاوهن ههستو بیر بم، ئهگهربێغیرهتو گهمژهو ماکهریش بم، گرنگ نییه عیراقیی یان سووریایی عارهبی بم، یان ئێرانیی فارسی یان تورکیای تورکانی بم، ئاژهڵ نهتهوهی نییه. ماوێتێ
كوردتايمس ـ 15/11/2008 نووسین بۆ کورد وهکو گۆرانی وتن وایه له حهمامدا، بهڵام کهسێکی بهدبهختی وهک من که بهکوردی لهدایک بووبێتو بهکوردی بژیو بهکوردی بمرێ، ئهگهر بهکوردی نهنووسێ، دهبێ چی بکا!؟! بێگومان کورد بوون شهرمهزارییه، مرۆیهکی بهدبهختی وهکو من ئهمڕۆکه که سهیری نهتهوهکانی دنیا دهکهمو دهبینم به کوێ گهیشتوونو، به چاوی خۆیشم دهبینم که کورد چهند دواکهوتووو، چهند ژێرچهپۆکو، چهند گهمژهو پڕوپووچو بێنرخه، ئهگهر دهست نهدهمه تهنیا چهکی نابهکاری نووسین؛ ئهدی دهبێ چی بکهم؟!؟ مهگهر لهداخانا شهق بهرم. نه منو نه کهسی دیکهی ئهم دنیایه کورد بوونی خۆی بۆ خۆی ههڵنهبژاردووه، پیاو ههزار جاریش نکووڵیی لێبکا ههر ـ دوور له رووی ئێوه ـ کورد واتهنی: وهکو گونی قۆڕ وایه، بیبڕی دهمری، نایبڕی ههتا ههی ههر پێتهوهیه. من ئهگهر زمانێکی سیحریم ههبوایهو بمتوانیبایه نهتهوهکهمی پێ تێبگهیهنم که چهند بهدبهختو دواکهتوو ژێردهستهیه، رهنگبوو شتێکم پێ کرابایه، چونکه بێگومانم که کوردیش مرۆڤهو ئهگهر ئهقڵو هێزی بهکار بهێنێ، هیچی له نهتهوهکانی دیکهی ئهم دنیایه کهمتر نهدهبوو، ئاوهها وهکو ئێستا مایهی شهرمهزاری نهدهبوو. منداڵبووم، نیو سهده دهبێ شیعرێکی شاعیرێکم خویندهوه به ناوی (شاهۆ) که ئیستاش نازانم کێیه، تیایدا دیگوت: وا لهولاوه سوورییهش رێگای جزیرهی لێبڕی هێشتا ههربهخۆی نازانێ، حیزی حیزانگاوه کورد پاشانیش هێمنی شاعیری هاوڕێم گوتی: ناڵهناڵی من درهنگه زوو نییه... له نێوان ئهمانو پێش ئهمان پاش ئهمانیش سهدان شاعیر ههن ئهم مهبهستهیان بهجۆرهها شێوهی تر گوتووه، بهڵام هێشتا ههر بهخۆی نازانێ ...کورد. ماوهیهک پێش ئیستا چاوم به بهرنامهیهک کهوت بهناوی ستراتیج! گوتم بهڵکو ئهمه خوایه رۆشنبیرانی کورد بهخۆیان زانیبێتو وازیان له بهکارهێنانی هۆیهکی گرنگی وهک تهلهفیزیۆن هێنابێ بۆ دهبهنگتر کردنی کوردو خڵاڤاندنی به فێرکردنی شتی پڕوپووچی وهک ـ لهرووتان به پهرژین بێت ـ (کڵاشی ههورامی) گۆرانیی ناخۆش ناخۆشو ههڵدانهوهی لاپهڕه چڵکنهکانی قورئانه شڕهکهی عارهبه دڕندهکانی بیابان نشینی داگیرو بکوژو ببڕانی باو باپیرنانمانهوه... کهچی پاشان بۆم دهر کهوت باسی مهترسیی ستراتیجیی نهستهلهو چپسو کاغهزی ئاودهستخانهی له دهرهوه هێنراو دهکات! تیگهیشتم که ئهمهش شێوهیهکه له شێوهکانی: (هێشتا ههر بهخۆی نازانێ، هینی هینان واوه کورد)، من له زمانو شێوهی گفتوگۆو ههڵسوراندنی بهرنامه پێشکهش ـ کهرهکهوه دڵنیابووم ئهو زاته هیچ نیازێکی بهدی له پێشکهش کردنی ئهو بهرنامهیهدا نییه، بهڵام ههر ئهوهیه وهکو ههموو کوردێک وا دهزانی چپسو نهستهله ستراتیجی کوردنو، کورد له هیچی کهم نییه تهنیا ئاسایشی چپسو نهستهله نهبێت! (کهر دهڵێت: کورد لهکوێ کهوتووهو، ستراتیج له کوێ دڕاوه؟!) ئهو زاته خۆیو دوو سێ زهلامی به دیمهن سهنگینو ئاقڵو هاوچهرخ، تا ماندووبوون باسی ستراتیجێتیی چپسو نهستهلهو کاغهزی ئاودهستخانهیان کرد له (چاهنووس)و (داهاتوو) و (سهربهخۆیی)و (یهکگرتنهوه)ی پارچهکانی پارچه پارچه کراوهکانی (خاک)و (نهتهوهی) کوردو (بهجیهانی کردنی) (زمانی کوردی)و، کردنی (دهوڵهتی) مهزنی (کوردستانی گهوره) به زلهێزێکی ئهم دنیایه! کورد دهلێ: دیاریی شوانه وێڵه، یان ههڵهکۆکه، یان پیفۆک. من نیازم وابوو داوای کهناڵێکی کوردی بکهم به زمانی ئینگلیزی یان ههر زمانێکی زیندووی تری کاریگهری ئهم دنیایه، دوایی گوتم: سهد حهمدو شوکر کهس له زمانهکهمان تێنگاتو کهس هینی پێ ناسڕێت، تا لهوه زیاتر شهرمهزارترو بهگاڵتهجاڕتڕ نهبین لهناو نهتهوهکاندا. چهند ساڵێک لهمهوبهر پڕکێشییهکی کوردانهم کردو، ئیمێڵێکی گێلانهم بۆ میکرۆسۆفت نووسی، داوای بهکارهێنانی زمانی کوردیم کرد لهگهڵ ئهو دهیان زمانانهدا که له میکرۆسۆفت ویندۆزا بهکار دههێنرێن، ئهوانیش نهیانکرده نامهردی، وهڵامێی تهڕو تهزێنهریان دامهوه، وتیان: کام کورد؟ ئێوه له تورکیا ئهلفوبێی تورکی بهکاردههێنن، له ئێران هی ڤارسی، له عیراقو سوورییهشدا هی عهرهبی، زمانهکهتان ههرکهسێ بهجۆرێکی بهکاردههێنێ، راستییهکهی ئهگهر ئێمه بمانهوێ زمانی کوردی بخهینه ناو میکرۆسۆفت ویندۆزهوه، دهبی ههموو زمانهکانی تر بسرینهوه تا جێگهی ئهوهی ئێوهی تیا ببێتهوه. من ئیستاشی لهگهڵ بێت هیچ کوردێکم نهدیوهو نهبیستووه ئاوهها له ستراتیجی ناسترایجیی کورد تێگهیشتبێ. ماوهتهوه بڵێم: ئهو بهرنامهیهی ستراتیجیی کوردی که سهرگهرمی چارهسهرکردنی ستراتیجێتیی کورده له دوو مهسهلهی ستراتیجیی گرنگی کوردا؛ که ئهویش: ستراتیجیی چپسو ستراتیجیی نهستهلهبوو، بهرنامهیهکی یهکێک له تهلهفیزیۆنه زۆرو بۆرهکانی پارتی دیموکراتی کوردستانی عیراق(!) بوو، پێشتریش یهکێتیی نیشتیانیی کوردستانی عیراق(!) وشهی ستراتیجیان قۆزتبووهوهو، بۆ نهخشهکێشیی ستراتیجی کوردایهتی، کاکهبرایهکی نیمچه تورکمانی ههولیری نیمچه کوردی نیمچه نووسهری نیمچه خوێنهریان کردبوو به لێپرسراوی! که له نووسینهکانیدا به زمانه نیمچه عهرهبییهکهی ناوو ناتۆره بۆگهنهکانی دوژمنانی کوردی بۆ کورد بهکار دههێنا، ناچاربووین ههر بهو زمانه بۆگهنه له بهشه عهرهبییهکهماندا دهمکوتی بکهین. من دڵنیام زۆر کهس به خوێندنهوهی ئهم قسانهم قهرس دهبێت، چونکه زۆر توندو تیژه. من له (بزمارێک)یشمدا نووسیومه: کهر به نهقیزه نهبێ نابزوێ، بهڵام ئیستا دهڵێم: کورد بهههزار نهقیزهش هێشتا ههر به خۆی نازانێت، هینی هینان هاوه کورد.
کهرکووک مڵکی نهتهوهی کوردهو هیچ کهسێکو لایهنێک مافی یاری کردنی نییه بهم مهسهله چارهنووسییهی کورد، ئهوانهی ئهمڕۆ خۆیان به لێپرسراوانی کوردی باشووری کوردستان دهزانن، به هیچ جۆرێک سهرپشک نهکراون بۆ فرۆشتنی کهرکووک به عارهبو تورکه داگیرکهرهکانی کوردستان بهرامبهر به پایهو پووڵ بۆ خۆیانو دهستهو دایرهکانیان. ههڵوێستی تآئێستای سهرانی کورد، له رادهی مهزنیی مهسهلهکهدا نییهو زۆر له مهترسیی ههڕهشهکان نزمتره، چونکه زۆر لهوه بێهێزترن بتوانن جوامێرانه بهرامبهر دوژمنانی داگیرکهری کوردستانو ههڕهشهکانیان بوهستن، چینو سیاسیو رۆشنبیرانی کوردیش چونکه ههر ههموویان جلهویان به دهست ئهو سهرانهوهیه، بۆیه چاوهڕوانی هیچ ههڵویستو دهورێکی مهردانهو کاریگهریان لێناکرێ، ئهوی ماوهتهوه تهنها خهڵکی رهشۆکی کوردن که به راستی نیگهرانو پهرۆشی کێشهکهن، ئهو خهڵکهی که به لێشاو خوێنیان بۆ کوردو کوردایهتیو کوردبوونی کهرکووک رشت، که تا ئێستاش ئامادهن بهردهوام بن له خۆ بهخشین له پێناو ئهو مهسهله پیرۆزهدا. ئهم ئاستهنگهی ئهمڕۆی کورد له مهسهلهی چارهنوووسی کهرکووکدا مایهی سیاسهتێکی گێڕی سهرانی کورده له ههڵسوکهوت کردن لهگهڵ رووداوو کێشهکاندا، لهسهرووی ههمووشیانهوه؛ به ههڵهداوان رووکردنه بهغدای پایهختی داگیرکاری کوردستانو پایتهختی کورد ئهنفال کردنو پایتهختی عارهباندن(تهعریب کردن)ی کهرکووک، به مهبهستی دهستخستنی پایهو پووڵ بهرامبهر به هێشتنهوهی کوردستانی باشوور به داگیرکراویی عارهب، ئهم کردهویهی سهرانی ئهمڕۆش هیچ جیاوازییهکی نییه لهگهڵ سهرانی پێشووی کوردا، ههر له کاوهی قارهمانهوه بیگره، که دهستهڵاتی کوردی له ئهژدههاکی کورد سهندهوهو پێشکهشی فهرهیدوونی فارسی کرد، تا گهمژهیهکی وهک سهلاحهدین، که موسڵمانه داگیرکهره کوردکوژهکانی سهرخست بهسهر دوژمنانیاندا، تا دروستبوونی نوێی دهوڵهتانی ئهمڕۆ، که سهرانی کورد رازی بوون بهسهر دراوسێکاندا دابهش بکرێن، نهک یهک دهوڵهتی سهربهخۆیان ههبێت، تا حوکمی ناوچهگهریی خۆیان بپارێزنو یهک حوکمو یهک سهرو یهک دهستهڵاتیان نهبێت، بهڵکو ههر یهک سهری خێڵو ناوچهکی خۆی بێت. کورد به پێچهوانهی ههموو نهتهوهکانی دنیاوه تا ئێستاش سهرێکی تیا پهیدا نهبووه ههموویان یهک بخاتو لهژێر یهک ئاڵادا کۆیان بکاتهوه، تا ببن به هێزێکی گهورهو بتوانن بهرامبهر به دوژمنو دراوسێ داگیکهرهکانیان بوهستن، بۆیه ههر به داگیکراویو بهش بهش کراو به سهر دوژمنانیدا ماوهتهوه. نهتهوهی مهزن سهرکردهی مهزن دروست دهکات، سهرکردهی مهزنیش نهتهوهی مهزنو دوڵهتی مهزنو مێژووی مهزن دروست دهکات، ئێمه نه ئهمهو نه ئهوهمان نهبووهو نییه، بۆیه ههر بهشو کهمو کهمایهتین له میللهتانو نهتهوهکانو هوڵهتانی دیکهی داگیرکهرانی خاکو ژیردهست کهرانی نهتهوهکهمان. دهردی کورد زۆر زۆر لهوه گهورهتره بهم چهند وشهی من، یان به ههموو وشهی ههموو نووسهران دهرببڕدرێت، زۆر لهوه گهورهتره به وشهو نووسینو مووسین، به شیعرو گۆرانی سینهماو هونهرو ئهم شته پڕوپووچانه چارهسهر بکرێ... من ئهمانه بۆ دڵساردکردنو بێهومێد کردن ناڵێم، به پێچهوانهوه، بۆ هوشیارکردنهوهو راپهڕینمه، ئهگهر ئهمڕۆ کهرکووک بدۆڕێنین، سبهی کرماشانو دووهی دهرسیمو سێیهی شهرهفو چوارهی نامووسیشمان دهدۆڕێنین... ئهگهر تا ئێستا نهماندۆڕاندبێ...
1400 ساڵه ئێمه کورد به عارهبی نوێژ دهکهینو به زمانی عارهبی داگیرکهر لهگهڵ خوادا قسه دهکینو لێی دهپاڕێینهه، 1400 ساڵه ئێمهی کورد کڕنۆش بۆ (کهعبه)ی بتخانه کۆنهکهی عارهب دهبهین که دواییتر کرا به ماڵی خوا! خوای عارهبانیش ههرگیز بهدهنگمانهوه نههاتووهو نایات، چونکه ئهو کوردی نازانێتو زمانه عارهبییهکهی ئێمهی کوردیش دووکهڵ دهکاتو فڕی بهسهر عارهبییهوه نییه، 1400 ساڵه ئێمهی کورد تف له مێژووو ئایینو زمانو رۆشنبیرییو دابونهریتی خۆمان دهکهینو هی عارهبی داگیرکهر دهپهرستین، خۆمان به پڕوپووچو بهدو خوێڕی دهزانینو عارهبی داگیرکهر به (افضل) واته بهنرخترینو باشترینو پیرۆزترین! 1400 ساڵه قنگهوتلوور کڕنۆش بۆ بتخانه بۆگهنهکهی عارهبی داگیرکهر دهبهینو ئهوان به ئهنفال داوی ئهنفال لهدواوه بۆمان دهڕانن.1400 ساڵه ئهگهر من 1400 ساڵی دیکه بینووسمهوه تهواو نابێت که عارهبی موسڵمانو فارسی موسڵمانو تورکی موسڵمان چییان به ئێمهی کردووهو ئێمهش چیمان بۆ ئهوان کردووه، له گهمژهیهکی وهکو سهلاحهددینهوه بیگره تا مهسعوود بارزانیو جهلال تاڵهبانی، ئهوهتا تازهتازه بهناو (سهرۆکی کوردان) خۆی به موسڵمانهتیو سوونهیهتیو شافیعێتیو نهقشبهندێتیو سێبهندێتیی عارهبانهوه بادهداتو، تازه به تازه کوردێکی بهناو سهرۆکی عیراقی عهرهبی عارهبی میشک پووچو دواکهوتووو دڕندهو به براگهورهو خوشکی گهورهی خۆیو نهتهوهکهی دهزانێت، عارهبیش لهوهتهی ههیهو تا ئێستاو تا خواش دهزانیت ههر کورد به دوژمنو بهخوێڕیو به زۆڵو به گهمژهو به ههموو شتێکی بهدو پیسو خراپ دهزانێتو، کوردستانی داگیکراومان به خاکی عارهب دهزانێت، که کورد دهیهوێ وهک ئیسرائیل داگیری بکات!
رۆژلهدوای رۆژ قهلهمنهزۆکانی دهبهنگ لهسایهی ماڵپهڕهبۆنکاسهکهی ئاودهستخانهنێتهوه روولهههورازن، ئێدی قهدهری رۆژگاره نههامهتیهکان ههروا دهبێت کاتێ کۆنه دارتاشێکی گهمژهی سافیلکه لهکاریی کۆندۆمفرۆشییهوه بکاته داخۆیانی ماڵپهڕێکی ئێلهکترۆنی، و بانگهشهی کوردایهتی بکات ئیتر ئهوا جێی سهرسوڕمان نابێت که ببێته رۆژی حهشری نێرهکهر و تهپوتۆزی تهڕاتێن بێت .. ... دهگهڵ ئهوهی ئهم عۆ( مهڕ )ی فورسان حه زیزه رۆژانێ له ( ئیتیحاده تهلهبهکهی )بهعسیاندا شهکرشکێن بووه، تاکو تهرا جلخوارهکان ههڵتۆقییبوون، کهچی بۆ چاوبهستیی خهڵکانی گهمژهی خۆی ئاسایی له ماڵپهڕه بۆنکاسهکهییدابه فیتی پیاوانی گهوج کووتهکێکی رزیووی بڵند کردبۆوه به قهولی گوایه کوردستاننێت ببوورن ئاودهستخانهنێت( نووسینی کۆنه بهعسییان پهخشناکات، ئهگهرهکی له رابردوودا ئهوهشمان کردبێت ئهوا داوای لێبووردن دهکهین )لێ ئێستاشی لهسهر بێت نهک ههر جاشقهڵم و کۆلکهخوێندهواروسافیلکهی هاوچهشنی خۆی ئاسا بهردهوام تهڕاتێنییانه، بگره کهسانی کۆنه بهعسییانی چاو زهق تهژیین له ماڵپهڕه کهی کاکی کۆندۆمفرۆش، له کوردایهتی فرۆشتنهوهو لافوگهزاف لێداندا..ئهز بۆ خۆم ماوهیهکی کهم نهبوو کهوتبوومهر بهر هێرشی کهڵبهی چهند قهڵهموهشێن و نهۆزکانی ئاودهستخانهکهیهوه بگره ههر له کۆنه شیعوییه ریسوادۆلار تێبڕاو و خهڵاتکراوهکهی دهزگای ئاراسهوه واته( حهپه_ سهعی باش هوه )و به کۆلکه سهره بجووقێکی وهک ئاسۆ بیارهیی ناوێک و حهسهنی سهی باقی کرێگرتهی جاهیل و پیاوکوژو ناو(عهلی چوارباخییهکی )ناکهسبهچهی خوازراو تا دهگاته سهر دهمڕووتێکی وهک ئهم پیاوه کۆنه دارتاشه کۆندۆمفرۆشهوه، ئیتر که له راده بهدهر کاری نامهردییم دهرههق کرا به قسهی ههلق و بهلهق و تهنانهت له ئاکامیشا ههر زیادهخۆرییهک بوو به کهوچولهچییاندادهرپهڕیی..! ئێستاش یهکێ له ئیمایلهکانی ئاودهستخانهنێتم له لای خۆم پارازتووه کهلهشهکر شکاندنێکا پێمدهبێژێت( مهترسه زیڕهت کردووه، سهرهت دێت بهڵگهنامهکانت بڵاوبکهینهوه، و هتد )، ئێدی ئهوهتا ئێستێشی لهسهر بێت و پاش نزیکهی( 4 )ساڵ لهسهرئهو رمڵه گهلۆرییه، ههڵنهتۆقییووه، ئهز ماوهی( 20 )ساڵیتریشی بوار پێدهبهخشم، ئهگهرهکی ئهم کۆندۆمفرۆشه داخۆیانی کهرامهته، با بکارێ یهک بهڵگهی راستینهو ههڵنهبهستراو که( حاشا ههڵنهگر بێت )لهسهرم بخاته روو که ههڵوێستی نامهردیی جلخواریی و تۆمهتی ئهو بهعسی بوونیهم پهخش بکات، تاوانێک من دهرههقی میللهتهکم کرد بێت یاخود زیانم به هیچ کهسێک گهیاند بێت، که بهندهی پێتۆمهتبار دهکرێت و بگرهگهربه چارهکی ئهو بهعسی بووبم..؟ ئهگهرچی ههموو دنیائهوشهکرهی بشکاندبایهدهبا ئهم کۆندۆمفرۆشه بهکرێگیراوه ژێربهژێرهدهمی لهوباسوخواسانه نهژهنیایهو کهسی به بهعسییتی ناووزهند نهکردایه.. ئێدی تازه بهتازه لهم رۆژانه قهڵهمگۆجێکتری دهبهنگ و ناوچهوان سواخدراو که به گهورهیی فێره پڵاوخواردن بووه، کهفێره نووسینی قۆڕو میعرۆکه بووه و ئێدی ههر دهبێت ئهویش دهست بۆ کهپووی بهرێت کاتێ دهکهوێته رشانهوه دێت به ناوی شیعر، ببوورن( میعرهوه )که دامهنی باڵای ئازارهکانی ئهو( کهنیشکه بهستهزمانه_ دوعا)ی هێندهیتر خاکهڕۆتر و به زووخاڵترکرد کاتێ ئهم دهمخواره بهناوی چیرۆکه میعرههوه خۆی بۆ مهرامی گڵاو دهنوێنێت دهخاته روو . . نازانم گووباخه ناوه که بهویستی نهزۆکانهی بۆ خۆ بردنه پێشهوه له دامرکاندنهوهی چهپاندنی زایهندی خۆی له کهنیشکه چهلهنگێکی ناسکۆله نزیککردۆتهوهو گوایه مهستی حهیرانی دهنگی ویه، ماشهڵاشی لێنهبێت بهناوی حهقایهتۆکه میعرۆکهوهله ئاودهستخانهکهی نێتهوهو غهڵبه غهڵبێکی بۆ ساڵیادی( دوعا)هۆنییوهتهوهو ناردووه و بهدهنگی کهنیشکهیهک دهخوێنرێتهوه، دیاره ناردنی میحرهش بۆئهم کیژۆڵه ناسکۆڵهیه مووی ناو ماستێکه و له ناوهخنی ویست و ناخێکی گهنیووه سهرچاوهی گرتووه نهک هیچ شتێکیتر...... ئهگهرهکی ئهمه تهنیا خۆ نواندن و مهرامێکی گڵاو له پهنایا خۆی مهڵاس نهدابێت، ئهوا شایهنی ئهوهنیه به دهنگی هیچ کهسێ تۆمار بکرێت چونکی نه شاکاره نه خاوهنهکهی کهسێکه مرۆڤ ههرشهرم دایدهگرێت ناوی له کوولهکهی تهڕیشدا بێنێت ، تهنانهت نهک وهک نوسهر یانژی شاعیرۆکهش سفری نه دووا نه پێشی فاریزهش نیه..! ئهز نهمتوانی راگوێبیستی ئهو وشه بێسهرو بهره ریزکراوه ههلهقو بهلهقانه بم که بهدهنگی ئهو کیژوڵه ناسکه چڕراوه، له خوێندنهوهی غهڵبهبهڵبهکهی گوو_باخ نهک گوڵهوهبم .. دهڵێن( تا دۆستین لاریی و خهوشهکانی یهک دهپۆشین، )ئهم قوڕمساغه تا به چهند دێڕێکی کوورت ئابڕوویم ئاوهڕووت نهکرد له کۆمینتاری بهناو چیرۆکه میعریهکهی بۆ دوعا، وهرن سهیر بکهن به درێژایی ساڵانێکی دوورو درێژ کۆنه بهعسی نه بووم، لێ کهچی دوایی ئهو کوورته باری سهرنجهم، ههنووکه جهنابیانی بهشێوهیه وا ههراسان کردووه له وهرامی( کۆمینتاری) برادهرێکا له دژی من دهبڵقێنێ( که هاوکات ئاماده نیم وهرامی رشانهوهی کۆنه بهعسییهک بدمهوه کهله ههموو جێگهیهک بلۆک کراوه )* ئهگهرچی پڕ به دهمی خۆیی و ههموو ئهوانهی وهکی وی تێدههزرێن زێدهخۆریی کردو ناکارێت نهک ههر ههربهناو هێنان وهرامم بداتهوه بهڵکه ناوێرێت خۆی بداته بهر نهعرهتهی نووسینم و تا بکارێ بهریسوابوونی له ههمبهرخوێنهرانی هێژادا..لهو سلێمانییه حهیاتهی له( مهڕ )خۆمان ههندێ پهندی نهستهق و بهجێههس مرۆڤ دهکاته پهند، جازۆر که راسته دهبێژن: _ ( دۆمی دۆ نهدیوو ههروا دهبێت )ئێدی بهڕێزان و زێده ئازیزان له قتووی چ عهتارێکا بیستووتانه کهسێک بهرههمی نوسین بڵاو بکاتهوه که خوێنهران له کۆمینتارهکهدا راوو باری سهرنج بخنهروو..؟کهچی ئهوهنده نهزۆک بێت ئهم دۆمی دهبهنگ هیچ نهدیووه چونکی یهکهمجاره له ههموو ژیانیا ئهگهر بایهکیشی بهڕوودا کرا بێت هاتۆتهلهسهر چهووتی ههڵوێستی نهک به پێزی بهرههمهکهی، وهرامدانهوه له راوو بۆچوونی ئازادانهی خهڵک چیکڵدانه گهنییووهکهی بتهقێ .. دیاره ئهم گهلۆره ئاشنا نیه بهنووسینه عارهبیهکان، ئهگهنا دهیبینی نووسهری کارامهی ئاکادیمیستی عارهبی وا ههن باری سهرنج و تهنانهت بگره سوکایهتیی تهژی له ههمبهریان دهکرێت و بگره جوێننامهشی بۆ دهنووسرێت و که ئهم ناگاته دامهنی بن کهوشی هیچ کامێک لهوانه، کهسیشیان خۆیان سهغڵهت نهکردووه.. لێبهڵێ ئهم نهگریسه بۆنکڕووزه، چونکی کابرای دۆم ئاسا نهدیووه، وازاندهکات مێشی له ههنگوینی رادهرهێنابێت، ئهگهنا نهدهکهوته ئهو بالۆره شهکر شکاندنهو به کهسیش نا به من بێژێت( رشانهوهی کۆنه بهعسی )له کاتێکدا خۆی باشزاندهکات ئهگهرهکی تاکێ پێڵاوم له کوردستانی تهژیی له گهندهڵهکهی وی جێهێشتبێت ئهوا لهسهری دامهنی ههموو ئێستاو رابردووی وی بڵندتره و باشیش دهزانێت...! ئهی ئهوه نیه تا ههنووکهش بهو دهردهوه دهناڵێنێت و دهگریی که کاتی خۆی ئهوهنده دهبهنگوگێل و دهماخسز بووه که نه بۆته بهعسی وپهنجهی پهژیوانی دهگهزێ، چونکی ههلی ههڵکهوتنی خوێندنی باڵای له ههندهران لهسهر زهمالهی دهوڵهتی بهعس له کیس خۆیداوه..!توخوا ئهوه شهرم نایگرێ و ئارهقهی خهجاڵهت ئهم گووی باخه ناچۆڕێنێت که ههنووکه بهنده کۆنه بهعسی ناوزهند دهکات..؟ئهگهرهکی یهک گهردیله له ئابڕووی چۆراوی پهژیوان نابێتهوه با بێژێت وانیه و ئهوه من نه بووم که ئاخ و داخ و حهسرهتم بۆ بهعسی نهبوونم دهربڕییووه ..؟ رووی رۆژگار به زووخاڵ و دامهنی به نغرۆ بێت که ئهوڕۆکه ئهم ههموو پیره گهلۆره یانژی مناڵومهزمانه له ماڵپهڕه نهزوکهکهی ئاودهستخاننهنێتهوه دهپژمن و نموونهی هاوچهشنی ئهم گووباخهی فره تیا هه .. ئهز فره شادو خهنیم که نهک ههر نووسینم لهو ئاودهستخانهنێتدا گلاوناکهم و بۆنکاسی ناکهمه ئامبازی باڵای یهک دێڕیشم تا بخوازم لای کۆنه دارتاشێکی( ئیتیحاد تهلهبه ) بهدناوهکهی جارانی بهعس خۆمبهد ناو بکهم و نووسینی خۆم بخمه بهردهمی کۆلکه و فهریکهیهکهوه که به ئهندازهی باڵای وی چارهکه سهدهیهکه ئهز دهنووم و بهرههمم ههس و شادیشم که له مێزه نهک ههر لای وی بلۆکم بهڵکه له ناردنی باری سهرنجی سهپێییانهشم تۆقییووه، ئادهی شهکرێکیتر بشکێنهو تهنیا ناوی شوێنێک ناوزهند بکه و بزانم ئهز له کوێندهرێ ناووم بلۆکه له پهخشو وهشاندنی نووسینا ..؟کهسانی دۆڕاوو نهخۆش و مایهپووچی سهرگهردان و چهپاوی وهک ئهم گوو_باخه دهبێت ههر به دوایی کاری نامهردیی و بهد فهڕییهوه بن بۆله خشتهبردنی کهنیشکه کورد بۆ مهرامی گڵاو که خۆیان دۆڕاوی ژیانی تایبهتیی و کهسێتی خۆیانن.. ئهگهنا تۆ و ئهم غهڵبه غهڵبی خۆ دهرخستنهچهپاندنهت له ههمبهر دهنگی ئهو خانمه کهنیشکه ناسکۆلهیهله چییه..؟ ئیتر (بێ عارییان خسته دهریا وتی تهڕ تهڕ نه باشم )دهبا( عۆ_مهڕی فورسان حه زیز و گوو باخهکهش بڕۆن بیخوولێننهوه، بهو دهردهوه بناڵن و ههر پێمبوهڕن کۆنه بهعسیییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییییی دهگهڵ چهپکه گوڵی رۆمهت و خۆشهویستیم بۆ کهسانی خاوهن قهڵهمی جوان که بۆ خۆیان نوسهری کارامهو به توانه بوون، بهر لهوهی بهرههمی رند و ناوازهیان لهو ئاودهستخانهنێته بێته وهشاندنرووی نووسینم ئهوان ناگرێتهوه.. بۆیهکا هاو نموونهی ئهم قهڵهمگۆجه و دهبهنگانیتر هاوچشنی وی تهژیین لای کۆنه دارتاشه کۆندۆمفرۆشهکهی ماڵپهڕی ئیلهکترونی نههامهتی کوردیی، که سهرهبجووقییانه بۆ خۆدهرخستن.. ئیتر دامهنی گهندهڵی بۆ ئهوهندهیتر بۆنکاس و بهزووخاڵ نهبێت له ههموو ئهدگارو خهسڵهتهکانی ژیانی کوردهوارییدا..._! ههر کهسه کهسه حهرفێکی بهسه ..!ئهگهر ئاودهستخانهی نێت ئهک تۆز داخۆیانی پڕهنسیپی دهستهبهری ئازادیی بووایه ئهو کورتر باری سهرنجهمی له کۆمینتاری ئهو گوو _ باخه لا نهدهبرد و رێگه بۆ وی خۆشبکات بڕشێتهوه.. ئاخر ماڵی قهڵب ههر روی له رووخساری قهڵبه، پیرۆزتان بێت ئاودهستخانه کهسکوونهکهی کۆندۆمنێت... واچاکه مێرووله نه چێت به گژ قوولهی قافا ، خهڵکه له رێی خوا نهکهن بچن به گژ عهشرهتی جافا..جارێ بچۆ کۆرسێک وهرگره بۆ خۆ رۆشنبیر کردنت مامه عۆ( مهڕی ) و ههروههاتۆزێک پهیین لهو گوو_باخه بڕێژه تا درهختی ئاوهزیی کۆڵهوارتان بلهیزێت..
2/3/2008 • هیچ کهسێکو لایهنێک نییه نهزانێ که لاوازبوونی دوژمنهکهی باشترین هۆو رێگایه بۆ سهرکهوتنی خۆی، تهنیا کورد نهبێ، وادهزانێ بههێزبوونو پێشکهوتنو ئارامیو سهرکهوتنی دوژمنه داگیرکهرهکانی، باشترین رێگایه بۆ رزگاربوونی! بۆیه کورد دوایین نهتهوهی ئهم دنیایه تا ئێستا به داگیرکراوی مابێتهوهی؛ سهرانی کوردی باشوور، له یهکهم رۆژهوه، تا ئێستاشی لهگهڵ بێ ههمو هێزی کهرانهی خۆیان خسووهته کار بۆ دامهزراندنهوهو سهقامگیرکردنی دهوڵهتی عیراقی عارهبانی داگیرکهری کوردستای باشوور، رهنگبێ بۆ ئهوهی؛ نهوهکو خوانهخواسته ئهنفالی سێیهمیان لهدهست بچێ! کورده داگیکراوهکانی ژێردهستی تورکهکان، به عوسمانلییه ئیسلامیهکانیانو، کهمالییه نائایینیی (عهلمانی = سهکولاریست SECULARIST)ـهکانیانهوه، سوێندی تورکیو تورکانهو تورکپهرستانه دهخۆن به گۆڕی ئهتاتورک (واته باوکی تورکان)ی گۆڕبهگۆڕ!، دوایین حیزبی کوردهکانی کۆماره کوژراوهکهی قازی محهمهد، دووپاتی دهکاتهوه که لهگهڵ جهنگی ئهمهریکادا نییه بۆ سهر وڵاتی فارسه کوردکوژهکان، نهوهکو دووهم ئیمپراتۆرییهتی ساسانیی فارسه بهئیسلامکراوه شیعهگهرییهکان لهناوبچێتو، کورد ببێت بهشتێک له ئهودوای نهتهوهکانی ئهم دنیایه بچێت، کوردهکانی رۆژئاوا چاویان به تیشکی رۆژدا ههڵنایهتو خۆیان بهبهشێکی دانهبڕاو دهزانن له رژێمی بهعسی عارهبان! ئهمانه بێجگه له جاشه چهکدارو، جاشه ئیسلامییهکانی ئایینی عارهبی پێپهتیو، بێجگه له جاشه کوردهدژهکانی مارکسیزم، که به دڵو گیان دژی ههموو شتێکن بۆنی دایکیان(کوردستان)ی لێبێت! وڵاتانی ئیسلامیی نهبوون بهخاوهنی ماڵی خۆیان تا دهوڵهتی عوسمانیی تورکان لاواز نهبوو و ناو نهنرا (کابرای نهخۆش)، وڵاتانی داگیرکراوی رووس رزگاریان نهبوو تا سۆڤیێتی کۆمۆنیست دانهڕزا، ههزاران نموونه ههیه که تا دوژمنی داگیرکهر لاوزو رووخاو نهبێت، داگیرکراوانو چهوسێنراوان رزگاریان نابێ، کهچی ئێمهی کورد ئونده کهرین، وادهزانین به بههێزکردنی دوژمنه داگیرکهرهکانمان رزگارمان دهبێ. • جهلال تاڵهبانی دوێنێ رایگهیاند که؛ (کۆتایی پێهێنانی تورکان به هێرشهکهیان، بهڵگهی راستگۆییانه..) نهک له ئهنجامی مایهپووچیو خۆیانو، خۆگریی (پ.ک.ک)ـهو، هرووژمی ئهمهریکاو نیودهوڵهتانبوو، تورکان خۆشیان ئهوهنده به شانو باڵی خۆیاندا ههڵیان نهدا! خهڵکی درۆ بۆ خۆی دهکات، سهرانی ئێمه درۆ بۆ دوژمنو درۆ دژی خۆمان دهکهن، کاتێ حیزبوڵڵای لبنانی بهرگهی هیرشی ئیسرائیلی گرتو، دوای وێرانبوونی نیوهی لبنان، له لهناوبردن رزگاریبوو، ههموو عارهبو موسڵمانهکان، خۆگرتنهکهیان به سهرگهوتن ناوبرد، کهچی ئێمه خۆگرتنی خۆمان به راستگۆییو سهرکهوتنی دوژمنانمان ناودهبهین! ئایا کهریش ههیه نهزانێت، تورکان نیازیان وابوو (پ.ک.ک)و فیدرالییه شڕهکهی کوردستانی باشوور لهناوبهرن؟! کاتێکیش که له ههردووکیاندا مایهپووچ بوون، ئهگهر بهسهرکۆنهیاندا نهدهین، بۆچی دهبێ شاباشیان بکهین؟! ئێمه دهزانین جهلال تاڵهبانی پیاوێکی درۆزنو بێغیرهته، بهڵام نابێ رێگهی بدرێ خۆمان سووکو ترسنۆکو درۆزن بکاتو، دوژمنانمان سهربهرزو ئازاو راستگۆ، نابێ بهێڵرێت ههموو قسه مهردانهکانی سهرۆک بارزانیو ههموو دڵسۆزانی کورد بهدرۆ بخاتهوهو، به شانو باڵی راستگۆییو مهردایهتیی تورکه دوژمنه داگیرکهرهکاندا ههڵبدات، دهبێ بهزووترین کات دهمی دابخرێتو هینی دهرخوارد بدرێ، چونکه ئهوه سیاسهت نییه، بهڵکو گه...ییه.
1/3/2008 • هیچ نهتهوهو میللهتو گهلێک نییه براکانی خۆی به ناوو ناتۆرهی دوژمنانهوه ناوبهرێت، تهنیا کورد نهبێ، بۆیه کورد دوایین نهتهوهی ئهم دنیایه تا ئێستا به داگیرکراوی مابێتهوهی؛ ئهمهریکا ناوی ههموو دوژمنانی خۆیو دوژمنانی دۆستهکانی دهنێت (تیرۆریست)، وهکو حیزبوڵڵای لبنانیو تالیبانی ئهفغانو پاکستانو ئیسلامییهکانی وڵانی عارهبو ههندی له حیزبه مارکسیزمهکانی نهیاری وڵاتانی دۆستی، لهوانهش (پ.ک.ک)ـهی کوردی کوردستانی باشووری داگیکراوی دهستی توکان، بهڵام ناوی هیچ بهشێکی ئهو حیزبو بزووتنهوانه نانێت تیرۆریست، ئهگهر دژی خۆی یان دۆستهکانی نهبێت، وهکو: (پ.ک.ک)و (پاک)ی کوردی کوردستانی رۆژههڵاتی داگیکراوی دهستی فارسهکان له کۆماری ئێرانی ئیسلامییو، ههروهها لقهکانی ئهلقاعیدهو ئیسلامییهکانیتر له چیچانو وڵاتانی تری سهر به رووسیا، بهلکو پشتگیریی ههدێکیشیان دهکات، جگه لهوهی ئهلقاعیده دروستکراوی ئهمهریکا خۆیهتی، بۆ دژا® |
